II KO 219/25
Izba Karna2025-12-17
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udział sędziego powołanego w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. w sądzie powszechnym, bez dodatkowych okoliczności wskazujących na brak jego niezależności, stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uzasadniającą wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Udział sędziego powołanego w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. w sądzie powszechnym nie stanowi automatycznie uchybienia kwalifikowanego z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Brak niezawisłości i bezstronności takiego sądu musi być ustalany indywidualnie (in concreto), a samo powołanie w wadliwej procedurze nie jest wystarczające do stwierdzenia nienależytej obsady sądu.Stan faktyczny
Skazany A.K. wniósł o wznowienie postępowania, twierdząc, że w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Lublinie zasiadała sędzia X. Y., powołana przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r., co narusza standardy niezawisłości i bezstronności. Skazany powołał się na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jako podstawę wznowienia. Jest to kolejny wniosek skazanego oparty na tej samej podstawie, poprzedni został oddalony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu i zarządził przesłanie odpisu zarządzenia skazanemu z pouczeniem o braku prawa do zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
II KO 219/25 ZARZĄDZENIE Dnia 17 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie A.K. skazanego z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 189 § 1 k.k. i in. w kwestii sygnalizacji skazanego potrzeby wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2023 r., II AKa 74/23, 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. nie stwierdzam podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, 2. odpis zarządzenia przesłać skazanemu z pouczeniem, że zażalenie nie przysługuje. UZASADNIENIE Skazany A,K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie II AKa 74/23, albowiem w składzie orzekającym zasiadała sędzia X. Y., która została powołana na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Zdaniem wnioskodawcy sąd z udziałem tej sędzi „nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości”, co wynika z szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego, TSUE i ETPCz. Skazany uznał, że w związku z podniesionymi okolicznościami zaistniały podstawy do wznowienia postępowania.
II KO 219/25 2 Sygnalizacja istnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. okazała się niezasadna. W uchwale trzech Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Pogląd ten znalazł potwierdzenie w uchwale I KZP 2/22 z dnia 2 czerwca 2022 r., w której Sąd Najwyższy podkreślił, iż „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Powyższe oznacza, że wydanie orzeczenia przez sąd powszechny, w składzie, którego zasiada sędzia, który dostał powołanie w wadliwej procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie stanowi automatycznie uchybienia, które kwalifikowane jest z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. a brak bezstronności i niezawisłości takiego sądu należy ustalić in concreto. Podnoszenie przez skazanego, iż w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie II AKa 74/23 zasiadała sędzia X. Y., powołana przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., bez podania dodatkowych okoliczności, które mogłyby wskazywać na brak jej niezależności od władzy wykonawczej, nie mogą skutkować przyjęciem, że w tym postępowaniu odwoławczym zaistniało uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
II KO 219/25 3 Uwadze Sądu Najwyższego nie uszło, iż jest to kolejny wniosek skazanego o wznowienie postępowania oparty na tej samej podstawie, tj. orzekaniu w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie sędzi X. Y. Tożsamy wniosek złożył skazany pismem, które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 3 października 2025 r. Również w tym piśmie jako podstawę żądania skazany wskazał bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z udziałem w składzie orzekającym instancji apelacyjnej sędzi X. Y.. Także i w tym przypadku skazany odwołał się do powołania sędzi przez „neo-KRS”. Wniosek skazanego został zarejestrowany pod sygnaturą II KO 195/25. Zarządzeniem z dnia 28 października 2025 r., w trybie art. 542 § 3 k.p.k., stwierdzono brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu zakończonego prawomocnie przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie postępowania z uwagi na zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Treść tego zarządzenia jest skazanemu znana, albowiem jego odpis odebrał w dniu 31 października 2025 r. (k – 17 akt II KO 195/25). Z sobie tylko znanych powodów skazany ponowił wniosek, dodatkowo odwołując się do takich okoliczności jak: orzeczenie zbyt wysokiej kary (tak wysokie kary zapadają „w sprawach o zabójstwa i usiłowanie zabójstwa”), bezrefleksyjne popieranie oskarżenia, oddalenie wniosków dowodowych w postępowaniu pierwszoinstatcyjnym, czy powiązanie polityczne naczelnika Prokuratury Okręgowej w Z.. W rozpoznawanym wniosku A.K. nie podnosi „nowych” (w stosunku do pisma z dnia 3 października 2025 r.) okoliczności, które wskazywałyby, iż skład Sądu Apelacyjnego w Lublinie z udziałem sędzi X. Y. nie jest sądem ustanowionym ustawą, a ona sama nie daje gwarancji niezawisłości i bezstronności. Należało więc uznać, że nie doszło do naruszenia prawa w postaci art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział w składzie orzekającym wskazanej Sędzi, powołanej w wyniku procedury przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład ukształtowano w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Z tych powodów należało stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
II KO 219/25 4 [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II KO 108/25 2025-11-03Czy udział w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi samoistną podstawę do wznowienia postępowan…
- II KO 185/25 2025-12-08Czy udział w składzie sądu powszechnego sędziego powołanego na urząd w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2…
- II KO 151/23 2024-03-13Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pk…
- II KO 52/24 2024-10-15Czy wniosek o wznowienie postępowania z urzędu z powodu nienależytej obsady sądu odwoławczego, spowodowanej udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., może…
- II KO 123/25 2025-07-09Czy udział w składzie sądu powszechnego sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., uzasadniają…
Powołane przepisy
art. 280 § 1 KKart. 189 § 1 KKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 1§ 3§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy