II KO 15/20

Izba Karna2020-03-18

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd terytorialnie właściwy występuje w charakterze pokrzywdzonego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W sytuacji, gdy sąd terytorialnie właściwy występuje w charakterze pokrzywdzonego, zastosowanie znajduje zasada nemo iudex re sua, co przemawia za przekazaniem sprawy w trybie art. 37 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w P. otrzymał wniosek o warunkowe umorzenie postępowania przeciwko M. K., oskarżonemu o poświadczenie nieprawdy jako kierownik budowy. Zawiadamiającym w sprawie był dyrektor Sądu Okręgowego w P. Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na fakt, że sąd terytorialnie właściwy występuje w charakterze pokrzywdzonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądu Rejonowego w P. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. na podstawie art. 37 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 15/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie M. K. oskarżonego z art. 271 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 marca 2020 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 lutego 2020 r., sygn. akt VII K (…), o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w P. przeciwko oskarżonemu M. K. , oznaczoną sygnaturą VII K (…), przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. . UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w P. został skierowany przez Prokuraturę Okręgową w P. wniosek o warunkowe umorzenie postępowania przeciwko M. K. oskarżonemu o czyn z art. 271 § 1 k.k. i inne. Sprawa dotyczy jego pracy podczas przebudowy Sądu Rejonowego w P. i poświadczenia nieprawdy przez oskarżonego jako kierownika budowy z ramienia wykonawcy. Zawiadamiającym w sprawie był dyrektor Sądu Okręgowego w P. . Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w P. jest zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. pozwala na „wyjęcie” sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest 2 wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Co należy rozumieć pod tym pojęciem, ustawa nie wyjaśnia, niemniej w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że chodzi tu o konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3, poz. 7). W niniejszej sprawie pojawiła się taka okoliczność, a jej zaistnienie należało wyprowadzić z faktu, że sąd terytorialnie właściwy występuje w charakterze pokrzywdzonego. Ze wszech miar pożądane byłoby więc, aby Sąd Rejonowy w P. nie rozpoznawał zatem tej sprawy. W ten sposób – w drodze analogii do przepisu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. – znalazła swój wyraz zasada nemo iudex re sua. Dlatego Sąd Najwyższy podzielił inicjatywę wyrażoną w postanowieniu Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 lutego 2020 r. i z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w trybie art. 37 k.p.k., przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. (sądowi położonemu poza obszarem objętym właściwością Sądu Okręgowego w P. ).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 271 § 1 KKart. 37 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPK§ 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy