II KK 34/23

II KK 34/23 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie M. S. oskarżonego z art. 212 § 2 k.k. oraz art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 216 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 16 czerwca 2023 r., wniosku obrońcy oskarżonego o zasądzenie kosztów procesu z tytułu zastępstwa procesowego na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 632 pkt 1 k.p.k., art. 636 § 3 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. i § 11 ust. 2 pkt 6, § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) p o s t a n o w i ł: zasądzić od oskarżycielki prywatnej J. K. na rzecz oskarżonego M. S. kwotę 4 000 zł (cztery tysiące złotych), tytułem wydatków za obronę oskarżonego przed Sądem Najwyższym i sporządzenie odpowiedzi na kasację. UZASADNIENIE W dniu 7 czerwca 2023 r. obrońca oskarżonego M. S. z wyboru wystąpiła z wnioskiem o zasądzenie od oskarżycielki prywatnej J. K. kosztów procesu, tj. uzasadnionych wydatków z tytułu zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym na rzecz oskarżonego M. S. w kwocie 4 000 zł, obejmującej wynagrodzenie obrońcy za reprezentację oskarżonego i sporządzenie odpowiedzi na kasację w związku z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2023 r. o oddaleniu kasacji pełnomocnika II KK 34/23 2 oskarżycielki prywatnej jako oczywiście bezzasadnej. Do wniosku załączyła paragon fiskalny i potwierdzenie przelewu kwoty 4 000 zł z rachunku oskarżonego (k. 37-39). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k., jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu. Przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym w związku z wyraźnym odesłaniem przez art. 637a k.p.k. O ile w postanowieniu kończącym postępowanie kasacyjne w sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2023 r.) rozstrzygnięto co do zasady o kosztach sądowych związanych z tym postępowaniem (obciążono nimi oskarżycielkę prywatną zgodnie z art. 636 § 3 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.), to z uwagi na brak stosownego wniosku obrońcy oskarżonego nie rozstrzygnięto o kosztach poniesionych przez M. S. Oskarżony M. S. został w niniejszej sprawie uniewinniony, zatem zgodnie z art. 632 pkt 1 k.p.k. (a także ww. zasadą), koszty procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego ponosi oskarżycielka prywatna J. K. W myśl art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. do kosztów procesu podlegających zwrotowi należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy. W zakresie postępowania kasacyjnego obejmują one wynagrodzenie obrońcy za sporządzenie i wniesienie kasacji/odpowiedzi na kasację oraz za obronę przed Sądem Najwyższym. Jak wynika z treści wniosku oraz akt sprawy, obrońca oskarżonego w postępowaniu kasacyjnym wykonała wymienione wyżej czynności (odpowiedź na kasację k. 12-14), za które oskarżony poniósł koszty opiewające na kwotę 4 000 zł (paragon za usługi prawne ⎯ prowadzenie sprawy z dnia 18 listopada 2022 r., potwierdzenie przelewu k. 38-39). II KK 34/23 3 Stosownie do dyspozycji § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, dalej cyt. jako rozporządzenie), wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich może zawierać oświadczenie o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata. W braku takiego oświadczenia, opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności określone w § 15 ust. 3 przemawiają za innym jej ustaleniem. Wobec złożenia w przedmiotowym wniosku oświadczenia o wysokości kosztów obciążających oskarżonego z tytułu wynagrodzenia adwokata, uniewinniony M. S. jako wygrywający proces na etapie postępowania kasacyjnego, powinien uzyskać zwrot całości poniesionych kosztów związanych z tym postępowaniem, które to - zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego - należy ustalić bacząc na treść § 15 ust. 3 oraz § 11 ust. 2 pkt 6 i § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia (zob. postanowienia SN: z dnia 29 lipca 2022 r., III KK 72/21, LEX nr 3482106; z dnia 13 października 2022 r., V KK 49/22, LEX nr 3509710; z dnia 13 października 2022 r., V KK 218/21, LEX nr 3511321). W myśl § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, stawka minimalna za obronę przed Sądem Najwyższym wynosi 1 200 zł. Odnośnie do stawki minimalnej za sporządzenie odpowiedzi na kasację to w rozporządzeniu nie wyszczególniono czynności w postaci sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na kasację. Jednak najbardziej zbliżona swym charakterem do czynności sporządzenia odpowiedzi na kasację jest czynność polegająca na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji (§ 11 ust. 4 pkt 2), dlatego na tej podstawie przyjmuje się wartość stawki minimalnej na kwotę 720 zł. W orzecznictwie prezentowany był również pogląd, że jest to czynność zbliżona do samej kasacji (zob. np. post. SN z dnia 24 października 2013 r., sygn. III KK 316/13). Przyjmując takie stanowisko, wartość stawki minimalnej zamyka się również w tej kwocie, gdyż § 11 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ustanawia ją w wysokości 720 zł. Uwzględniając okoliczność, iż żądana kwota 4 000 zł nie przekracza sześciokrotności stawki minimalnej (§ 15 ust. 3), którą wyznacza w tym wypadku § 11 ust. 2 pkt 6 i § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, i jako taka jest adekwatna do II KK 34/23 4 wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd Najwyższy zasądził od oskarżycielki prywatnej J. K. na rzecz oskarżonego M. S. koszty procesu tytułem uzasadnionych wydatków za obronę oskarżonego przed Sądem Najwyższym oraz za sporządzenie odpowiedzi na kasację w ww. kwocie, wskazanej w części dyspozytywnej postanowienia. AG