II KK 423/23

WyrokIzba Karna2025-02-12

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędziowie Sądu Najwyższego, powołani na urząd w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, podlegają wyłączeniu od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na potencjalne naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów od rozpoznania sprawy, uznając, że sposób ich powołania na urząd, związany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., może naruszać standard niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Orzeczenie wydane z udziałem takich sędziów może być dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co uzasadnia wyłączenie dla zapewnienia prawa do rzetelnego procesu sądowego.
Stan faktyczny
Skazany Z. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał sposób ich powołania na urząd sędziego SN, związany z konfliktem z byłym Ministrem Sprawiedliwości, oraz fakt orzekania sędziego Witkowskiego w Izbie Dyscyplinarnej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, uwzględniając wcześniejsze orzecznictwo dotyczące wadliwości powołania sędziów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy II KK 423/23.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 423/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie Z. S., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 12 lutego 2025 r. wniosku skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 423/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy II KK 423/23. UZASADNIENIE Na rozprawie kasacyjnej w dniu 12 grudnia 2024 r. skazany Z. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego z uwagi na sposób ich powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego oraz zawdzięczaniu tych byłemu Ministrowi Sprawiedliwości – Z. Z., z którym jest skonfliktowany. Wskazał również na fakt orzekania przez sędziego Ryszarda Witkowskiego w Izbie Dyscyplinarnej, co w przekonaniu wnioskodawcy stanowiło zgodę na „demolowanie systemu prawnego i destrukcję Sądu Najwyższego”. II KK 423/23 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznaniu wniosku nie stało na przeszkodzie to, że wcześniejszy wniosek o wyłączenie tych samych sędziów został pozostawiony bez rozpoznania na mocy postanowienia SN z dnia 26 lipca 2024 r., KRI 472. Rzecz bowiem w tym, że w jego wydaniu brała udział sędzia Małgorzata Bednarek, co do której zachodzą takie same okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, jak te wskazane we wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego. W takim układzie procesowym ww. postanowienie nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu ponowionego wniosku o wyłączenie tych sędziów, albowiem „orzeczenie wydane z udziałem sędziego Sądu Najwyższego powołanego na ten urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji nie zostało wydane przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2024 r., II KK 540/23, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2024 r., III KK 147/24). Jeśli chodzi o zasadniczą kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby II KK 423/23 3 prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie kasacyjnej II KK 423/23. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [ł.n] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy