II KK 507/23
WyrokIzba Karna2024-10-07
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Annie Dziergawce, Zbigniewowi Kapińskiemu, Barbarze Skoczkowskiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędziowie Sądu Najwyższego powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. powinni zostać wyłączeni od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na nienależytą obsadę sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wnioski o wyłączenie sędziów Marka Motuka, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy są zasadne. Potwierdzono, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Udział takich sędziów stanowiłby rażące naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua oraz standardu z art. 6 ust. 1 EKPCz, prowadząc do naruszenia prawa do niezależnego i bezstronnego sądu.Stan faktyczny
Obrońca skazanego P. Ś. oraz skazany H. G. wnieśli o wyłączenie sędziów Marka Motuka, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Wnioskodawcy argumentowali, że sędziowie ci zostali powołani w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a skład Sądu Apelacyjnego rozpoznający apelacje był powołany w tym samym trybie. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów Marka Motuka, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II KK 507/23.Pełny tekst orzeczenia
II KK 507/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie P. Ś. i H. G. , skazanych z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 października 2024 r., wniosków obrońcy skazanego P. Ś. oraz skazanego H. G. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności postanowił: wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Marka Motuka, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II KK 507/23. UZASADNIENIE Obrońcy skazanych H. G. i P. Ś. wnieśli kasacje od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., sygn. II AKa 165/20, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. XVIII K 96/16. Kasacje te zostały zarejestrowane w repertorium pod sygn. II KK 507/23 i, zgodnie z kolejnością wpływu, zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej z dnia 24 października 2023 r. sprawę przydzielono SSN Annie Dziergawce (k. 54). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu wniosku
II KK 507/23 2 skazanego H. G. , postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r., wyłączył sędzię Annę Dziergawkę od udziału w spawie o sygn. II KK 507/23 (k. 113). Zarządzeniem z dnia 16 lutego 2024 r. sprawa ta zostało przydzielona SSN Zbigniewowi Kapińskiemu (k. 121), a zarządzeniem z dnia 21 marca 2024 r. został wyznaczony termin rozpoznania sprawy na dzień 4 czerwca 2024 r. oraz uzupełniony skład orzekający o sędziów Pawła Kołodziejskiego i Ryszarda Witkowskiego. W dniu 3 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego H. G. oraz obrońcy skazanego P. Ś. i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wyłączył sędziów Zbigniewa Kapińskiego, Pawła Kołodziejskiego i Ryszarda Witkowskiego od udziału w tej sprawie (k. 200). Sprawa została zdjęta z wokandy w dniu 4 czerwca 2024 r. Następnie sprawa w dniu 5 czerwca 2024 r., została przydzielona sędziemu Markowi Siwkowi (k. 213), który postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2024 r. został wyłączony od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 507/23, w uwzględnieniu kolejnego wniosku H. G. (k. 259). Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej z dnia 28 sierpnia 2024 r. sprawa została przydzielona sędziemu Adamowi Rochowi (k. 274, a w dniu 19 września 2024 r. został wyznaczony termin rozprawy kasacyjnej na dzień 20 listopada 2024 r. oraz do składu orzekającego zostali wyznaczeni sędziowie Marek Motuk i Stanisław Stankiewicz. W dniu 26 września 2024 r. wpłynął do Sądu Najwyższego wniosek obrońcy skazanego Pawła Ścieglińskiego, a w dniu 30 września 2024 r. wniosek skazanego H. G. (k. 314, 317), w których wniesiono o wyłączeniu wszystkich trzech sędziów ostatnio wyznaczonych do rozpoznania sprawy. Wnioskujący uzasadniając swoje wnioski odwołali się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem tych sędziów w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., podkreślając równocześnie, że skład Sądu Apelacyjnego w Warszawie rozpoznający apelacje był powołany w tym samym trybie. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracami Izby Karnej sprawa w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów została przydzielona SSN Barbarze Skoczkowskiej (sygn. KRI 601).
II KK 507/23 3 Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożone przez obrońcę P. Ś. oraz skazanego H. G. wnioski o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 507/23 sędziów SN Marka Motuka, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza są zasadne. Sąd Najwyższy w tym składzie w pełni podziela argumentację przedstawioną w wyżej wskazanych postanowieniach Sądu Najwyższego, która doprowadziła do wyłączenia kolejnych sędziów wyznaczanych do rozpoznania tej sprawy. Rozważania w niniejszej sprawie ograniczyć więc należy jedynie do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę prawną wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). Należy nadto wskazać, że w realiach sprawy udział tych sędziów w jej rozpoznaniu stanowiłby rażące naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua oraz prowadziłby do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Wyżej wskazane okoliczności wskazują na zasadność złożonych wniosków, gdyż postępowanie prowadzone przez sąd w takim składzie byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanych uchwałach jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a więc konieczne było wyłączenie wskazanych sędziów od rozpoznania sprawy o sygn. II KK 507/23. [J.J.]
II KK 507/23 4 [ms]
Powiązane orzeczenia
- III KK 39/23 2023-12-20Czy wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, wydany z udziałem sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., jest dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p…
- II KK 47/25 2025-05-14Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli wadliwość procesu p…
- II KK 524/24 2025-03-13Czy udział w składzie sądu sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na ni…
- II KK 506/23 2024-03-12Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. w składzie sądu odwoławczego, w kontekście jego dalszych nominacji i działań, może stanowić bezwzględną przyc…
- III KK 481/24 2025-05-14Czy udział w składzie sądu apelacyjnego sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.…
Powołane przepisy
art. 53 ust. 2art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 6 ust. 1art. 439§1 pkt 2 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1§1 pkt 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy