II KO 168/25

Izba Karna2025-09-11

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonego, który znacząco utrudnia mu uczestnictwo w rozprawie przed sądem właściwym miejscowo, ale nie wyklucza jego udziału w rozprawie przed sądem bliższym jego miejsca zamieszkania, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stan zdrowia oskarżonego, znacząco utrudniający jego obecność na rozprawie w sądzie miejscowo właściwym ze względu na odległość od miejsca zamieszkania, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W takich sytuacjach dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane również jako interes w szybkim rozpoznaniu sprawy i zapewnieniu prawa do obrony, wymaga uwzględnienia wniosku o zmianę właściwości sądu, aby uniknąć przewlekłości postępowania i zapewnić sprawny tok procesu.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej oskarżonego A. G. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy. Przesłanką wniosku był obecny stan zdrowia oskarżonego, który znacznie utrudnia mu uczestnictwo w rozprawie przed sądem właściwym miejscowo, ale nie wyklucza jego udziału w rozprawie przed sądem bliższym jego miejsca zamieszkania. Stan zdrowia oskarżonego, potwierdzony opinią biegłego, obejmuje m.in. ślepotę obuoczną, napady padaczkowe i zespół depresyjny, co powoduje trudności logistyczne związane z dotarciem do sądu w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądu Okręgowego w Warszawie do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 168/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie A. G. po rozpoznaniu sprawy w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 września 2025 r. wniosku Sądu Okręgowego w Warszawie zawartego w postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt XVIII K 223/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Okręgowego w Warszawie, sygn. akt XVIII K 223/24, do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy A. G. , oskarżonego o popełnienie czynów z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i innych, Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy. Zdaniem Sądu występującego z wnioskiem, przesłanką przemawiającą za przeniesieniem sprawy jest obecny stan zdrowia oskarżonego, który znacznie utrudnia mu uczestnictwo w rozprawie przed Sądem właściwym miejscowo, natomiast nie II KO 168/25 2 wyklucza jego udziału w rozprawie przed sądem bliższym jego miejsca zamieszkania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Okręgowego w Warszawie zasługiwał na uwzględnienie. Analiza akt sprawy wskazuje, że w niniejszej sprawie zachodziła konieczność odstąpienia od ogólnej zasady właściwości miejscowej, gdyż przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym stanowi art. 37 k.p.k. W doktrynie i orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że przez pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości rozumie się także interes wymiaru sprawiedliwości w szybkim rozpoznaniu sprawy, a powyższe zniweczyć może stan zdrowia oskarżonego, który znacząco utrudnia stawienie się na rozprawę w sądzie właściwym z uwagi na odległość od miejsca jego zamieszkania. Znajdująca się w aktach sprawy aktualna opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej z dnia 14 maja 2025 r. wskazuje na stan oskarżonego po przebytym krwawieniu podpajęczynówkowym i do ciała szklistego obu oczu, obecnie ze ślepotą obuoczną, napady padaczkowe, nadciśnienie tętnicze, zespół depresyjny oraz dnę moczanową. Powyższe, zdaniem biegłego, nie stanowi przeciwwskazania do udziału w rozprawie, ale powoduje trudności logistyczne związane z możliwością dotarcia do Sądu Okręgowego w Warszawie (k. 465-466). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że jeżeli kondycja zdrowotna oskarżonego znacznie utrudnia jego obecność na rozprawie w sądzie miejscowo właściwym, ze względu na narażanie zdrowia i życia tego oskarżonego na poważne niebezpieczeństwo, to wówczas "dobro wymiaru sprawiedliwości" wymaga, aby sprawę przekazać do sądu miejsca zamieszkania oskarżonego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II KO 91/24 i powołane tam orzeczenia). Analiza sprawy wskazuje, że stan zdrowia oskarżonego jest przeszkodą do kontynuowania czynności procesowych przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Pozostawienie sprawy do rozpoznania temu Sądowi, oddalonego około 300 km od miejsca zamieszkania oskarżonego w B. mogłoby spowodować dalszą przewlekłość postępowania bądź naruszenie gwarancji prawa do obrony, a stan II KO 168/25 3 taki nie służyłby dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy zagwarantuje jej sprawny tok, a w konsekwencji umożliwi jej szybsze ukończenie. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPKart. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 297 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 37 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy