II KK 446/19
WyrokIzba Karna2020-06-30
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wniosku o ściganie od wszystkich pokrzywdzonych w sprawie o przestępstwo ścigane na wniosek, gdzie czynem objęto kilka osób, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, a czy kasacja dotycząca obowiązku zadośćuczynienia jest dopuszczalna, gdy orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że złożenie wniosku o ściganie przez jednego z pokrzywdzonych w sprawie o przestępstwo ścigane na wniosek, gdzie czynem pokrzywdzono kilka osób, spełnia wymóg uzyskania stanowiska niezbędnego do prowadzenia procesu. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja dotycząca naruszenia przepisów o obowiązku zadośćuczynienia jest niedopuszczalna, gdy orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za przestępstwo z art. 160 § 3 k.k. Zarzuty dotyczyły braku wniosku o ściganie od wszystkich pokrzywdzonych oraz nieprawidłowego orzeczenia obowiązku zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu, oddalając ją jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na kasację oraz obciążył skazanego kosztami procesu za postępowanie kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 446/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy M. J. W., skazanego za popełnienie przestępstwa z art. 160 § 3 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w P., z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt V Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M., z dnia 28 maja 2018 r., sygn. akt II K (…) postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od M. J. W. na rzecz oskarżyciela posiłkowego W. B. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów sporządzenia odpowiedzi na kasację przez pełnomocnika z wyboru; 3. obciążyć skazanego kosztami procesu za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Akt oskarżenia zarzucał M. W. i M. N. popełnienie wspólnie i w porozumieniu przestępstwa z art. 160 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w M., po dokonaniu zmiany opisu czynu, wyrokiem z dnia 28 maja 2018 r., sygn. akt II K (…), uznał obu oskarżonych za winnych popełnienia
2 przestępstwa z art. 160 § 3 k.k. i za ten czyn wymierzył im kary po 4 miesięce pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił obu oskarżonym na okres roku próby. Zobowiązał oskarżonych do informowania Sądu o przebiegu okresu próby oraz na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonych M. W. i M. N. solidarnie obowiązek zadośćuczynienia za doznana krzywdę W. B. poprzez zapłatę na jego rzecz kwoty 40 000 zł. Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych, wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca M. W., który zaskarżając wyrok w całości zarzucił: „1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art 160 § 5 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. przez nieuchylenie wyroku Sądu I instancji, pomimo że został on wydany ze zmianą kwalifikacji prawnej zarzucanego skazanemu czynu bez uzyskania od wszystkich pokrzywdzonych wniosku o ściganie karne oskarżonych; 2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 446 § 4 k.c. i art. 441 § 1 k.c. w zw. z art. 438 pkt 1) k.p.k. przez nieuchylenie rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie przyznania oskarżycielowi posiłkowemu - pokrzywdzonemu W. B. w ramach środka karnego obowiązku zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwoty 40 000 zł bez dokonania jakichkolwiek szczegółowych ustaleń w tym zakresie, w szczególności co do wysokości dotychczas otrzymanych przez pokrzywdzonego świadczeń z tytułu doznanej krzywdy od ubezpieczyciela pojazdu marki Scania o nr rej. (…) oraz pomimo faktu, że pokrzywdzony otrzymał z tytułu doznanej krzywdy kwotę 60 000 zł”. Skarżący wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w całości i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania.
3 Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego W. B. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, jednocześnie wnosząc o zasądzenie od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kosztów postępowania obejmujących koszt zastępstwa procesowego według norm przepisanych za postępowanie kasacyjne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja obrońcy skazanego J. W. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Brak jest bowiem uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że Sąd Okręgowy w P. wydając zaskarżony wyrok dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 165 § 5 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Wbrew twierdzeniom obrońcy w sprawie nie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci braku wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej. Faktycznie przypisane skazanemu przestępstwo z art. 160 § 3 k.k. jest ścigane na wniosek osoby uprawnionej. Zauważyć jednak należy, że jednym czynem skazanego zostało pokrzywdzonych kilka osób, z czego dwoje z nich – A. K. i W. B. złożyło wniosek o ściganie, a jedynie brak takiego wniosku od J. M.. Słusznie również zauważył Sąd odwoławczy, w odpowiedzi na zarzut apelacyjny obrońcy, że złożenie wniosku o ściganie już tylko przez jednego pokrzywdzonego spełnia wymóg uzyskania stanowiska niezbędnego do prowadzenia procesu o występek ścigany na wniosek. Przy ocenie tego zarzutu nie można również pomijać treści art. 12 § 1 k.p.k., z którego wynika, że w sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek, postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu. Oczywiście odrębną kwestią jest ewentualna konieczność wyeliminowania nazwiska pokrzywdzonego, który nie wniósł odrębnie wniosku o ściganie, jednakże to nie wchodzi w zakres rozważań Sądu Najwyższego, z uwagi na to, że nie może to stanowić bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
4 Odnosząc się do drugiego zarzutu należy jedynie stwierdzić, że z uwagi na wymierzenie skazanemu M. W. kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary, kasacja jest niedopuszczalna w zakresie w jakim dotyczy naruszenia przepisów art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 446 § 4 k.c. i art. 441 § 1 k.c. w zw. z art. 438 pkt 1) k.p.k., a co wynika jednoznacznie z treści art. 523 § 2 k.p.k. Na zakończenie należy zauważyć, że wskazanie przez obrońcę na pierwszej stronie kasacji całkowicie innych Sądów rozpoznających sprawę skazanego oraz innych dat i sygnatur akt nie powinno mieć miejsca w tego rodzaju piśmie kierowanym do Sądu Najwyższego. W niniejszej sprawie pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego W. B., w ramach reprezentowania go na etapie postępowania kasacyjnego, sporządził odpowiedź na kasację, a więc wykonał czynność procesową, za którą należy się zwrot kosztów w wysokości 300 zł. Kwota ta, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800 ze zm.), stanowi 25 % stawki minimalnej przewidzianej za obronę w sprawie, w której ta czynność ma być dokonana, a więc od kwoty 1200 zł. Zauważyć należy, że sporządzenie odpowiedzi na kasację nie zostało bezpośrednio określone w rozporządzeniu i dlatego należało wysokość stawki należnej za tę czynność ustalić w oparciu o stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju (§ 12 ust. 1 w zw. z § 11 ust. 2 pkt 6 i ust. 7 w zw. z § 20 rozporządzenia). Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia naruszenia przepisu prawa wskazanego w zarzucie 1. w kasacji, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, obciążając skazanego M. W. kosztami postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 636 § 1 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 109/21 2021-06-29Czy wniosek o ściganie złożony przez pokrzywdzonego w sprawie o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. został skutecznie złożony i czy jego późniejsze zeznania, w których nie traktował groźby poważnie, mogły skutkować umorzeni…
- IV KK 247/16 2016-07-28Czy wniosek o ściganie przestępstwa z art. 197 § 2 k.k. złożony w toku postępowania odwoławczego może konwalidować wcześniejszy brak takiego wniosku, a tym samym zapobiec umorzeniu postępowania?
- I KK 40/21 2021-08-12Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca naruszenie przepisów postępowania karnego i brak wniosku o ściganie w sprawie przestępstwa z art. 190 § 1 k.k., może być uznana za oczywiście bezzasadną, jeśli sąd odwoławczy od…
- IV KK 171/17 2017-05-30Czy brak wniosku o ściganie od uprawnionego pokrzywdzonego, stwierdzony dopiero w postępowaniu odwoławczym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, czy też wnios…
- III KK 267/15 2015-09-17Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, któremu wymierzono wyłącznie karę grzywny, jest dopuszczalna, jeśli nie wskazano na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 160 § 3 KKart. 160 § 1 KKart. 46 § 1 KKart 160 § 5 KKart. 17 § 1 pkt. 10 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 446 § 4 KCart. 441 § 1 KCart. 438 pkt 1art. 165 § 5 KPKart. 12 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy