II KK 455/21

WyrokIzba Karna2021-12-14

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk, Andrzej Stępka, Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że upłynął okres przedawnienia karalności czynu z art. 56 § 1 k.k.s. w związku z art. 44 § 1 pkt 2, § 3 i 5 k.k.s. w przypadku oskarżonego o przestępstwo skarbowe zagrożone karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył prawo materialne, błędnie przyjmując upływ terminu przedawnienia karalności czynu z art. 56 § 1 k.k.s. Czyn ten, zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata, podlega przepisom art. 44 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 44 § 3 i 5 k.k.s., co oznacza, że okres przedawnienia karalności upływa nie wcześniej niż 31 grudnia 2030 r. W konsekwencji, umorzenie postępowania przez Sąd Okręgowy było niezasadne.
Stan faktyczny
Oskarżony K. J. został oskarżony o podawanie nieprawdy i wprowadzanie w błąd organu skarbowego w deklaracjach VAT-7, co doprowadziło do narażenia na uszczuplenie podatku VAT. Sąd Rejonowy uznał go za winnego i wymierzył karę grzywny. Sąd Okręgowy, apelując od wyroku Sądu Rejonowego, uchylił wyrok i umorzył postępowanie, uznając, że upłynął okres przedawnienia karalności czynu. Prokurator Okręgowy wniósł kasację, zarzucając Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 455/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSN Andrzej Tomczyk Protokolant Anna Janczak w sprawie K. J. oskarżonego z art. 56 § 1 k.k.s. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 grudnia 2021 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w W., na niekorzyść, od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt X Ka (...), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE K. J. został oskarżony o to, że działając w okresie od 25 lutego 2008 r. do 25 czerwca 2010 r. w P. w siedzibie Urzędu Skarbowego w P., w warunkach czynu ciągłego podawał nieprawdę oraz wprowadził w błąd właściwy organ w 2 deklaracjach VAT-7 za okres od stycznia 2008 r. do maja 2010 r. poprzez nienależne zawyżenie kwoty podatku naliczonego do odliczenia w związku z nienależnym odliczeniem podatku z faktur wystawionych przez R. sp. z o.o. oraz zaniżenie kwoty podatku należnego o kwotę z faktury nr 27 wystawionej w dniu 15.11.2009 r. na rzecz „G.”, co doprowadziło do narażenia na uszczuplenie podatku od towarów i usług oraz narażenie na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej w łącznej kwocie 380.155,00 złotych, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 76 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II K (…), uznał oskarżonego K. J. za winnego popełnienia tego, że działając w okresie od 25 lutego 2008 r. do 25 czerwca 2010 r. w P. w siedzibie Urzędu Skarbowego w P. w warunkach czynu ciągłego podawał nieprawdę oraz wprowadził w błąd właściwy organ w deklaracjach VAT-7 za okres od stycznia 2008 r. do maja 2010 r. poprzez nienależne zawyżenie kwoty podatku naliczonego do odliczenia w związku z nienależnym odliczeniem podatku z faktur wystawionych przez R. sp. z o.o., co doprowadziło do narażenia na uszczuplenie podatku od towarów i usług oraz narażenia na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej w łącznej kwocie 371.358 złotych, co stanowi przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 76 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 złotych. Na skutek apelacji oskarżonego, Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt X Ka (…), nie badając zasadności podniesionych przez oskarżonego zarzutów apelacyjnych, w ramach kontroli instancyjnej zaskarżony wyrok Sądu I Instancji uchylił i postępowanie wobec oskarżonego umorzył na podstawie art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1, 3 i 5 k.k.s. uznając, że upłynął okres przedawnienia karalności czynu zarzuconego oskarżonemu. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Okręgowy w W., który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia naruszenie prawa materialnego, tj. art. 44 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 44 § 3 i 5 k.k.s., a polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd odwoławczy, że okres przedawnienia karalności czynu z art. 56 § 1 k.k.s., który zarzucono oskarżonemu, upłynął w dniu 31 grudnia 2020 r. i w konsekwencji niezasadnym umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., podczas gdy zgodnie z normą wynikającą z art. 44 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 44 § 3 i 5 k.k.s., przedawnienie karalności czynu zarzuconego oskarżonemu upływa nie wcześniej niż w dniu 31 grudnia 2030 r. W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 3 Kasacja okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej uwzględnienie na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, że Sąd Okręgowy wydał rozstrzygnięcie z rażącym naruszeniem unormowania zawartego w przepisie art. 44 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 44 § 3 i 5 k.k.s., co skutkowało niezasadnym umorzeniem postępowania karnego wobec oskarżonego. Czyn z art. 56 § 1 k.k.s, jaki zarzucono oskarżonemu, zgodnie z sankcją określoną w art. 27 § 1 k.k.s, zagrożony jest karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata. Mają więc do niego zastosowanie przepisy art. 44 § 1 pkt 2 k.k.s., co przy uwzględnieniu zasad określonych w art. 44 § 3 i 5 k.k.s. powoduje, że okres przedawnienia karalności czynu zarzuconego oskarżonemu upływa w dniu 31 grudnia 2030 r. Jak słusznie dostrzega prokurator, Sąd odwoławczy sam stwierdził zaistnienie błędu, czemu dał wyraz w pisemnym uzasadnieniu wydanego wyroku (s. 3 uzasadnienia SO – k. 669). Reasumując, podnieść należy, że w sprawie niniejszej niewątpliwie doszło do wskazanego przez prokuratora kwalifikowanego, rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 44 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 44 § 3 i 5 k.k.s., poprzez błędne przyjęcie, że okres przedawnienia karalności czynu z art. 56 § 1 k.k.s., który zarzucono oskarżonemu, upłynął w dniu 31 grudnia 2020 r. i w konsekwencji niezasadnie umorzono postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy będzie miał na uwadze poczynione zapatrywania prawne, i respektując obowiązujące przepisy prawa, w szczególności prawa materialnego, określi prawidłowo okres przedawnienia karalności zarzucanego K. J. czynu i rozpozna wniesiony środek odwoławczy. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 76 § 2 KKart. 6 § 2 KKart. 113 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 6 KPKart. 44 § 1art. 44 § 1 pkt 2 KKart. 44 § 3art. 27 § 1 KK§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy