II KO 22/03

Sygn. akt II KO 22/03 P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 czerwca 2003 r. Sąd Najwyższy - Izba Karna w Warszawie na posiedzeniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SN Rafał Malarski Sędziowie SN Halina Gordon-Krakowska Józef Skwierawski – spraw. przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Aleksandra Herzoga i Danuty Bratkrajc jako protokolanta w sprawie E. K. i innych oskarżonych o przestępstwo określone w art. 1 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego i inne w przedmiocie wniosku Sądu Rejonowego w W., zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 3 lutego 2003 r. (VII K …/99) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu po wysłuchaniu wniosku Prokuratora p o s t a n o w i ł: pozostawić wniosek bez rozpoznania 2 U Z A S A D N I E N I E Treść uzasadnienia wniosku Sądu Rejonowego nie pozostawia wątpliwości, że jedyną przyczyną wystąpienia z wnioskiem jest nadmierne obciążenie sędziów tego Sądu oraz znaczna liczba spraw oczekujących na rozpoznanie. Stan ten, przedstawiony we wniosku obszernie wraz z danymi liczbowymi, uzasadnia obawę, że „niniejsza sprawa nie zostanie rozpoznania w terminie zabezpieczającym uniknięcie przedawnienia karalności”, a zatem – zdaniem Sądu Rejonowego – dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie sposób kwestionować poglądu, zgodnie z którym niemożność rozpoznania sprawy przed upływem okresu przedawnienia, podobnie jak istnienie okoliczności prowadzących z wysokim prawdopodobieństwem do przedawnienia przed prawomocnym zakończeniem postępowania, uznać należy za stany nakazujące przekazanie sprawy, skoro – bez wątpienia – „wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości”. Wyrazem takiego właśnie poglądu jest postanowienie zawarte w przepisie art. 11a przep. wprow. kpk. Wskazano w nim zarówno opisaną we wniosku przyczynę, jako prawną przesłankę przekazania sprawy, jak i odrębny tryb rozstrzygnięcia w tej kwestii. Sąd występujący z wnioskiem w niniejszej sprawie skorzystał z możliwości stworzonej tym przepisem i wystąpił z wnioskiem do właściwego sądu. Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z dnia 20 grudnia 2002 r. nie uwzględnił wniosku. W powstałej sytuacji, obecna inicjatywa Sądu Rejonowego odczytana być musi jako próba zakwestionowania rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. 3 Niezbędne jest więc wskazanie, że przepis art. 11a przep. wprow. kpk zawiera regulację o charakterze specjalnym, wyłączającym uprawnienia Sądu Najwyższego do orzekania w przedmiocie przekazania sprawy w trybie art. 37 kpk w każdym wypadku, w którym wyłączną przyczyną złożenia wniosku jest niemożność rozpoznania sprawy „w terminie zabezpieczającym uniknięcie przedawnienia karalności” – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Nie wnikając zatem w kwestie merytoryczne poprzestać należy na stwierdzeniu, że od chwili obowiązywania art. 11a przep. wprow. kpk organem właściwym do rozpoznania wniosku o przekazanie sprawy, uzasadnionego niemożnością rozpoznania sprawy przed upływem okresu przedawnienia, jest wyłącznie sąd apelacyjny. Rozstrzygnięcie tego sądu nie podlega zaskarżeniu, przy czym podstawy zaskarżenia nie stanowi w takim wypadku również art. 35 § 3 kpk, ponieważ zawarte w nim postanowienie dotyczy jedynie rozstrzygnięcia sądu właściwego, zapadłego w wyniku badania z urzędu kwestii właściwości. Sąd Rejonowy nie składa wprawdzie zażalenia, niemniej – składając niniejszy wniosek – dopuszcza najwyraźniej możliwość zwrócenia się do sądu wskazanego w art. 37 kpk z ponownym wnioskiem w tej samej, rozstrzygniętej już kwestii, dążąc do wywołania pozainstancyjnej i nieprzewidzianej w ustawie kontroli niezaskarżalnego rozstrzygnięcia. Możliwości takiej, uwzględniając stan prawny, nie można potwierdzić. Sąd występujący z wnioskiem świadomie skierował go do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 kpk, nie dostrzegając wskazanych wyżej uwarunkowań prawnych, a w szczególności konsekwencji przedmiotowego wyłączenia możliwości rozpoznania w tym trybie wniosków, których podstawą 4 są przyczyny określone w art. 11a przep. wprow. kpk. Z tych względów wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania. f/ak