II KO 103/24

Izba Karna2024-10-29

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, które uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy pokrzywdzeni w sprawie są spokrewnieni z sędziami orzekającymi w sądzie właściwym miejscowo?
Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji, uregulowana w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy i może być stosowana, gdy szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, uzasadniają przekazanie jej innemu sądowi. W sytuacji, gdy pokrzywdzeni w sprawie karnej są spokrewnieni z sędziami orzekającymi w sądzie właściwym miejscowo, a także istnieją relacje zawodowe i towarzyskie między sędziami a osobami blisko związanymi z tym sądem, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione dla uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej Ł. O. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku były relacje pokrzywdzonych (siostra i siostrzeńcy sędziego Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej) z sędziami tego sądu. Sąd wnioskujący wskazał, że kontakty zawodowe i towarzyskie sędziów z Wiceprezesem Sądu, który jest spokrewniony z pokrzywdzonymi, mogą budzić wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radzyniu Podlaskim.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 103/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie oskarżonego Ł. O. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 29 października 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej zawartego w postanowieniu z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 756/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej sygn. akt II K 756/24 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radzyniu Podlaskim. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 756/24, Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy Ł. O. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 207 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., który miał popełnić Ł. O. na szkodę I. O. – będącej siostrą […] Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej R. Ł. oraz na szkodę jego siostrzeńców M. O., K. O., F. O. i siostrzenicy W. O. Sędziowie Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej utrzymują kontakty zawodowe i – w większości – również kontakty towarzyskie z II KO 103/24 2 Wiceprezesem. W ocenie Sądu wnioskującego, dobro wymiaru sprawiedliwości i konieczność ugruntowania w społeczeństwie przekonania o respektowaniu prawa do rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd wymaga, aby Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej nie rozstrzygał tej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 207 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., który miał popełnić Ł. O. na szkodę I. O. – będącej siostrą […] Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej R. Ł. oraz na szkodę jego siostrzeńców M. O., K. O., F. O. i siostrzenicy W. O., celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu tej sprawy, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Relacje zawodowe, podporządkowanie służbowe, a także podnoszone kontakty towarzyskie sędziów orzekających w tym Sądzie ze spokrewnionym z osobami mającymi w tej sprawie status pokrzywdzonych Wiceprezesem tego Sądu, stanowią dostateczną argumentację do uwzględnienia wniosku w trybie art. 37 k.p.k. Biorąc powyższe pod uwagę, aby wyeliminować ryzyko pojawienia się w opinii publicznej, w tym również samego oskarżonego Ł. O., osądu o stronniczym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej, dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu, co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy. [J.J.] II KO 103/24 3 [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 207 § 1 KKart. 207 § 1art. 11 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy