II KK 450/24

WyrokIzba Karna2024-12-12

Skład orzekający: Adam Roch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach związanych z jego powołaniem i ustrojowym kontekstem Krajowej Rady Sądownictwa, może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego za niedopuszczalny i pozostawił go bez rozpoznania, ponieważ okoliczności wskazane przez obrońcę dotyczyły wyłącznie ustrojowych kwestii powołania sędziego i Krajowej Rady Sądownictwa. Ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania bezstronności sędziego w kontekście jego powołania, wyłączając możliwość badania określonych przesłanek w ogólnej procedurze.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej, argumentując, że sędzia ten z powodów systemowych nie stanowi niezawisłego i bezstronnego sądu. Brak tych przymiotów obrońca wywodził z kwestii normatywnego kontekstu powołania sędziego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wyłączenie SSN A. D. od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 450/24 bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 450/24 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie A.A. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2024 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od udziału w sprawie II KK 450/24 SSN A.D. w trybie art. 41 § 1 k.p.k. na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 t.j. z dnia 21.10.2021 ze zm.) i art. 41 § 2 k.p.k. per analogiam postanowił: wniosek o wyłączenie SSN A. D. od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 450/24 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Obrońca skazanego A.A. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 4 k.p.k. wniósł o wyłączenie SSN A.D. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. II KK 450/24. W uzasadnieniu złożonego pisma wskazał, iż SSN A.D. z powodów systemowych nie stanowi niezawisłego i bezstronnego sądu. Brak owych przymiotów obrońca wywodzi wyłącznie z kwestii normatywnego kontekstu powołania sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. II KK 450/24 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek w aktualnym stanie procesowym należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy, co skutkować musi pozostawieniem go bez rozpoznania. Na wstępie należy podkreślić, że przedstawione przez obrońcę okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k. Powyższe stanowisko wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, gdzie wskazano, iż art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niezależnie od powyższego, w orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się również, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19, LEX nr 3598209; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23, LEX nr 3621120). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (vide postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22, LEX nr 3600648). Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Zresztą, skoro ustawa o SN w sposób II KK 450/24 3 szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (vide art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21, zbiory SN). Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Podstawę wniosku stanowiły tu bowiem wyłącznie okoliczności dotyczące powołania SSN A.D., a de facto kwestie związane z organem o to wnioskującym, a więc Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną na drodze nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. poz. 3). Dostrzec jednocześnie trzeba, że treść uprzednio złożonego wniosku wskazuje, że obrońca dostrzega poprawny tryb formułowania tego typu wniosku wynikający z art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (k. 43 akt SN), jednak z niewiadomych przyczyn z niego nie skorzystał. Z powyższych względów, jako że wniosek obrońcy był niedopuszczalny do procedowania w trybie przewidzianym przez art. 41 § 1 k.p.k., a Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania. [WB] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 29 § 4art. 41 § 2 KPKart. 42 § 4 KPKart. 41 § 1art. 42 § 1art. 9aart. 179art. 144 ust. 3art. 29art. 29 § 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy