II KK 412/17

Sygn. akt II KK 412/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Andrzej Stępka SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) Protokolant Anna Janczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Radoniewicza , w sprawie P.P. oskarżonego z art. 586 k.s.h. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r., kasacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt X Ka […]/17 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II K […]/15, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r., w sprawie o sygn. akt II K […]/15, Sąd w W. skazał P.P. za przestępstwo z art. 586 k.s.h., popełnione w okresie od 29 2 października 2006 r. do 21 lutego 2007 r. w T., na karę grzywny w wysokości 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 50 zł. W odniesieniu do trzech innych czynów zarzucanych mu w akcie oskarżenia, uniewinnił go od ich dokonania (pkt II wyroku). Rozstrzygnął także o kosztach procesu. Od wyroku tego, w zakresie rozstrzygnięcia o skazaniu, apelację wniósł obrońca oskarżonego, stawiając szereg zarzutów i domagając się – w konkluzji – zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego, bądź też uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r., w sprawie o sygn. akt X Ka […]/17, Sąd Okręgowy w W. uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie karne na podstawie art. 101 § 1 pkt 4 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. umorzył, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że sąd odwoławczy zaakceptował dokonane ustalenia faktyczne oraz wywiedziony pogląd prawny co do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 586 k.s.h. Uznając, że brak jest podstaw do uwzględnienia apelacji, sąd ad quem stwierdził, iż na etapie postępowania po wydaniu nieprawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji doszło do zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia karalności czynu, albowiem czyn oskarżonego uległ przedawnieniu z dniem 21 lutego 2017 r., a to z uwagi na łączny 10- letni (art. 101 § 1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k.) termin przedawnienia, który zaczął biec z dniem 21 lutego 2007 r. Kasację na niekorzyść skazanego od tego wyroku wniósł prokurator Prokuratury Okręgowej w T. Zarzucił wyrokowi rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego, polegające na: „- rażącym naruszeniu art. 102 kk i art. 2 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 roku o zmianie ustawy Kodeks kamy (Dz. U. z 2016 roku, poz. 189) poprzez zastosowanie przepisów o przedawnieniu nie obowiązujących w chwili orzekania i wbrew dyspozycji art. 2 w/w ustawy zmieniającej Kodeks karny nieuwzględnienie obowiązującej od dnia 2 marca 2016 roku treści art. 102 kk, zgodnie z którą w przypadku wszczęcia postępowania w okresie, o którym mowa w art. 101 kk, karalność przestępstw opisanych w art. 101 § 1 kk, ustaje z upływem 10 lat od zakończenia tego okresu, co skutkowało błędnym przyjęciem, że z dniem 21 lutego 3 2017 roku, wobec upływu 10 letniego terminu, doszło do przedawnienia karalności czynu przypisanego P.P., podczas gdy przedawnienie to nastąpi po 15 latach, to jest z dniem 21 lutego 2022 roku.” Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w W. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W trakcie rozprawy kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej poparł wniesioną kasację. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Rację ma skarżący, że sąd odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji. Dokonując oceny terminu przedawnienia karalności sąd ten bowiem w ogóle nie dostrzegł zmiany w treści art. 102 k.k., dokonanej ustawą z dnia 15 stycznia 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny (Dz.U. z 2016 r., poz. 189).W przepisie art. 1 tej ustawy wprowadzono bowiem zmianę okresu przedawnienia wskazanego w art. 102 k.k. w ten sposób, iż wskazano, że karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 k.k. ustaje z upływem 10 lat. Poprzednio termin ten wynosił lat 5 i obowiązywał od dnia 1 lipca 2015 r. w odniesieniu do wszystkich przestępstw opisanych w art. 101 k.k. Z kolei, w przepisie art. 2 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. wprowadzono normę, której mocą przepisy o przedawnieniu w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do czynów popełnionych przed dniem wejścia jej w życie, chyba że termin przedawnienia już upłynął. Zatem, na tle unormowania art. 2 tej ustawy należało ustalić, czy przed dniem 2 marca 2016 r., a więc przed dniem wejścia jej w życie, nastąpiło przedawnienia karalności czynu przypisanego oskarżonemu. Czyn ten zagrożony jest w ustawie karą do roku pozbawienia wolności, co oznacza, że okres przedawnienia karalności wskazany w art. 101 § 1 wynosi 5 lat (art. 101 § 1 pkt 4 k.k.). Ponieważ w tym okresie wszczęto postępowanie przeciwko oskarżonemu, to z mocy art. 102 k.k. przedłużenie okresu przedawnienia karalności nie mogło nastąpić przed dniem 1 lipca 2015 r. Z kolei od tej daty w art. 102 k.k. termin wydłużenia karalności przestępstw z art. 101 § 1 k.k. skrócono do lat pięciu. Oznacza to, że karalność tego czynu – po dniu 30 czerwca 2015 r. – ustawała w dniu 21 lutego 2017 r., a zatem, już po wejściu w życie 4 kolejnej ustawy nowelizującej Kodeks karny, tj. ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 189). Stosownie do przepisu art. 2 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. w takiej sytuacji należało stosować nowe uregulowanie art. 102 k.k. i przyjąć termin 10 lat, z upływem którego podstawowy termin przedawnienie karalności z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. ulegał przedłużeniu. Reasumując, przed dniem 2 marca 2016 r. nie doszło do przedawnienia karalności czynu popełnionego w dniu 21 lutego 2007 r. (ostatni dzień jego popełnienia), co prowadzi do ustalenia, że przedawnienie jego karalności nastąpi dopiero w dniu 21 lutego 2022 r. (5 lat z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. i kolejne 10 lat z art. 102 k.k.). W tym układzie jest oczywiste, że doszło do rażącego naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa, co miało wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia. Konieczne jest zatem uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W toku tego postępowania sąd odwoławczy rozpozna apelację obrońcy oskarżonego i wyda właściwe orzeczenie. Z tych powodów orzeczono jak w wyroku. a.ł.