II KK 507/23

WyrokIzba Karna2024-11-29

Skład orzekający: Igora Zgolińskiego, Igor Zgoliński, Annę Dziergawkę, Zbigniewa Kapińskiego, Piotra Kołodziejskiego, Ryszarda Witkowskiego, Marka Siwka, Marka Motuka, Adama Rocha, Stanisława Stankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej ze względu na sposób jego powołania i jego odbiór społeczny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, uwzględniając wnioski o wyłączenie sędziego, stwierdził, że instytucja wyłączenia sędziego służy nie tylko zapewnieniu realnej bezstronności, ale także umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie pozorów braku bezstronności. W odbiorze zewnętrznym, powołanie sędziego na urząd przez Krajową Radę Sądownictwa, której pozycja ustrojowa i sposób ukonstytuowania budziły wątpliwości co do jej niezależności, mogło zostać odebrane jako brak bezstronności sądu. Dlatego też, kierując się motywami społecznej oceny bezstronności, Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego oraz sam skazany złożyli wnioski o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosków wskazano sposób powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, której pozycja ustrojowa i sposób ukonstytuowania budziły wątpliwości co do jej niezależności. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 507/23.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 507/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2024 r. w Izbie Karnej w sprawie kasacyjnej H. G. i P. Ś. , skazanych z art. 53 ust 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, wniosków: adwokata M. H. – obrońcy skazanego P. Ś. oraz skazanego H. G. , o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej skazanych H. G. i P. Ś. oznaczonej sygnaturą II KK 507/23 postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 507/23 UZASADNIENIE Adwokat M. H. – obrońca skazanego P. Ś. oraz skazany H. G. , złożyli wnioski o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 507/23, gdyż SSN Igor Zgoliński został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2018 r., poz. 3), której pozycja ustrojowa, sposób ukonstytuowania, powołanie składu oraz funkcjonowanie powodują, że nie jest to organ niezależny od władzy ustawodawczej i wykonawczej przy wykonywaniu zadań powierzonych na mocy art. 186 Konstytucji RP i polegających na staniu na straży niezależności sądów i II KK 507/23 2 niezawisłości sędziów, zaś przedmiotem zarzutu kasacyjnego jest zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli chodzi o obsadę Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który wydał wyrok zaskarżony kasacjami. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Z powodu okoliczności wskazanej we wnioskach adwokata M. H. – obrońcy skazanego P. Ś. oraz skazanego H. G. , o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego, wyłączono już udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej skazanych H. G. i P. Ś. oznaczonej sygnaturą II KK 507/23: SSN Annę Dziergawkę (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt II KK 507/23), Prezesa SSN Zbigniewa Kapińskiego, SSN Piotra Kołodziejskiego, SSN Ryszarda Witkowskiego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt II KK 507/23), SSN Marka Siwka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2004 r., sygn. akt II KK 507/23), SSN Marka Motuka, SSN Adama Rocha, SSN Stanisława Stankiewicz (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004 r., sygn. akt II KK 507/23), SSN Małgorzatę Bednarek (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2004 r., sygn. akt II KK 507/23). W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. Wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67). Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości II KK 507/23 3 co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). W realiach sprawy rozpoznanie kasacji obrońców skazanych P. Ś. i H. G. , przez Sąd Najwyższy w składzie z udziałem SSN Igora Zgolińskiego, w odbiorze zewnętrznym mogło by zostać odebrane jako postąpienie nie utrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności. W literaturze podnosi się, że nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. ,,sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a zakaz ,,zainteresowania w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54). Kierując się tymi motywami, Sąd Najwyższy uwzględnił wnioski adwokata M.H. – obrońcy skazanego P. Ś. oraz skazanego H. G. , o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej skazanych H. G. i P. Ś. oznaczonej sygnaturą II KK 507/23. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 53 ust 2art 41 § 1 KPKart. 186art. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy