II KO 25/20
Izba Karna2020-05-28
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na fakcie, że sąd ten jest instytucją pokrzywdzoną jednym z czynów zarzuconych oskarżonemu, może zostać uwzględniony, jeśli czyn ten nie dotyczył działalności sądu, a szkoda została pokryta przez ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli nie wykazano, że rozpoznanie sprawy w dotychczas właściwym sądzie zagraża dobru wymiaru sprawiedliwości. Okoliczność, że sąd jest instytucją pokrzywdzoną jednym z czynów zarzuconych oskarżonemu, nie stanowi wystarczającej podstawy do zmiany właściwości, zwłaszcza gdy czyn ten nie dotyczył działalności sądu, a szkoda została pokryta przez ubezpieczyciela, co nie rodzi obaw o zachowanie bezstronności przez sędziów.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. złożył wniosek o przekazanie sprawy oskarżonego A. P. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Argumentował, że sąd ten jest instytucją pokrzywdzoną jednym z czynów zarzuconych oskarżonemu, polegającym na zabrudzeniu elewacji budynku sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, stwierdzając, że czyn ten nie dotyczył działalności sądu, a szkoda została pokryta przez ubezpieczyciela.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 25/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski w sprawie A. P. oskarżonego z art. 256 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron w dniu 28 maja 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 14 kwietnia 2020 r., sygn. akt II K (…), w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Wniosek Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy oskarżonego A. P. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, nie zasługiwał na uwzględnienie. Argumentacja przytoczona na jego poparcie wcale nie przekonuje, że w przedmiotowej sprawie występują przesłanki uzasadniające zmianę właściwości miejscowej Sądu I instancji ukształtowanej normą ustawową. W motywach wniosku słusznie dostrzega się, że przepis art. 37 k.p.k., określający wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejsca popełnienia przestępstwa, ma na względzie m.in. takie sytuacje, które mogą właśnie stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w obiektywny sposób. Jednak skorzystanie z wyjątkowej instytucji procesowej, jaką
2 jest zmiana właściwości miejscowej na podstawie art. 37 k.p.k., musi zostać poprzedzone ustaleniem o spełnieniu przesłanki wymienionej w tym przepisie, tj. wykazaniem, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy w sądzie dotychczas właściwym zagraża dobru wymiaru sprawiedliwości. W realiach istniejących w sprawie Sądu Rejonowego w O.., sygn. akt II K (…), to wymaganie nie zostało spełnione. Argumentacja przedstawiona we wniosku powołuje się na to, że w tej sprawie Sąd właściwy do jej rozpoznania ma status instytucji pokrzywdzonej jednym z czynów zarzuconych oskarżonemu. W rzeczywistości, wniosek o ściganie oskarżonego złożył, jako pokrzywdzony, dyrektor Sądu Rejonowego w O.. Zauważyć też trzeba od razu, że przedmiotowy czyn zarzucony osk. A. P. nie dotyczył działalności tego Sądu Rejonowego, który zwrócił się o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale polegał na zabrudzeniu elewacji ściany budynku, w którym Sąd ten ma swoją siedzibę, napisami wyczerpującymi znamiona innego przestępstwa. Nie ma więc żadnych przesłanek do tego, aby dopatrywać się w tej okoliczności kolizji interesów mogących rodzić obawę co do zachowania bezstronności przez sędziów Sądu Rejonowego w O.. Natomiast istota i waga wszystkich czynów zarzuconych oskarżonemu związana jest z naruszeniem dóbr chronionych zupełnie innej kategorii, które nie pozostają w żadnej relacji do okoliczności wymienionych we wniosku. Ponadto, podkreślić też należy, że koszt usunięcia tej części skutków działalności osk. A. P. , która związana jest z czynem z pkt III aktu oskarżenia i dotyczyła budynku zajmowanego przez Sąd Rejonowy w O.., został w istocie poniesiony przez ubezpieczyciela, o czym przekonuje pismo [...} Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. (k. – 415-416). Wnosząc o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. należy każdorazowo wykazać, że istotnie – w konkretnie istniejących realiach – może powstać wątpliwość co do możliwości rzeczywiście obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Tymczasem, Sąd występujący w sprawie A. P. z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., w istocie sam takich obaw i wątpliwości nie wyraża. Dobro wymiaru sprawiedliwości, do którego ustawodawca odwołuje się w przepisie art. 37
3 k.p.k., jest niewątpliwie kategorią ogólną, ale powstanie przekonania o możliwości doznania uszczerbku musi znajdować oparcie w realnych zagrożeniach. W treści wystąpienia Sądu Rejonowego w O.. nie uzasadniono natomiast związku między wnioskiem o zmianę właściwości miejscowej, a koniecznością rozpoznawania roszczeń pokrzywdzonych o naprawienie szkody, wobec czego trudno tę okoliczność traktować jako argument przemawiający za uwzględnieniem przedstawionej inicjatywy. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 110/24 2024-07-31Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony tym, że pokrzywdzonym jest sędzia tego sądu, powinien zostać uwzględniony w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 60/19 2019-09-03Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. powinien zostać uwzględniony, gdy sąd wnioskujący powołuje się na dobro wymiaru sprawiedliwości ze względu na zarzuty korupcyjne do…
- IV KO 33/22 2022-04-20Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
- III KO 122/25 2025-07-24Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy do rozpoznania sprawy ma status strony (pokrzywdzonego), zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w celu ochrony…
- III KO 125/26 2026-05-28Czy wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, po wcześniejszym przekazaniu tej samej sprawy, powinien zostać uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 256 § 2 KKart. 37 KPKart. 37§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy