II KK 576/22
WyrokIzba Karna2024-09-18
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Stanisława Stankiewicza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego zasługuje na uwzględnienie. Kwestia wadliwości powołania sędziów, związana z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., była już przedmiotem analiz w uchwałach Sądu Najwyższego. Sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności, ale także gdy orzekanie przez niego mogłoby naruszyć standardy rzetelnego procesu sądowego, w tym prawo do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.Stan faktyczny
Obrońca skazanych złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał okoliczności powołania sędziego na urząd, związane z uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 576/22.Pełny tekst orzeczenia
II KK 576/22 POSTANOWIENIE Dnia 18 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie K. K., Ł. K. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 18 września 2024 r., wniosku obrońcy skazanych o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 576/22. UZASADNIENIE Obrońca skazanych K. K. i Ł. K., pismem z dnia 28 czerwca 2024 r. (k. 370 i n.) złożył wniosek o wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania niniejszej sprawy kasacyjnej z uwagi na brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności. Jako podstawę tej inicjatywy wskazano na okoliczności powołania ww. sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego – postanowienie Prezydenta RP z 14 czerwca 2024 r., wydane w następstwie uchwały KRS nr 313/2024 z dnia 10 maja 2024 r., podjętej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
II KK 576/22 2 zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w przedmiotowej sprawie. Jest to tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacji podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania jednego z sędziów zasiadających w składzie Sądu odwoławczego, co sędziego Stanisława Stankiewicza, który – w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy – orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa.
II KK 576/22 3 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [PGW] [ał]
Powiązane orzeczenia
- II KK 365/24 2025-06-04Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie ze względu na potencjalne naru…
- III KK 312/24 2025-09-17Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na brak…
- III KK 147/24 2024-10-14Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może zostać wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości c…
- I ZO 149/23 2024-04-10Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznawaniu sprawy ze względu na wąt…
- II ZO 104/23 2024-01-31Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po nowelizacji z 2017 r. powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na potencjalne naruszenie prawa do…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy