II KK 450/24
WyrokIzba Karna2024-11-06
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na stanowisko w procedurze wadliwie ukształtowanej przez Krajową Radę Sądownictwa powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie kasacyjnej ze względu na potencjalne naruszenie prawa strony do bezstronnego i niezależnego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko w procedurze, która budzi wątpliwości co do zgodności z konstytucyjnymi i międzynarodowymi standardami niezawisłości i bezstronności sądu, powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie kasacyjnej. Wnioskodawca wykazał, że udział takiego sędziego może prowadzić do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez sąd ustanowiony ustawą, zgodnie z art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał, że sędzia został nominowany na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r., co zdaniem obrońcy narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego SN Igora Zgolińskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II KK 450/24.Pełny tekst orzeczenia
II KK 450/24 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie A.A. skazanego za popełnienie czynu z art. 273 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 listopada 2024 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej oznaczonej sygn. akt II KK 450/24 p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączyć sędziego SN Igora Zgolińskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II KK 450/24 . UZASADNIENIE Do referatu sędziego SN Igora Zgolińskiego wpłynęła sprawa II KK 450/24. W kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 5 marca 2024 r. obrońca wskazał, że pozostawienie sprawy w referacie tego sędziego będzie wiązało się z wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., albowiem został on nominowany do urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. i nie spełnia wymaganej instytucjonalnej bezstronności a jego udział w rozpoznaniu
II KK 450/24 2 kasacji będzie prowadził do naruszenia standardu niezawisłości rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych, art. 6 EKPCz oraz art. 19 ust. 1 TUE. Wniosek okazał się zasadny. Jest bezsporne, że pan Igor Zgoliński został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego Izby Karnej na podstawie postanowienia Prezydenta RP z 4 maja 2020 r. poprzedzonego rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa w postaci uchwały z 21 listopada 2019 r. (nr […]), w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r. Wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, wynika też z normatywnej treści art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Rolą powołanych przepisów jest zagwarantowanie stronie prawa do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego sądu, a takim może być wyłącznie sąd ustanowiony ustawą. W omawianej sprawie złożenie przedmiotowego wniosku o wyłączenie wskazuje w sposób oczywisty, że strona dostrzegła wady w procedurze powołania na stanowisko sędziego SN Igora Zgolińskiego, które będą prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby orzekał co do wniesione przez obrońcę kasacji. Badanie zasadności wniosku należało poprzedzić dywagacją, że każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC (zob. post. SN: z 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z 22 marca 2022 r., I KZP 13/21; z 15 września 2022 r., I KO 75/21), a to skutkuje przyjęciem, że rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie stanowisko miało miejsce w wyrokach EKPC przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r., nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr 57511/19 w sprawie Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka oraz z 3 lutego 2022 r., nr 1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. a punkt widzenia Sądu
II KK 450/24 3 Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 16 września 2022 r., III KK 339/22 głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 4 – 25 ustawy o Sądzie Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku, wypracowanego w orzecznictwie TSUE i ETPCz” – ostatecznie dopełniło zasadności twierdzenia, że realizacja standardów wynikających z przepisów art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych wymagało wyłączenia od rozpoznania sprawy II KK 450/24 pana Igora Zgolińskiego. Z tych powodów, kierując się zagwarantowaniem stronie prawa do bezstronnego i niezależnego sądu zapewnionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), a także biorąc pod uwagę konieczność wyeliminowania niepożądanych skutków prawnych w postaci żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. oraz w celu ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. Dlatego orzeczono jak wyżej. WB [ał].
Powiązane orzeczenia
- V KK 532/22 2023-04-05Czy przedawnienie karalności przestępstw z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., popełnionych w okresie od lutego do kwietnia 2003 r., nastąpiło przed prawomocnym zakończeniem postępowania przed sądem odwoławczym,…
- II KK 334/18 2018-09-11Czy przedawnienie karalności czynu z art. 286 § 1 k.k. popełnionego w dniu 6 kwietnia 2000 r. nastąpiło przed datą wydania wyroku, uwzględniając kolejne nowelizacje przepisów o przedawnieniu i zasadę stosowania ustawy wz…
- II KK 88/14 2014-10-30Czy przedawnienie karalności czynów przypisanych oskarżonym, które miały miejsce przed datą wejścia w życie nowelizacji Kodeksu karnego z 2015 r., powinno być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia…
- II KK 168/22 2024-01-30Czy przedawnienie karalności czynów przypisanych oskarżonemu w punktach II, III, VI i VII wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, nastąpiło z uwzględnieniem zmian pr…
- III KK 100/16 2016-09-14Czy przedawnienie karalności przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. popełnionego w dniu 14 lutego 2000 r. nastąpiło z uwagi na zmianę przepisów intertemporalnych dotyczących przedawnienia?
Powołane przepisy
art. 273 § 1 KKart. 12 KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6art. 19 ust. 1art. 6 ust. 1art. 29 § 4art. 540 § 3 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy