II KO 234/25

Izba Karna2026-01-21

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieje podstawa do wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego w przedmiocie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, jeśli skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego w przedmiocie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, mimo podniesienia przez skazanego zarzutu nienależytej obsady sądu odwoławczego. Orzeczenie o odmowie warunkowego przedterminowego zwolnienia nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., co wyklucza możliwość wznowienia postępowania w tym zakresie z powodu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Stan faktyczny
Skazany A.O. złożył pismo zatytułowane „Wniosek; Skarga nadzwyczajna”, w którym sygnalizował potrzebę wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Postanowieniem tym utrzymano w mocy decyzję Sądu Okręgowego o odmowie udzielenia skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Skazany podniósł zarzut nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego, wskazując na wadliwą procedurę powołania sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego i pouczył skazanego o braku możliwości zaskarżenia zarządzenia.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 234/25 ZARZĄDZENIE Dnia 21 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 2026 r. w przedmiocie pisma skazanego A.O. zatytułowanego „Wniosek; Skarga nadzwyczajna” z dnia 20 października 2025 r., sygnalizującego potrzebę wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2025 r., II AKzw 197/25, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 r., VIII Kow 3248/24, o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, 1. stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w związku sygnalizacją zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Warszawie orzekającego w sprawie, 2. pouczyć A.O., że na zarządzenie to nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r. w sprawie VIII Kow 3248/24, Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie odmówił skazanemu A.O. warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. II KO 234/25 2 Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skazany i wniósł zażalenie. Po jego rozpoznaniu Sądu Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2025 r., II AKzw 197/25, utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Pismem datowanym na 20 października 2025 r., zatytułowanym „Wniosek; Skarga nadzwyczajna”, A.O. wystąpił o wznowienie postępowania w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia podnosząc, iż Sąd orzekający był nienależycie obsadzony - w sprawie orzekał sędzia Sądu Apelacyjnego X.Y. powołany w wadliwej procedurze, który nie daje gwarancji bezstronności i niezawisłości wymaganej przepisami Konstytucji RP, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz Karty Praw Podstawowych. Skazany odwołał się w uzasadnieniu do orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazując, iż doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., co winno skutkować rozpoznanie jego „wniosku przez Sąd należycie obsadzony”, „uchyleniu wyroku apelacyjnego i cofnięciu sprawy do Sądu Rejonowego”, ponownego rozpoznania sprawy „przez Sąd należycie obsadzony” i „zweryfikowania pozostałej obsady Sądu w obu instancjach w kwestii nienależytej obsady Sądu”. Na wstępie wyjaśnić należy, iż postępowania o warunkowe przedterminowe zwolnienie skazanego z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, prowadzone było w pierwszej instancji przed Sądem Okręgowym Warszawa – Praga w Warszawie, zaś w drugiej – w związku z zażaleniem skazanego – przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Oba orzeczenia zostały wydane w formie postanowień. Poczynione wyjaśnienie wynika z faktu, iż skazany w złożonym w dniu 20 października 2025 r. piśmie wnioskował o „uchyleniu wyroku apelacyjnego i cofnięciu sprawy do Sądu Rejonowego”, co jest nieporozumieniem. Wznowienie postępowania w postępowaniu wykonawczym w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia jest możliwe ale tylko w ograniczonym zakresie, tj. wówczas, gdy zakończyło się ono wydaniem postanowienia o udzieleniu warunkowego zwolnienia albo o odwołaniu warunkowego zwolnienia, gdyż postanowienia w tym przedmiocie są orzeczeniami, które kończą postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Takich cech nie posiada postanowienie o odmowie warunkowego przedterminowego zwolnienia, które nie II KO 234/25 3 jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe, o jakim mowa w art. 540 § 1 k.p.k. Zgodnie bowiem z obowiązującymi regulacjami (art. 161 § 3 i 4 k.k.w.) postanowienie takie nie zamyka skazanemu drogi do ponownego ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie po upływie określonego czasu od zapadnięcia negatywnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, ponadto zastosowanie może mieć tryb postępowania przewidziany w art. 24 § 1 k.k.w. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r., V KO 43/15). Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w związku z sygnalizacją zaistnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Warszawie orzekającego w sprawie II AKzw 197/25, gdyż orzeczenie, którego dotyczy sygnalizacja zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie należy do kategorii orzeczeń kończących definitywne postępowanie sądowe. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 439 § 1 pkt 1art. 540 § 1 KPKart. 161 § 3art. 24 § 1 KK§ 1 pkt 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy