II KK 328/24

II KK 328/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie K.R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 16 października 2024 r. kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II K 1951/19, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt III i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania. Małgorzata Gierszon Jerzy Grubba Kazimierz Klugiewicz UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2020 r. wydanym w sprawie II K 1951/19 Sąd Rejonowy w Radomiu uznał K.R. za winnego tego, że: w okresie od 2016 r., daty bliżej nieustalonej do dnia 24 czerwca 2019 r. w R. znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną P.R. w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu bezpodstawnie wszczynał w miejscu zamieszkania awantury, podczas których wyzywał ją słowami II KK 328/24 2 wulgarnymi i obelżywymi, popychał, szarpał, a także uderzał pięścią w głowę, twarz, przyduszał oraz przytrzasnął rękę w futrynie, to jest czynu z art. 207 § 1 k.k. i na podstawie tego przepisu skazał go za ten występek na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie tej kary warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby, na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną P.R., na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k. zobowiązał oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 5 sierpnia 2020 r., nie był przez strony zaskarżony. Kasację od tego wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu wniósł - w trybie art. 521 k.p.k. - Prokurator Generalny. Zaskarżył go na korzyść skazanego, w zakresie orzeczenia o środku karnym z art. 41a § 1 k.k. (pkt III części dyspozytywnej), zarzucając: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a wobec oskarżonego K.R. środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną P.R., bez wskazania okresu obowiązywania tego środka, podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. wskazuje, że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2-2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15, co obliguje sąd do określenia czasokresu obowiązywania środka karnego i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony nią wyrok bezspornie został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa karnego materialnego, wskazanych w zarzucie kasacji, które to uchybienie - z racji swojego charakteru - miało istotny wpływ na jego treść. Sąd Rejonowy orzekając w pkt III części dyspozytywnej wyroku wobec skazanego, na podstawie art. 41a § 1 k.k. środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną P.R., wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 43 § 1 k.k., jednocześnie nie określił czasu obowiązywania tego środka karnego. Tym samym uczynił wykonywanie go wobec skazanego bezterminowym, wbrew treści art. 39 pkt II KK 328/24 3 2b k.k. To sprawia, że rozpoznawana kasacja została wniesiona na korzyść skazanego, skoro będące jej przedmiotem rozstrzygnięcie jako pozbawione terminowego określenia zastosowanego nim wobec skazanego środka karnego może skutkować obowiązkiem jego realizacji przez niego - bez żadnych granic czasowych. W tej stwierdzonej sytuacji rażące naruszenie wskazanych w zarzucie kasacji przepisów przez Sąd Rejonowy jawi się jako oczywiste, tak jak i istotność wpływu tego uchybienia na treść zaskarżonego kasacją wyroku. Tym bardziej w sytuacji w której w związku z ustawowym wymogiem określenia w wyroku, jak długo zakaz ma obowiązywać, wykluczona jest możliwość precyzowania dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu zakazu. Czasu obowiązywania zakazu nie da się więc określić wykorzystując dyspozycję art. 13 § 1 k.k.w. i zasadę in dubio pro reo" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2008 r., V KK 256/08, a także wyrok tego Sądu z dnia 21 lutego 2021 r., IV KK 520/20). Stąd należało uznać oczywistą zasadność kasacji Prokuratora Generalnego, a w konsekwencji, uchylić wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu w zaskarżonej części, to jest co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt III jego części dyspozytywnej i w tym zakresie przekazać, temu Sądowi, sprawę do ponownego rozpoznania. W toku tych czynności Sąd będzie miał na względzie powyższe wnioski i spostrzeżenia. Z tych to powodów orzeczono jak wyżej. Małgorzata Gierszon Jerzy Grubba Kazimierz Klugiewicz [ms]