II KK 34/15

WyrokIzba Karna2015-02-18

Skład orzekający: Krzysztof Cesarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wadliwie sporządzony akt oskarżenia przez oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, który nie został sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, stanowi przeszkodę procesową uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że akt oskarżenia pochodzący od oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 55 § 2 k.p.k. Niedopełnienie tego wymogu powinno prowadzić do stwierdzenia braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi przeszkodę procesową wskazaną w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. Jednakże, w sytuacji gdy oskarżony został uniewinniony, nie można już uchylić wyroków i umorzyć postępowania na skutek tej przeszkody procesowej, zgodnie z art. 439 § 2 k.p.k., gdyż decyzja o umorzeniu nie byłaby orzeczeniem na korzyść oskarżonego.
Stan faktyczny
Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny wniósł akt oskarżenia przeciwko dyrektorowi R. S. o utrudnianie działalności związkowej. Akt oskarżenia został początkowo złożony przez samego oskarżyciela, a następnie uzupełniony o dane pełnomocnika, jednakże nie spełniał wymogu sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Sądy niższych instancji uniewinniły oskarżonego. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela, uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 34/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 lutego 2015 r., sprawy R. S. uniewinnionego od dokonania czynu z art. 35 ust. 1 pkt. 2 Ustawy z dn. 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt V Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 września 2013 r., sygn. akt II K [...], p o s t a n o w i ł: 1) oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciąża oskarżyciela posiłkowego J. W. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt V Ka […], Sąd Okręgowy w P. , po rozpoznaniu apelacji oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego J. W., zarzucającej „obrazę przepisów prawa materialnego i błędną ocenę prawną zebranego w toku sprawy materiału dowodowego”, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 września 2013 Wyrokiem z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt V Ka […], Sąd Okręgowy w r., sygn. akt II K […], uniewinniający R. S. od zarzutu, że jako dyrektor do 2 spraw kadr P.[...]. „od sierpnia 2010 r. do 14 czerwca 2011 r. utrudniał wykonywanie działalności związkowej Przewodniczącemu K. […] „S." w P. J. W.: - poprzez (wydanie pisemnego polecenia) uniemożliwienie dostępu do rozgłośni zakładowej O. […] w celu nagrania audycji związkowej przez Przewodniczącego K. […] „S." w P. […] S.A. - poprzez wydanie pisemnego nakazu odebrania samochodu służbowego marki F. […] o nr rej. […] i poprzez uniemożliwienie wjazdu na teren P. […] S.A. tym samochodem”, to jest od dokonania czynu z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz.167). W kasacji od tego wyroku pełnomocnik oskarżyciela zarzuciła „rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie normy prawa materialnego art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 19991 r. o związkach zawodowych przez przyjęcie, że działania pracodawcy wobec przewodniczącego związku zawodowego K. […] S. – J. W. nie wyczerpały znamion czynu zabronionego”. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego o przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że pierwotnie osobisty akt oskarżenia złożył oskarżyciel subsydiarny posiłkowy J. W. (k. 2-3a akt głównych). Zgodnie z dyspozycją art. 55 § 2 k.p.k. akt oskarżenia pochodzący od takiego podmiotu musi jednak być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Oskarżyciel został wezwany do usunięcia tego braku. W zaskarżonym terminie wpłynął identyczny akt oskarżenia, z dodaniem tylko w jego nagłówku i podpisie danych pełnomocnika (zob. k. 9 – 11 akt głównych). Taki zabieg nie spełniał jednak wymogu określonego w art. 55 § 2 k.p.k. Akt oskarżenia musi być „sporządzony” przez wskazany w tym przepisie podmiot fachowy, co oznacza, że chodziło o wytwór intelektualny takiego podmiotu. Niedopełnienie tego warunku powinno prowadzić do stwierdzenia braku skargi uprawnionego oskarżyciela, czyli uznania, że wystąpiła przeszkoda procesowa wskazana w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., I KZP 17/13 – OSNKW 2014, z. 1, poz. 5, 3 postanowienie SN z dnia 21 maja 2013 r., SDI 8/13 – OSNKW 2013, z. 9, poz. 80 i podane tam orzecznictwo). Obecnie nie wchodziło w rachubę uchylenie wyroków i umorzenie postępowania na skutek tej przeszkody procesowej, a to z uwagi na dyspozycję art. 439 § 2 k.p.k. Oskarżony został uniewinniony od zarzuconego czynu. Wobec tego decyzja o umorzeniu postępowania nie byłaby orzeczeniem na jego korzyść. Sam zarzut kasacyjny, choć jest dopuszczalny z uwagi na podniesienie rażącego naruszenia prawa, bazuje na założeniu, że Sąd I instancji poczynił ustalenia faktyczne, które upoważniały do ich subsumpcji pod art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych, a mimo to nie przypisał oskarżonemu zarzucanego czynu, zaś Sąd odwoławczy zaakceptował ten brak. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Bowiem Sąd Rejonowy nie ustalił, że oskarżony „utrudniał wykonywanie działalności związkowej” J. W., jak tego wymaga wskazany przepis karny z tej ustawy. Odebranie J. W. prawa do korzystania z samochodu należącego do P. […] SA oraz do nagrywania jedynie przez niego audycji emitowanej następnie przez radiowęzeł tej firmy zostało trafnie ocenione przez Sąd I instancji jako działanie legalne (zob. s. 2, 4, 5, 8, 10 in princ.). Ocenę tę podzielił Sąd odwoławczy powtarzając, gdy chodzi o utratę korzystania z samochodu O., że sytuacja związku reprezentowanego przez oskarżyciela została zrównana z sytuacją innych związków zawodowych działających w tej firmie, wykazujących się analogicznymi cechami, a jeśli idzie o pozbawienie dostępu do rozgłośni radiowej, zwracając uwagę na fakt, że udostępnianie radiowęzła zakładowego nie było obowiązkiem dysponenta. W tej drugiej kwestii w sedno trafiła ocena Sądu Rejonowego, że to nie związek zawodowy został pozbawiony możliwości nagrywania audycji w radiowęźle, tylko personalnie oskarżyciel J. W. (z powodów podanych na s. 2 i 4, 10 in princ., 11, 20, 26 – 27 motywów) i nie wskazał innej osoby do tych czynności. Skarga kasacyjna była więc merytorycznie oczywiście bezzasadna.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 35 ust. 1art. 55 § 2 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 439 § 2 KPK§ 3§ 2§ 1 pkt 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy