II KK 569/24

WyrokIzba Karna2026-01-15

Skład orzekający: Anny Dziergawki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących jego powołania na urząd w procedurze nominacyjnej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., jest dopuszczalny na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego, którego jedyną podstawą jest kwestionowanie procedury nominacyjnej sędziego przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego nie wchodzą w zakres stosowania art. 41 § 1 k.p.k., a orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego potwierdzają konstytucyjne umocowanie Krajowej Rady Sądownictwa w obecnym kształcie oraz ważność powołań sędziowskich.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, SSN Anny Dziergawki, od rozpoznania sprawy. Jako podstawę wniosku wskazał okoliczność powołania sędzi na urząd w procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca argumentował, że może to budzić wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędzi. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 569/24 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński w sprawie M. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 569/24, na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił: wniosek pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego), obrońca skazanego M. P. , powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II KK 569/24. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że Sędzia Anna Dziergawka została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. i w związku z tym udział SSN Anny Dziergawki w rozpoznaniu kasacji, w której podniesiono zarzut w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., powodowałby konieczność zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która bezpośrednio dotyczy SSN Anny Dziergawki i jej procedury nominacyjnej. II KK 569/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki jest niedopuszczalny z mocy ustawy, wobec czego należało go pozostawić bez rozpoznania. Z części motywacyjnej wniosku o wyłączenie wynika, że obrońca skazanego jako podstawę żądania wyłączenia Sędzi Anny Dziergawki wskazał okoliczność jej powołania na urząd sędziego w procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., podnosząc przy tym, że - w jego ocenie – okoliczność ta może rodzić wątpliwości co do zachowania standardów niezawisłości i bezstronności przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Obrońca skazanego nie uwzględnił jednak w swoim stanowisku, że okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego nie wchodzą w zakres stosowania art. 41 § 1 k.p.k., wskazanego przez niego w podstawie żądania wyłączenia. W wyroku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19 Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, że „[a]rt. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. Z tego względu wniosek o wyłączenie sędziego, w którym na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. kwestionuje się niezawisłości i bezstronności sędziego tylko z powodu jego powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest niedopuszczalny z mocy ustawy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., I KO 52/23 i wiele innych). Jest również oczywiste to, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są II KK 569/24 3 ostateczne. W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ (zob. m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r., Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11 września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64). Należy stanowczo podkreślić, że skoro art. 41 § 1 k.p.k. nie obejmuje swoim zakresem badania okoliczności związanych z powołaniem na urząd sędziego, to zarzut orzekania przez sędziego we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua), formułowany na gruncie tego przepisu, pozostaje całkowicie bezprzedmiotowy. Z podanych względów, wniosek obrońcy skazanego złożony na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., którego argumentacja oparta została wyłącznie na stwierdzeniu wadliwości powołania SSN Anny Dziergawki należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 1art. 41 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 741 pkt 1art. 9aart. 179art. 144 ust. 3art. 190 ust. 1§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy