II KK 424/18
WyrokIzba Karna2020-08-12
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Jacek Błaszczyk, Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wniosku o ściganie przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. złożonego przez pokrzywdzonego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. w sytuacji, gdy czyn ten został przypisany oskarżonemu w kumulatywnej kwalifikacji z innym przestępstwem ściganym z urzędu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Brak takiego wniosku na żadnym etapie postępowania, przy braku jednoznacznej woli jego złożenia, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy przypisał oskarżonemu popełnienie przestępstw kwalifikowanych z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., uznając je za ciąg przestępstw. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, podnosząc zarzut naruszenia art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. z uwagi na brak wniosków o ściganie od pokrzywdzonych w odniesieniu do przestępstwa z art. 288 § 1 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 424/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek Protokolant Anna Janczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga, w sprawie M. M. skazanego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 21 sierpnia 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE M. M. stanął pod zarzutem popełnienia 4 przestępstw zakwalifikowanych z art. 279§1 k.k. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2017r. w sprawie II K (…) dokonał zmiany opisu i kwalifikacji wszystkich zarzuconych czynów i ustalił, że
2 każdy z nich wyczerpuje znamiona przestępstwa kwalifikowanego z art. 279§1 k.k. w zb. z art. 288§1 k.k. oraz art. 11§2 k.k., i przyjmując, że stanowią one jeden ciąg przestępstw z art. 91§1 k.k. na podstawie art. 279§1 k.k. w zb. z art. 11§3 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierzył zań karę 2 lat pozbawienia wolności. Wyrok uprawomocnił się nie będąc skarżony przez żadną ze stron. Kasację od tego wyroku, na korzyść skazanego wywiódł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, w skardze tej podniesiono zarzut: - rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17§1 pkt 10 k.p.k., stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439§1 pkt 9 k.p.k., polegającą na przypisaniu oskarżonemu popełnienia wszystkich zarzuconych mu przestępstw, przy przyjęciu w stosunku do każdego z nich kumulatywnej kwalifikacji z art. 279§1 k.k. w zb. z art. 288§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., a zatem obejmującej zarówno czyny ścigane z urzędu, jak i czyny ścigane na wniosek złożony przez pokrzywdzonego, przy braku przyjęcia stosownych wniosków o ściganie pochodzących od osób pokrzywdzonych. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna, lecz zasadnicze wątpliwości może budzić zestawienie treści postawionego w niej zarzutu z końcowym fragmentem jego uzasadnienia, w którym autor wiąże kierunek wniesionej skargi z jej celem, jako który wskazuje „orzeczenie nowego wymiaru kary”. Z jednej strony deklaracja takiego powodu wniesienia kasacji stoi w jaskrawej sprzeczności z treścią art. 523§1 k.p.k., z drugiej zaś, uwzględnienie zarzutu postawionego w niniejszej sprawie wcale nie musi ostatecznie doprowadzić do zmiany kwalifikacji prawnej przypisanych czynów, czy wymiaru kary. W niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy choć w sposób prawidłowy opisał i zakwalifikował czyny popełnione przez skazanego, to nie dostrzegł tego, że przestępstwo z art. 288§1 k.k., zgodnie z brzmieniem §4 tego przepisu, ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego.
3 Jak wynika z akt sprawy wniosek taki na żadnym etapie procesu od pokrzywdzonych nie został odebrany. Wola złożenia takiego wniosku nie wynika też jednoznacznie z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków ani z treści ich oświadczeń o wyliczeniu wysokości powstałych w wyniku przestępstwa szkód. W tej sytuacji należy przyjąć, że w sprawie doszło do wygenerowania bezwzględnej przesłanki odwoławczej art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 10 k.p.k. – brak było bowiem wniosku o ściganie przestępstwa z art. 288§1 k.k. pochodzącego od osoby uprawnionej. Skutkiem powyższego musiało być uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien rozstrzygnąć ją w sposób wolny od wad zaistniałych przy poprzednim rozpoznaniu sprawy. W szczególności zaś ustalić, czy pokrzywdzeni w niniejszej sprawie chcą złożyć stosowne wnioski. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I KK 467/24 2025-10-09Czy brak wniosku o ściganie pochodzącego od uprawnionych pokrzywdzonych w przypadku przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia wyroku…
- II KK 6/19 2019-01-24Czy brak wniosku o ściganie ze strony pokrzywdzonego, mimo że przepis prawa stanowi, iż ściganie danego przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością…
- II KK 381/23 2024-02-13Czy postępowanie karne w sprawie o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. może być prowadzone bez skutecznego wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, jeśli pokrzywdzony złożył zawiadomienie o przestępstwie, a nas…
- IV KK 289/18 2019-06-06Czy umorzenie postępowania w sprawie o czyn z art. 288 § 1 k.k. przez sąd odwoławczy było zasadne, jeśli pokrzywdzona złożyła wniosek o ściganie tego czynu w trakcie postępowania sądowego?
- III KK 154/19 2019-10-03Czy brak wniosku o ściganie złożonego przez uprawnioną osobę wyłącza możliwość skazania za przestępstwo z art. 303 § 1 k.k., jeśli czyn ten jest ścigany na wniosek?
Powołane przepisy
art. 279 § 1 KKart. 288 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 279§1 KKart. 288§1 KKart. 11§2 KKart. 91§1 KKart. 11§3 KKart. 17§1 pkt 10 KPKart. 439§1 pkt 9 KPKart. 523§1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy