II KK 597/22

WyrokIzba Karna2023-02-28

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Andrzej Stępka, Piotr Mirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował przepisy dotyczące zawieszenia biegu przedawnienia karalności czynów w związku z COVID-19, co doprowadziło do umorzenia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów prawa przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zawieszenia biegu przedawnienia karalności czynów w związku z COVID-19, w szczególności art. 15 zzr ust. 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. oraz art. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. W konsekwencji, Sąd Okręgowy niezasadnie umorzył postępowanie w zakresie czynów zarzucanych oskarżonemu w punktach 1 i 5 aktu oskarżenia, opierając się na błędnym ustaleniu przedawnienia karalności.
Stan faktyczny
Oskarżony M. G. został oskarżony o popełnienie przestępstw skarbowych. Sąd Rejonowy uznał go za winnego i orzekł karę łączną grzywny. Sąd Okręgowy, w wyniku apelacji, zmienił wyrok, częściowo umarzając postępowanie w odniesieniu do niektórych czynów z powodu przedawnienia, a pozostałe kary grzywny połączył w nową karę łączną. Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa dotyczące przedawnienia karalności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięć o umorzeniu postępowania w odniesieniu do czynów zarzucanych oskarżonemu w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia oraz w odniesieniu do czynów zarzucanych w pkt 4 aktu oskarżenia i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 597/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSN Piotr Mirek Protokolant Klaudia Binienda w sprawie M. G. skazanego za czyn z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 28 lutego 2023 r. kasacji Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Praga od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI Ka 1392/21 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt III K 761/20, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięć zawartych w pkt I.1, I.2 oraz I.3 – w odniesieniu do czynów zarzucanych oskarżonemu w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia, pkt III oraz pkt IV i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie. UZASADNIENIE M. G. został oskarżony w kolejnych punktach aktu oskarżenia o popełnienie: 2 1. przestępstwa z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 11 § 3 k.k.s.; 2. przestępstwa z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s.; 3. przestępstwa z art. 56 § 2 k.k,s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s., 4. przestępstwa z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s., 5. przestępstwa z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s., 6. przestępstwa z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s. Wyrokiem z dnia 31.05.2021 r., sygn. akt III K 761/20, Sąd Rejonowy Warszawa Praga - Północ w Warszawie uznał M. G. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i orzekł karę łączną grzywny w wysokości 720 stawek dziennych po 100 złotych każda stawka oraz zasądził na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe. W następstwie apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI KA 1392/21,zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że rozwiązał karę łączną grzywny (orzeczoną w punkcie 3), uchylił orzeczenie z punktu 1 wyroku w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie 1 aktu oskarżenia i w tym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 i § 3 k.k.s. umorzył postępowanie, a kosztami postępowania w tej części obciążył Skarb Państwa oraz uchylił orzeczenie z punktu 2 wyroku w odniesieniu do czynów zarzuconych oskarżonemu w punkcie 4 i 5 aktu oskarżenia i w tym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 i § 3 k.k.s. umorzył postępowanie, a kosztami postępowania w tej części obciążył Skarb Państwa. Jednocześnie, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 39 § 1 k.k.s. pozostałe, orzeczone wobec oskarżonego kary grzywny połączył i orzekł karę łączną grzywny w wysokości 360 stawek dziennych, po 100 złotych każda stawka. W 3 pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Praga i zarzucił mu rażące naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na treść wyroku sądu odwoławczego, a mianowicie: - art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 i § 3 k.k.s., poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanek wskazujących na przedawnienie karalności czynów zarzucanych M. G. w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia; - art. 15 zzr ust. 6, art. 15 zzr1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz art. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw poprzez ich niezastosowanie i uznanie, iż doszło do przedawnienia karalności czynów zarzucanych M. G. w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia, co w konsekwencji doprowadziło do zmiany wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 31.05.2021 r. sygn. akt III K 761/20 m.in. poprzez uchylenie orzeczenia z punktu 1 wyroku w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w pkt 1 aktu oskarżenia i w tym zakresie umorzenia postępowania oraz poprzez uchylenie orzeczenia z pkt 2 wyroku w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie 5 aktu oskarżenia i w tym zakresie umorzenia postępowania. W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie, celem ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej uwzględnienie jako oczywiście zasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie- w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony nią wyrok wydano z rażącą obrazą wskazanych w zarzutach kasacji przepisów, która- z racji na swój charakter- miała istotny wpływ na jego treść.. Zwrócić należy uwagę, że Sąd Okręgowy Warszawa Praga w Warszawie pomimo uchylenia pkt 1 wyroku Sądu I instancji w odniesieniu do czynu 4 zarzucanego oskarżonemu w pkt 1 aktu oskarżenia oraz jego pkt 2, w zakresie czynów zarzuconych oskarżonemu w pkt 4 i 5 aktu oskarżenia, i w tym zakresie umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 i 3 k.k.s., w uzasadnienia wyroku przyznał, że popełnił błąd. Na s. 8 i 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdził, że na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2011 r., III KK 173/21, błędnie uznał, że wynikająca z art. 15 zzr ust. 6 wspomnianej wcześniej ustawy z dnia 2 marca 2020 r. norma o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia dotyczy jedynie przestępstw, wykroczeń, przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych popełnionych w okresie od dnia wejścia w życie tego przepisu do dnia jego uchylenia. Przyznał dalej, że nie dostrzegł, iż z art. 7 ustawy z 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021, póz. 1023), obowiązującym od 22 czerwca 2021 r., wynika, że przepisy te stosuje się także do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, chyba że termin przedawnienia już upłynął. Powyższą ustawą dodano art. 15 zzr(1), w którego ust. 1 przewidziano, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. W jego ust. 2 przewidziano, że okresy, o których mowa w ust. 1, liczy się od dnia 14 marca 2000 r. - w przypadku stanu zagrożenia epidemicznego, oraz od dnia 20 marca 2020 r. - w przypadku stanu epidemii. W związku z powyższym, w badanej sprawie doszło do zawieszenia terminów przedawnienia przestępstw zarzucanych oskarżonemu w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia, które upłynęłyby z dniem 31 grudnia 2021 r. (w przypadku przestępstwa zarzucanego w pkt 1 aktu oskarżenia) oraz z dniem 25 listopada 2021 r. (w przypadku przestępstwa zarzucanego w pkt 5 aktu oskarżenia). W konsekwencji, nie było podstaw do orzeczenia o uchyleniu wyroku Sądu I instancji w zakresie tych przestępstw i umorzeniu postępowania w tym samym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. 5

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56 § 2 KKart. 6 § 2 KKart. 535 § 5 KPKart. 9 § 11art. 9 § 1art. 56 § 2 k.kart. 61 § 1 KKart. 62 § 2 KKart. 7 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 6 KPKart. 44 § 1art. 85 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy