II KK 423/23
WyrokIzba Karna2024-11-29
Skład orzekający: Dariusz Kala, Zbigniewa Kapińskiego
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, nawet jeśli poprzedni wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, pozostawia się bez rozpoznania na podstawie art. 41a k.p.k. Ta regulacja, choć wprost dotyczy sytuacji odmowy uwzględnienia wniosku po merytorycznym rozpoznaniu, powinna być stosowana również wtedy, gdy poprzedni wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z przyczyn formalnych. Wniosek złożony na tej samej podstawie faktycznej nie może podlegać ponownemu rozpoznaniu.Stan faktyczny
Obrońca skazanego Z. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, w tym sędziego Ryszarda Witkowskiego, wskazując na sposób ich powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r. Wniosek ten został częściowo uwzględniony, a w stosunku do sędziego Witkowskiego pozostawiony bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Następnie obrońca złożył kolejny wniosek o wyłączenie sędziego Witkowskiego, powołując się na te same okoliczności dotyczące jego statusu sędziego SN. Sąd Najwyższy uznał, że nowy wniosek, oparty na tej samej podstawie faktycznej, podlega pozostawieniu bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie II KK 423/23 bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
II KK 423/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie Z. S. skazanego za czyn z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2024 r. wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41a k.p.k. postanowił wniosek o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie II KK 423/23 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 27 maja 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego 3.06.2024 r.) obrońca skazanego Z. S. , na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., wniósł o wyłączenie sędziów SN Marka Motuka, Ryszarda Witkowskiego oraz Zbigniew Kapińskiego od prowadzenia sprawy skazanego (II KK 423/23). Jako powód wystąpienia z wnioskiem wskazał fakt, że udział w rozpoznawaniu sprawy przez każdego z sędziów objętych wnioskiem będzie prowadzić do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., albowiem ww. sędziowie zostali powołani na swój urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Ponadto podniósł, że sędzia SN Zbigniew
II KK 423/23 2 Kapiński występuje w charakterze pokrzywdzonego czynem, którego na jego szkodę miał się dopuścić Z. S. , w sprawie VIII K […], prowadzonej przez Sąd Rejonowy […] w W. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt II KK 423/23, Sąd Najwyższy ww. wniosek w stosunku do sędziów SN Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego pozostawił bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Uwzględnił natomiast wniosek w stosunku do SSN Zbigniewa Kapińskiego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na gruncie aktualnie obowiązujących regulacji, jedyną możliwość kwestionowania bezstronności sędziego, z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, przewiduje procedura określona w art. 29 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym. W związku zaś z tym, że obrońca złożył wniosek oparty na tych okolicznościach na podstawie art. 41 k.p.k. – w stosunku do sędziów SN Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego – wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania. Wniosek w stosunku do sędziego SN Zbigniewa Kapińskiego został uwzględniony z powodu ww. okoliczności związanych ze sprawą VIII K[…]. Pismem z dnia 21 października 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego 25 października 2024 r.) obrońca skazanego złożył kolejny wniosek w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., w którym wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od rozpoznawania sprawy II KK 423/23, a jako podstawę swojego żądania wskazał „wątpliwości co do bezstronności wynikające z faktu II KK 423/23 uzyskania statusu sędziego Sądu Najwyższego na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania. W myśl art. 41a k.p.k. wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się
II KK 423/23 3 bez rozpoznania. Mimo, że powyższa regulacja dotyczy wprost sytuacji, w której sąd wcześniej wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku, po jego merytorycznym rozpoznaniu, to oczywiste jest, że regulację tę w drodze wnioskowania a fortiori należy stosować również w przypadkach, w których wcześniej złożony wniosek o wyłączenie sędziego został pozostawiony bez rozpoznania z przyczyn formalnych. W przedmiotowej sprawie zaś, obrońca oskarżonego złożył już wcześniej -co opisano wyżej - wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie II KK 423/23, oparty na twierdzeniu o powołaniu tego sędziego w wadliwej procedurze, tj. z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. W tej sytuacji wniosek o wyłączenie sędziego z dnia 21 października 2024 r., jako oparty na tej samej podstawie faktycznej, nie mógł podlegać rozpoznaniu. Stanowiska tego nie podważają uwagi zawarte w uzasadnieniu tego wniosku dotyczące postępowania sędziego po powołaniu. Mają one bowiem jedynie charakter uzupełniający, a częściowo nawet i wtórny (vide powoływanie się na treść orzeczenia SN wydanego w innej sprawie) i tym samym nie modyfikują, a tym bardziej nie kreują nowej podstawy faktycznej wniosku o wyłączenie sędziego. W konsekwencji nie wykraczają ponad to o czym rozstrzygał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 lipca 2024 r. (k. 81). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [ał]
II KK 423/23 4
Powiązane orzeczenia
- I KK 392/24 2026-02-11Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz nie…
- III KK 22/23 2023-09-12Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, jeśli…
- I KK 385/23 2024-06-05Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego powołanie nastąpiło w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawi…
- V KK 84/25 2026-01-19Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na poten…
- II KK 440-23/10 2025-11-06Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na brak in…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 41a KPKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 29art. 41 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy