II KK 36/24

WyrokIzba Karna2024-03-26

Skład orzekający: Paweł Kołodziejski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy ze względu na jego relację z adwokatem sporządzającym kasację?
Ratio decidendi
Żądanie sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie jest zasadne, gdy istnieją okoliczności mogące powodować u postronnego obserwatora uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. W szczególności, sporządzenie apelacji przez adwokata, który od wielu lat pozostaje pod stałą opieką naukową sędziego, może rodzić takie wątpliwości, zwłaszcza gdy zarzuty kasacji dotyczą nierzetelnej kontroli odwoławczej.
Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego S. W. od wyroku sądu okręgowego utrzymującego w mocy wyrok sądu rejonowego. Sędzia Sądu Najwyższego, wyznaczona do rozpoznania sprawy, złożyła oświadczenie o wyłączenie od rozpoznania sprawy, wskazując na wieloletnią znajomość i współpracę naukową z adwokatem, który sporządził kasację. Adwokat ten był jej studentką, magistrantką i doktorantką, a sędzia jest jej promotorem rozprawy doktorskiej. Sędzia uznała, że te okoliczności mogą budzić wątpliwości co do jej bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M. W. -W. od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 36/24.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 36/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie S. W. skazanego za przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 marca 2024 r., żądania sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M. W. -W. od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 36/24. UZASADNIENIE W dniu 25 stycznia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego S. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II Ka 380/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Krasnymstawie z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 627/22. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod numerem II KK 36/24, a do jej rozpoznania została wyznaczona SSN M. W. -W. W dniu 13 lutego 2024 r. SSN M. W. -W. złożyła do akt przedmiotowej sprawy oświadczenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k., w którym wskazała, że dostrzega okoliczności mogące powodować u postronnego obserwatora uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności, w związku z czym wniosła o wyłączenie od rozpoznania sprawy II KK 36/24. Jako uzasadnienie II KK 36/24 2 swojego żądania podała fakt, iż apelację w tej sprawie sporządziła i podpisała adw. X.Y. z którą łączy ją wieloletnia znajomość związana ze stałą współpracą i opieką naukową. Jak wskazała, Pani X.Y. była jej studentką, magistrantką, a od 1 października 2017 r. do chwili obecnej jest także jej doktorantką. SSN M. W. -W. została już wyznaczona promotorem rozprawy doktorskiej ww. Ponadto w trakcie studiów doktoranckich sprawowała nad nią opiekę naukową m.in. poprzez uczestnictwo w procesie publikacji naukowych, jak i współdziałanie przy realizacji grantu badawczego oraz wspólnych publikacji naukowych. Jak zaznaczyła, przedmiotowe oświadczenie nie oznacza, że nie jest w stanie w sposób niezależny i obiektywny rozpoznać sprawy II KK 36/24, jednak wobec przywołanych okoliczności u postronnego i racjonalnego obserwatora może powstać uzasadniona wątpliwość w tym zakresie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie jest zasadne. Analiza treści art. 41 § 1 k.p.k. prowadzi do wniosku, że złożenie przez sędziego oświadczenia o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje sąd nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno – co do zasady – prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 21 maja 2020 r., II KO 18/20, LEX nr 3160438). Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Niewątpliwie sporządzenie i podpisanie apelacji na korzyść oskarżonego przez adwokata pozostającego od wielu lat, w tym także obecnie, pod stałą opieką naukową sędziego może zarówno w odbiorze zewnętrznym, jak i u samych stron procesu rodzić wątpliwość co do obiektywizmu tego sędziego w postępowaniu kasacyjnym. Tym bardziej, że podniesione w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzuty dotyczą m.in. II KK 36/24 3 nierzetelnej kontroli odwoławczej. W realiach niniejszej sprawy badany więc będzie sposób rozpoznania apelacji wywiedzionej właśnie przez adw. X.Y. w kontekście spełnienia standardów wyznaczonych przez art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [PGW] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 1 KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 42 § 1 KPKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy