II KK 483/23

WyrokIzba Karna2023-11-20

Skład orzekający: Jarosław Matras, Marek Pietruszyński, Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary łącznej ograniczenia wolności przekraczającej sumę kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary łącznej ograniczenia wolności przekraczającej sumę kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie przepisu art. 86 § 1 k.k. W analizowanej sprawie suma kar jednostkowych wynosiła 17 miesięcy (rok i 5 miesięcy), podczas gdy sąd orzekł karę łączną w wymiarze roku i sześciu miesięcy. Takie orzeczenie wykracza poza granice określone przez ustawę, co skutkuje koniecznością uchylenia rozstrzygnięcia o karze łącznej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonej A.S. siedem kar jednostkowych ograniczenia wolności. Następnie, jako karę łączną, orzekł karę roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej przekraczającej sumę kar jednostkowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej ograniczenia wolności i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 483/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Klaudia Binienda w sprawie A.S. skazanej z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2023 r., kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Żoliborza w Warszawie z dnia 24 maja 2017 r., IV K 197/17, uchyla zaskarżony wyrok co do orzeczenia o karze łącznej ograniczenia wolności (pkt VIII) i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Żoliborza w Warszawie. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt IV K 197/17, Sąd Rejonowy dla Warszawy - Żoliborza w Warszawie uznał oskarżoną A.S. za winną II KK 483/23 2 siedmiu czynów opisanych w akcie oskarżenia w pkt 1-7 i wymierzył za te czyny kary ograniczenia wolności (pkt I do VII wyroku): 3 miesięcy (czyn w pkt 1, 2, 7) oraz dwóch miesięcy (czyny w pkt 3,4,5,6). Jako karę łączną sąd ten orzekł karę roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności (pkt VIII wyroku). Wyrok zawierał także inne rozstrzygnięcia (pkt IX-XII). Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 14 czerwca 2017 r. (k. 310). Kasację na korzyść skazanej wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej ograniczenia wolności zawartego w punkcie VIII, zarzucił wyrokowi: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r., poprzez orzeczenie wobec oskarżonej A.S. kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym w sytuacji, gdy Sąd objął węzłem kary łącznej siedem kar jednostkowych ograniczenia wolności w wymiarze 3 miesięcy, 3 miesięcy, 2 miesięcy, 2 miesięcy, 2 miesięcy, 2 miesięcy, 3 miesięcy, a tym samym orzeczenie kary łącznej poza granicami określonymi w wyżej wskazanym przepisie, gdyż powyżej górnego progu wyznaczonego wymiarem sumy orzeczonych kar jednostkowych, która wynosi 1 rok i 5 miesięcy ograniczenia wolności”. Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie VIII części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy - Żoliborza w Warszawie, dotyczącego kary łącznej ograniczenia wolności i przekazanie sprawy w tym zakresie wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie wskazanym w art. 535 § 5 k.p.k. Jest oczywiste, że przepis art. 86 § 1 k.k. tak w czasie orzekania przez sąd meriti, jak i obecnie, nie pozwala na wymierzenie kary łącznej ponad sumę kar za poszczególne przestępstwa. W zaskarżonym kasacją wyroku suma kar ograniczenia wolności wyniosła 17 miesięcy, a zatem rok i 5 miesięcy, gdy tymczasem sąd wymierzył w pkt VIII wyroku karę łączną rok i sześć II KK 483/23 3 miesięcy ograniczenia wolności. Wobec rażącego naruszenia przepisu art. 86 § 1 k.k. konieczne stało się uchylenie rozstrzygnięcia w pkt VIII wyroku i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania. Z tych powodów orzeczono jak w wyroku. [M.S.] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 86 § 1 KKart. 535 § 5 KPK§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy