II KK 380/17
WyrokIzba Karna2017-11-16
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Andrzej Ryński, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w jednoosobowym składzie sędziowskim, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w jednoosobowym składzie, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem (a nie dochodzeniem), stanowi rażące naruszenie art. 29 § 1 k.p.k. i tym samym bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zastosowanie art. 449 § 2 k.p.k. jest możliwe tylko w przypadku, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się dochodzeniem.Stan faktyczny
D. K. został skazany za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, rozpoznając apelację w jednoosobowym składzie sędziowskim. Postępowanie przygotowawcze pierwotnie prowadzone w formie dochodzenia, zostało zmienione na śledztwo po przyjęciu, że przedmiotem postępowania jest czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 380/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Anna Janczak po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2017 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie D. K. skazanego z art. art. 156 § 1 k.k. pkt 2 k.k. kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE D. K. wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 czerwca 2016 r., w sprawie o sygn. akt II K (…) został skazany za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., na karę roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności.
2 Sąd Okręgowy w S., po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasację od prawomocnego orzeczenia Sądu odwoławczego wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości, na korzyść D. K., zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 29 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy przez Sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, podczas gdy Sad ten był zobligowany do rozpoznania apelacji na rozprawie w składzie trzech sędziów, co stanowi bezwzględna przyczynę odwoławczą, określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.” W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony wyrok został bowiem faktycznie wydany z obrazą art. 29 § 1 k.p.k., konsekwencją której jest wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 29 k.p.k., na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wyjątkiem od tej reguły jest art. 449 § 2 k.p.k., w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 27 września 2013 r. (Dz. U. poz. 1247), który obowiązuje od 1 lipca 2015 r. Zgodnie z tym przepisem, jeśli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że pierwotnie postępowanie przygotowawcze, o czyn z art. 157 § 1 k.k., było prowadzone w formie dochodzenia. Jednakże wobec przyjęcia, że przedmiotem postępowania jest czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. wszczęto śledztwo i w tej formie postępowanie przygotowawcze zostało zakończone wniesieniem aktu oskarżenia.
3 Trafnie więc zauważono w kasacji, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie winna znaleźć ogólna reguła ustalania składu sądu odwoławczego wyrażona w art. 29§ 1 k.p.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2017 r. V KK 115/17, LEX nr 2294421). Rozpoznanie apelacji i wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy w S. w dniu 5 października 2016 r. wbrew tej regule, w składzie jednoosobowym, stanowiło rażącą obrazę tego przepisu i spowodowało wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uwzględniając kasację, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku. r.g.
Powiązane orzeczenia
- I KK 136/20 2020-12-30Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie śledztwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- IV KK 34/22 2022-11-16Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie śledztwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- II KK 499/21 2021-12-09Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, zamiast trzyosobowym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sytuacji, gdy kwalifikacja prawna czynu przyjęta w wyro…
- III KK 136/18 2018-04-12Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące bezwzględną przyczyną…
- IV KK 169/21 2021-05-26Czy rozpoznanie apelacji w składzie jednoosobowym przez sąd okręgowy, gdy postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie śledztwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 156 § 1 KKart. 156 § 1 pkt 2 KKart. 29 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 29 KPKart. 449 § 2 KPKart. 157 § 1 KKart. 29§ 1 KPK§ 5§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy