II KO 13/17
Izba Karna2017-04-20
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadniony, jeśli opiera się na przypuszczeniach oskarżonego o istniejących więzach zawodowo-towarzyskich między sędziami?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu za bezpodstawny. Stwierdzono, że instytucja przekazania sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.) może obejmować okoliczności subiektywne, jednakże muszą one być oparte na istniejących przesłankach, a nie na przypuszczeniach. Subiektywne twierdzenia strony, bezrefleksyjnie przyjęte przez sąd, nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu, który należy wykładać restryktywnie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy oskarżonego Z. M. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd meriti wskazał na potrzebę zapewnienia optymalnych warunków orzekania i wykluczenia potencjalnych spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na rozstrzygnięcie. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, uznając go za bezpodstawny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 13/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie Z. M. oskarżonego o przestępstwo z art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2017 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 marca 2017 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 marca 2017 r. Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy oskarżonego Z. M. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając wystąpienie sąd meriti wskazał, że zasadne jest przekazanie sprawy poza obszar apelacji (…), „aby zapewnić optymalne warunki orzekania i wykluczyć potencjalne spekulacje, zarówno w oczach oskarżonego, jak i opinii publicznej, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na teść rozstrzygnięcia w sprawie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało uznać za bezpodstawny.
2 Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że wyjątkowość instytucji określonej w art. 37 k.p.k. nie oznacza, iż na określone w tym przepisie pojęcie „dobra wymiaru sprawiedliwości” składają się wyłącznie okoliczności o charakterze zobiektywizowanym. W szczególnych wypadkach chodzić tutaj może również o okoliczności subiektywne, związane - między innymi - z odbiorem społecznym i stanowiskiem strony, opartym na wskazanych przez nią i istniejących w rzeczywistości przesłankach, które mogą powodować jej przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym. W realiach niniejszej sprawy nie istnieją obiektywne okoliczności mogące uzasadnić przekazanie sprawy w trybie właściwości delegacyjnej innemu sądowi. Nie ma także podstaw, aby uznać, że z subiektywnej perspektywy (stron, sędziów, społeczeństwa) zachodzić mogły i powinny podstawy do uznania, że aktualizuje się sytuacja o jakiej stanowi art. 37 k.p.k., uniemożliwiająca Sądowi Rejonowemu w W. rozpoznanie sprawy bezstronnie i rzetelne jej rozstrzygnięcie. Przypomnieć należy, że niniejszej sprawy nie prowadzi Sąd Rejonowy w W., który był właściwy miejscowo do procedowania i w którym orzeka sędzia mająca być pokrzywdzoną w tej sprawie. Wynika to z faktu, że sędziowie Sądu Rejonowego w W. zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy z uwagi na wymogi art. 41 § 1 k.p.k. Sąd Rejonowy w W. nie umotywował przekonująco, dlaczego dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd. Przywołał szereg judykatów Sądu Najwyższego nie przystających do realiów tej sprawy. Nie sposób uznać, że stan z art. 37 k.p.k. może wynikać z przypuszczeń oskarżonego o istniejących między sędziami wszystkich sądów apelacji warszawskiej więzach zawodowo - towarzyskich. Subiektywne twierdzenia strony postępowania, bezrefleksyjnie recypowane przez sąd występujący w trybie art. 37 k.p.k., w oczywisty sposób nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu, która musi być przecież wykładana restryktywnie. Na marginesie należy także zaznaczyć, że gdyby w sądzie obecnie rozpoznającym sprawę, zaktualizowały się w odniesieniu do konkretnego sędziego prowadzącego postępowanie wobec oskarżonego okoliczności o jakich stanowi art.
3 41 § 1 k.p.k., nie będzie przeszkód do uruchomienia procedury wynikającej z art. 42 § 4 k.p.k. Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie. l.n
Powiązane orzeczenia
- III KO 103/22 2022-09-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieje podejrzenie powiązań zawodowych lub osobistych sędziów z osobami zaangażowanymi w postępowani…
- I KO 68/22 2022-07-12Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadniony, gdy strona postępowania podnosi zarzuty dotyczące potencjalnych nieprawidłowości i czynów zabro…
- II KO 60/19 2019-09-03Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. powinien zostać uwzględniony, gdy sąd wnioskujący powołuje się na dobro wymiaru sprawiedliwości ze względu na zarzuty korupcyjne do…
- V KO 150/24 2024-12-19Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji gdy sprawa dotyczy sędziego znanego sędziom sądu miejscowo właściwego, powinien zostać uwzględniony?
- III KO 245/25 2026-01-20Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony twierdzeniem pokrzywdzonego o braku bezstronności wszystkich sędziów w danym regionie, może stanowić podstawę do uwzględnienia takiego wniosk…
Powołane przepisy
art. 226 § 1 KKart. 37 KPKart. 41 § 1 KPKart.
3art. 42 § 4 KPK§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy