II KK 512/21

WyrokIzba Karna2021-11-15

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania przygotowawczego na podstawie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a następnie umorzenie tego postępowania, może skutkować wydłużeniem okresu przedawnienia karalności czynu ściganego z oskarżenia prywatnego na podstawie art. 102 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wszczęcie postępowania przygotowawczego na podstawie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, nawet jeśli następnie zostało ono umorzone, a sprawa była ścigana z oskarżenia prywatnego, skutkuje wydłużeniem okresu przedawnienia karalności o 5 lat, zgodnie z art. 102 k.k. W konsekwencji, Sąd Rejonowy błędnie uznał przedawnienie karalności czynu z art. 157 § 2 k.k., nie uwzględniając prawidłowego zastosowania art. 102 k.k.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od postanowienia Sądu Rejonowego w S., które umorzyło postępowanie karne wobec oskarżonej W. J. o czyn z art. 157 § 2 k.k. z powodu przedawnienia karalności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 102 k.k. poprzez niezasadne uznanie przedawnienia, mimo że postępowanie zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 512/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2021 r. sprawy W. J. oskarżonej o czyn z art. 157§2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonej od postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 25 września 2020r., sygn. akt II K (…) p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. UZASADNIENIE Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu. Autor kasacji postawił w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów, tj. art. 17§1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 102 k.k. poprzez niezasadne uznanie, iż nastąpiło przedawnienie karalności czynu i w konsekwencji umorzenie - zainicjowanego prywatnym aktem oskarżenia - postępowania karnego wobec W. J. o czyn popełniony w dniu 28 września 2018r. i zakwalifikowany jako występek z art. 157§2 k.k., podczas gdy w rocznym okresie przedawnienia karalności tego czynu, wynikającym z art. 101§2 k.k. (jaki upływał w dniu 28 września 2019r.), a mianowicie w dniu 14 września 2019r., wszczęto postępowanie w sprawie, co w połączeniu z prawidłowo zastosowanym przepisem art. 102 k.k. winno skutkować uznaniem, iż nie doszło do przedawnienia karalności analizowanego działania oskarżonej. 2 Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. Uchybienie wskazane w kasacji Prokuratora Generalnego, stanowiące bezwzględną przesłankę odwoławczą, rzeczywiście w niniejszej sprawie wystąpiło. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne na podstawie art. 17§1 pkt 6 k.p.k. stwierdzając przedawnienia karalności czynu z art. 157§2 k.k., zarzuconego W.J. prywatnym aktem oskarżenia. Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, że przestępstwo, o które została oskarżona W. J., miało zostać popełnione w dniu 28 września 2018r., w związku z czym, z uwagi na okoliczność, że pokrzywdzona już w dniu zdarzenia znała tożsamość sprawcy czynu, jego karalność ustała z początkiem dnia 28 września 2019r. (art. 101§2 k.k.). Sąd nie dostrzegł jednak tego, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 102 k.k., który stanowi, że w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego okres przedawnienia ustalony na podstawie art. 101§2 k.k. ulega wydłużeniu o 5 lat, jeżeli przed jego upływem wszczęto postępowanie. Jak wynika z analizy akt sprawy, zanim do Sądu Rejonowego wpłynął prywatny akt oskarżenia, prowadzono postępowanie przygotowawcze zainicjowane zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, złożonym przez J. B. w dniu 13 września 2019r. Dochodzenie w tej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z dnia 14 czerwca 2019r. (k. 24) o czyn, który pierwotnie zakwalifikowano z art. 157§1 k.k. Dopiero po ustaleniu, że J. B. doznała obrażeń ciała skutkujących naruszeniem narządów ciała na okres trwający nie dłużej niż 7 dni, w rozumieniu art. 157§2 k.k., dochodzenie zostało umorzone na podstawie art. 17§1 pkt 2 k.p.k. w dniu 18 września 2019r. (k. 42 akt sprawy o sygn. PR Ds (…)). Tym samym, wobec wszczęcia w dniu 14 czerwca 2016r. postępowania karnego w niniejszej sprawie, doszło do wydłużenia okresu przedawnienia czynu o dalsze 5 lat, a zatem nastąpi ono dopiero z dniem 28 września 2024r. (art. 102 k.k.). Mając na uwadze zasadność zarzutu podniesionego w kasacji, Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. W ponowionym postępowaniu Sąd Rejonowy winien mieć na uwadze poczynione przez Sąd Najwyższy uwagi w kwestii przedawnienia karalności czynu zarzucanego W. J. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535§5 KPKart. 157§2 KKart. 17§1 pkt 6 KPKart. 102 KKart. 101§2 KKart. 157§1 KKart. 17§1 pkt 2 KPK§5§2§1 pkt 6§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy