II KO 13/15
Izba Karna2015-04-23
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Andrzej Ryński, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowe trudności organizacyjne sądu, w tym sytuacja kadrowa, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że tymczasowe trudności organizacyjne sądu, związane z jego sytuacją kadrową, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i może być stosowana jedynie w sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy w gestii sądu ustawowo właściwego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości w sposób jednoznaczny, a nie w oparciu o przejściowe problemy organizacyjne.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. wystąpił o przekazanie sprawy karnej oskarżonym o czyn z art. 254 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Apelacyjny uwzględnił ten wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. Następnie Sąd Rejonowy w Ż. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniając to trudną sytuacją kadrową i obawą o niemożność rozpoznania sprawy w terminie przedawnienia, co miało sprzeciwiać się dobru wymiaru sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Ż. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 13/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie M. A. i innych oskarżonych o czyny z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a §1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2015 r., wniosku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 20 marca 2015 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w W. wystąpił o przekazanie sprawy M. A. i innych oskarżonych o czyn z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 11a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks postepowania karnego. Postanowieniem z dnia 2 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w […] wniosek Sądu Rejonowego w W. uwzględnił i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. Postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r. Sąd Rejonowy w Ż. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu.
2 Uzasadniając wystąpienie Sąd Rejonowy w Ż. stwierdził, że rozpoznanie sprawy przed upływem terminu przedawnienia jest mało realne z uwagi na trudną sytuację kadrową. Z uwagi zatem na niemożność rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i związaną z tym niemożność realizacji konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu, orzekaniu w sprawie przez ten Sąd sprzeciwia się dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Odstąpienie od reguły rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy oraz sąd, któremu przekazano sprawę w jednym z trybów przewidzianych ustawą, w tym na podstawie art. 11a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego, może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawieniu sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości. Za okoliczność, która tą wymaganą treścią art. 37 k.p.k. przesłankę stanowi, może być uznana potrzeba przeprowadzenia procesu, jednakże tylko wówczas, gdy rzeczywiście jego przeprowadzenie przed sądem ustawowo właściwym jest mało realne, czy wręcz niemożliwe. Nie jest tym samym uzasadnione przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. w sytuacji jedynie przejściowych trudności organizacyjnych sądu, związanych z jego trudną sytuacją kadrową. Warunki organizacji pracy sądów, zwłaszcza wiążące się z badaniem obciążenia sprawami poszczególnych jednostek, ich obsady kadrowej, nie mieszczą się w kategorii szczególnych okoliczności, podlegających ocenie przez Sąd Najwyższy na płaszczyźnie art. 37 k.p.k. i winny być przezwyciężane w ramach działań organizacyjnych, należących do podmiotów dysponujących odpowiednimi ku temu kompetencjami (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r., II KO 13/08, LEX nr 406919).
3 Za okoliczność, o której mowa w art. 37 k.p.k. nie może być również uznana powzięta przez Sąd Rejonowy w Ż., ale mająca w istocie charakter abstrakcyjny, obawa odnośnie podejmowania przez oskarżonych działań zmierzających do obstrukcji procesu. To rzeczą sądu rozpoznającego sprawę jest sprawne rozpoznanie sprawy i w tym celu przeciwdziałanie obstrukcji procesowej wywołanej działaniem oskarżonego. Podnieść ponadto należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. nie służy kwestionowaniu orzeczeń dotyczących właściwości miejscowej sądów, w tym orzeczeń wydawanych na podstawie art. 11a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks postepowania karnego. Przyjęcie odmiennej interpretacji, sugerowanej w wystąpieniu, prowadziłoby do kontroli stanowiska zajętego przez Sąd Apelacyjny w […] w postanowieniu z dnia 2 marca 2015 r., co nie leży w kompetencji Sądu Najwyższego, działającego w trybie art. 37 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie przemawia za skorzystaniem w rozważanej sprawie z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. l.n
Powiązane orzeczenia
- V KO 50/22 2022-06-21Czy przejściowe trudności organizacyjne sądu, takie jak nadmierne obciążenie sprawami i trudna sytuacja kadrowa, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.…
- III KO 68/26 2026-03-03Czy trudności organizacyjne sądu, w tym dotyczące przydzielania spraw konkretnemu sędziemu, stanowią podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- II KO 21/23 2023-04-20Czy względy organizacyjne, kadrowe lub obciążenie sędziów mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 63/18 2018-09-26Czy trudności organizacyjne sądu, takie jak brak sędziów do składu orzekającego, stanowią podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 116/24 2024-11-20Czy trudności organizacyjne sądu właściwego, w tym konieczność wyłączenia sędziów i wyznaczenia składu orzekającego z innego wydziału, stanowią podstawę do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstaw…
Powołane przepisy
art. 254 § 1 KKart. 57a §1 KKart. 37 KPKart. 57a § 1 KKart. 11a§ 1§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy