II KK 540/23

WyrokIzba Karna2023-12-20

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, złożony po tym, jak pierwszy wniosek został już rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, złożony po tym, jak pierwszy wniosek został już rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania. Jest tak dlatego, że zgodnie z art. 41 § 2 k.p.k., wniosek o wyłączenie sędziego złożony po rozpoczęciu przewodu sądowego pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu. W sytuacji, gdy postępowanie w sprawie objętej wnioskiem o wyłączenie zostało już merytorycznie rozstrzygnięte, wniosek o wyłączenie sędziego staje się bezprzedmiotowy.
Stan faktyczny
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego. W Sądzie Najwyższym sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II KK 540/23 i przydzielona do referatu sędziego SN Y.Y. Pełnomocnik złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Y.Y. od orzekania. Wniosek ten został skierowany do rozpoznania przez sędziego SN X.X. Następnie wpłynął kolejny wniosek pełnomocnika o wyłączenie sędziego SN X.X. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Y.Y. Wniosek ten został złożony po tym, jak pierwszy wniosek o wyłączenie został już rozpoznany przez sędziego SN X.X.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego SN X.X. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Y.Y. bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 540/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 grudnia 2023 r., wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego X.X. od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 540/23, na podstawie art. 41 § 2 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.X. od rozpoznania wniosku o wyłączenie od orzekania w sprawie II K 540/23 sędziego Sądu Najwyższego Y.Y. pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE W niniejszej sprawie pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt IX Ka 1333/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt X K 6/19. Sprawa ta w Sądzie Najwyższym została zarejestrowana pod sygnaturą II KK 540/23 i przydzielona do referatu SSN Y.Y. W dniu 23 listopada 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o wyłączenie od orzekania w tej sprawie sędziego SN Y.Y. Wniosek ten po przydzieleniu do referatu sędziego Sądu Najwyższego X.X. został przez niego skierowany do rozpoznania w dniu 8 grudnia 2023 r., godz. 9.30. W piśmie datowanym na dzień 8 grudnia 2023 r. X.X. II KK 540/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej należało pozostawić bez rozpoznania wobec jego wniesienia już po rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego SN Y.Y. Na wstępie trzeba stwierdzić, że wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie jest dopuszczalny i powinien być rozpoznany. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, pojęcie „sprawy", o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej. Bezstronny musi być bowiem nie tylko sędzia, który rozpozna sprawę w głównym nurcie procesu, ale także sędzia, który rozpozna sprawę incydentalną, ale wkraczającą w sferę ochrony wolności i praw jednostki, w tym przypadku wniosek o wyłączenie sędziego. W tej sprawie wniosek nie może być jednak merytorycznie rozpoznany, albowiem jest spóżniony. Z akt sprawy wynika, że wniosek o wyłączenie sędziego SN Y.Y. został rozpoznany przez sędziego SN X.X. w dniu 8 grudnia 2023 r., godz. 9.30, podczas gdy wniosek pełnomocnika o wyłączenie SSN X.X. od rozpoznania wniosku o wyłączenie od orzekania w sprawie II K 540/23 sędziego SN Y.Y. został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 8 grudnia 2023 r., godz. 17.51. Zgodnie z treścią art. 41 § 2 k.p.k. wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu. Co prawda przepisy procedury nie określają wprost postępowania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego złożonego już po zakończeniu sprawy, ale skoro zgodnie z art. 41 § 2 k.p.k. wniosek taki złożony już po rozpoczęciu postępowania dowodowego co do zasady (poza wskazanym wyżej wyjątkiem) nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, to tym bardziej nie może być rozpoznany, gdy kwestia wyłączenia staje się zupełnie bezprzedmiotowa, a więc wówczas, gdy postępowanie w sprawie objętej wnioskiem o wyłaczenie zostało już merytorycznie rozstrzygnięte. Wniosek złożony po rozstrzygnięciu sprawy nie może przecież doprowadzić do wyłączenia sędziego od jej rozpoznania. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. II KK 540/23 3 [M.S.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 2 KPKart. 40art. 41 § 1 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy