II KO 102/23
Izba Karna2023-09-11
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy o wyłączenie sędziego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu powinien zostać uwzględniony, jeśli po jego złożeniu nastąpiła zmiana organizacji pracy sądu, która usunęła podstawę kwestionowanych regulacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy o wyłączenie sędziego, ponieważ podstawy wniosku ustały wskutek zmiany organizacji pracy sądu. Po złożeniu wniosku przywrócono pierwotny zakres czynności sędziów, co oznacza, że sprawy o wyłączenie sędziego będą przydzielane wszystkim sędziom na zasadach ogólnych, a nie tylko imiennie wyznaczonym osobom. Wobec usunięcia kwestionowanych regulacji organizacyjnych, brak było podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w Warszawie złożył do Sądu Najwyższego wniosek o przekazanie sprawy dotyczącej wniosku o wyłączenie sędziego innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku była zmiana organizacji pracy sądu, która polegała na wyznaczeniu konkretnych sędziów do rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego, z jednoczesnym wyłączeniem pozostałych sędziów. Sąd Apelacyjny uznał, że taka zmiana jest sprzeczna z prawem i prowadzi do sytuacji, w której wyznaczeni sędziowie nie tworzą sądu ustanowionego ustawą. Po złożeniu wniosku nastąpiła kolejna zmiana organizacji pracy, przywracająca pierwotny zakres czynności sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy o wyłączenie sędziego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 102/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie J. N. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 11 września 2023 r. wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie zawartego w postanowieniu z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. II AKz 377/23 o przekazanie sprawy o wyłączenie sędziego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego S.M. od orzekania w sprawie II AKz 377/23 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. We wniosku wskazano, że od dnia 16 czerwca 2023 r. nastąpiła zmiana zakresu czynności sędziów II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, polegająca na powierzeniu spraw obejmujących wnioski o wyłączenie sędziego, wskazanym sędziom tego Sądu: SSA P. S., SSA A.N. oraz SSO del. P.B., z jednoczesnym wyłączeniem od rozpoznania takich spraw pozostałych sędziów orzekających w tym Wydziale. W ocenie wnioskodawcy wyłączenie pozostałych sędziów od orzekania we wskazanych sprawach, w drodze decyzji prezesa sądu o podziale czynności na podstawie dowolnych i nieznanych kryteriów jest sprzeczne z prawem, a
II KO 102/23 2 wyznaczeni imiennie do rozpoznania wniosków sędziowie nie utworzą sądu ustanowionego ustawą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie nie został uwzględniony ze względu na ustanie podniesionych w nim podstaw, wskazujących na wadliwe ukształtowanie składu sądu mającego procedować w przedmiocie wniosków o wyłączenie sędziego. W kontekście wniosku podnieść należało, że bezstronność sędziego stanowi opokę zaufania do sądów i sprawowanego przez nie wymiaru sprawiedliwości. Składane wnioski o wyłączenie sędziego stanowią realny instrument pozwalający na weryfikację standardu bezstronności sędziego, dlatego rozpoznanie tych wniosków przez sąd wyznaczony w wadliwym i pozbawionym podstawy prawnej trybie, mogłoby prowadzić do pozbawienia strony prawa do rozpoznania jego sprawy, przyjmując interpretację tego pojęcia w zgodzie z treścią uchwale składy 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/2, przez sąd bezstronny i niezawisły. Decydujące jednak dla rozstrzygnięcia wniosku, mimo trafności argumentacji przedstawionej we wniosku miał fakt, że po wystąpieniu przez sąd z wnioskiem nastąpiła kolejna zmiana zakresu czynności sędziów orzekających w II Wydziale karnym tego Sądu. Z pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2023 r., z wyciągu z protokołu nr 16/2023 z posiedzenia Kolegium Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2023 r. oraz „ informacji o podziale czynności oraz sposobie uczestniczenia w przydziale spraw w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie” wynika, że przywrócono zakres czynności sędziów orzekających w II Wydziale Karnym obowiązujący przed 16 czerwca 2023 r. Wobec czego sprawy o wyłączenie sędziego będą przydzielane do rozpoznania wszystkim sędziom na zasadach ogólnych, nie zaś rozpoznawane będą wyłącznie przez imiennie wyznaczonych sędziów. Zatem wobec tej zmiany podziału czynności i usunięcia kwestionowanych regulacji organizacyjnych, brak było podstaw aby w trybie art. 37 k.p.k. odstąpić od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Z tych względów postanowiono jak na wstępie.
II KO 102/23 3 [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II KO 87/23 2023-08-08Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzucie wadliwego ukształtowania składu sądu rozpoznającego wnioski o wyłączenie sędziego, powinien zostać uwzględniony, jeśli stan…
- II KO 90/23 2023-08-08Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na wadliwym ukształtowaniu składu sądu rozpoznającego wnioski o wyłączenie sędziego, powinien z…
- II KO 103/23 2023-09-14Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z powodu wadliwego ukształtowania składu sądu rozpoznającego wnioski o wyłączenie sędziego powinien zostać uwzględniony, jeśli podstawy wniosku…
- IV KO 95/20 2020-09-23Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest zasadny, gdy wcześniej wnioski o wyłączenie sędziów od rozpoznania tej sprawy zostały oddalone?
- II KO 104/23 2023-10-19Czy wniosek o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia sędziego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzutach dotyczących organizacji pracy sądu i potencjalnych powiązań sędziego z władzą wykonawczą, za…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy