II KK 395/24
WyrokIzba Karna2024-10-23
Skład orzekający: Adam Roch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońcy o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego, oparty na zarzucie naruszenia prawa do obrony z powodu nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy, uzasadnia zastosowanie art. 532 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku Sądu Okręgowego, uznając, że wniosek obrońcy zasługiwał na uwzględnienie. Zastosowanie art. 532 § 1 k.p.k. jest odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń i może nastąpić wyjątkowo, gdy istnieją szczególne, nadzwyczajne względy. W niniejszej sprawie wstępna analiza kasacji wykazała znaczne prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa do obrony przez nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy.Stan faktyczny
Obrońca skazanego D. M. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie prawa do obrony z powodu nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej. Jednocześnie złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 listopada 2023 roku, sygn. X Ka 817/23.Pełny tekst orzeczenia
II KK 395/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie D. M. skazanego z art. 197 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 października 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 listopada 2023 roku, sygn. X Ka 817/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt X K 723/18, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. postanowił wstrzymać wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 listopada 2023 roku, sygn. X Ka 817/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt X K 723/18. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. X K 723/18, D. M. został skazany za czyn z art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 197 § 1 k.k. w zb. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
II KK 395/24 2 o przeciwdziałaniu narkomanii, za który wymierzono mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto D. M. został skazany za czyn z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za który wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności. Jednocześnie powyższe kary pozbawienia wolności połączono, wymierzając D. M. karę 3 lat pozbawienia wolności. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2023 roku, sygn. X Ka 817/23, Sąd Okręgowy zmienił powyższe orzeczenie w zakresie opisu i kwalifikacji prawnej pierwszego z czynów przypisanych D. M. . Kasację od powyższego wyroku wniósł obrońca, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 6 k.p.k. w zw. z art. 117 § 2 k.p.k. i art. 139 § 1 k.p.k., poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego pod nieobecność oskarżonego D. M. w sytuacji, kiedy oskarżony nie został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy przed Sądem Okręgowym w Warszawie w dniu 27 listopada 2023 roku, a sąd ad quem błędnie uznał przesłane mu zawiadomienie o terminie rozprawy za doręczone prawidłowo. W rzeczywistości zawiadomienie to miało zostać przesłane na nieaktualny adres zamieszkania i do doręczeń oskarżonego, o zmianie którego to adresu oskarżony informował sąd w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, co w konsekwencji naruszyło prawo oskarżonego do obrony i jego prawo do osobistego zwalczania zarzutów oskarżenia. Jednocześnie stawiając powyższy zarzut obrońca sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 listopada 2023 roku, sygn. X Ka 817/23. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek obrońcy w omówionych wyżej realiach sprawy zasługiwał na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. jest odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art. 9 k.k.w.), przy czym wstrzymaniu może ulec tak zaskarżone orzeczenie, jak i inne, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Zastosowanie wspomnianej instytucji może jednak nastąpić tylko wyjątkowo.
II KK 395/24 3 Kontrola kasacyjna dotyczy bowiem prawomocnego wyroku, a więc objętego domniemaniem prawidłowości ustaleń i trafności rozstrzygnięć w nim zawartych. Szczególne uprawnienie sądu kasacyjnego wynikające z art. 532 k.p.k. wymaga więc potwierdzenia, że w sprawie zaistniały szczególne, nadzwyczajne względy nakazujące pozbawienie w tym trybie prawomocnego wyroku atrybutu wykonalności. Powodem ku temu może być zasadność argumentacji przedstawionej na poparcie zarzutów kasacji, stwarzająca wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego, bądź też okoliczności podlegającej uwzględnieniu przez sąd kasacyjny z urzędu. Okoliczności tego rodzaju muszą być jednak wyraźnie dostrzegalne w wyniku wstępnego zbadania sprawy, skoro procedowanie w oparciu o art. 532 k.p.k. następuje przed rozpoznaniem kasacji – i takie w niniejszej sprawie zaistniały. W wyniku wstępnej analizy kasacji dostrzeżono bowiem znaczne prawdopodobieństwo uwzględnienia sformułowanego weń zarzutu. Nie przesądzając więc ostatecznego efektu wniesionej przez obrońcę kasacji, która dopiero będzie przedmiotem merytorycznego rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istnieje realna możliwość uwzględnienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia w związku z istniejącym prawdopodobieństwem zaistnienia uchybienia wskazanego w kasacji. Z tych względów należało przyjąć, że w sprawie zaktualizowały się wcześniej omówione podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. w zakresie powyżej wskazanym. [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II KK 212/23 2023-09-13Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego, wynikające z nieprawidłowego zawiadomienia go o terminie rozprawy odwoławczej, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?
- III KK 679/25 2026-02-25Czy przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, któremu zawiadomienia o terminach rozpraw wysłano na niewłaściwy adres, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?
- V KK 131/23 2023-05-30Czy przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo powiadomiony o jej terminie z powodu wysłania zawiadomienia na niewłaściwy adres, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?
- III KK 435/12 2013-05-21Czy przeprowadzenie rozprawy głównej pod nieobecność jednego z obrońców oskarżonego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o jej terminie, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony i skutkuje koniecznością uchylenia w…
- II KK 65/25 2025-04-16Czy doszło do naruszenia prawa do obrony skazanego poprzez przeprowadzenie rozprawy odwoławczej bez jego należytego zawiadomienia, gdy korespondencja sądowa została wysłana na nieaktualny adres?
Powołane przepisy
art. 197 § 1 KKart. 532 § 1art. 189 § 2 KKart. 58 ust. 1art. 62 ust. 2art. 6 KPKart. 117 § 2 KPKart. 139 § 1 KPKart. 532 § 1 KPKart. 9 KKart. 532 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy