II KO 30/15
Izba Karna2015-11-16
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski, Józef Dołhy, Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia biegłego psychologa złożona w postępowaniu cywilnym, podważająca zeznania pokrzywdzonej złożone w sprawie karnej, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego z powodu ujawnienia się nowego dowodu?Ratio decidendi
Opinia biegłego psychologa złożona w postępowaniu cywilnym nie może być potraktowana jako 'nowy fakt lub dowód' (propter nova) w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., uzasadniający wznowienie postępowania karnego. Postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją odwoławczą, w której można poddawać ponownej ocenie zgromadzony materiał dowodowy, a wskazane we wniosku okoliczności nie są nowymi faktami i dowodami, które w istotny sposób wpływałyby na ocenę prawidłowości ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Obrońca skazanego J. O. wniósł o wznowienie postępowania karnego, wskazując jako przyczynę ujawnienie się nowego dowodu w postaci opinii biegłego psychologa z postępowania cywilnego. Opinia ta miała podważać wiarygodność zeznań pokrzywdzonej złożonych w sprawie karnej. Sąd Najwyższy uznał, że opinia ta nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 30/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka w sprawie J. O. skazanego z art. 197 § 1 i 3 i in. k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 16 listopada 2015 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II AKa 78/13, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt XVIII K 52/12, p o s t a n o w i ł: 1. oddala wniosek o wznowienie postępowania; 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego w kwocie 20 zł obciąża skazanego. UZASADNIENIE W złożonym, wniosku o wznowienie postępowania obrońca skazanego J. O., jako przyczynę postulowanego wznowienia wskazał przepis art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. i wniósł o uchylenie wyroków Sądu Okręgowego w Łodzi i Sądu Apelacyjnego w Łodzi w częściach skazujących J. O. i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi. W uzasadnieniu wniosku obrońca podniósł, że po wydaniu obu wyroków w sprawie, w toku postępowania cywilnego, prowadzonego przed Sądem Okręgowym
2 w Łodzi, z powództwa pokrzywdzonej o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, pojawił się nowy dowód, nieznany przedtem sądom orzekającym, a wskazujący, że skazany nie popełnił przypisanych mu czynów, w postaci opinii biegłego psychologa klinicznego. Opinia ta podważa, zdaniem obrońcy, wiarygodność zeznań pokrzywdzonej złożonych w sprawie karnej. Na poparcie swego stanowiska autor wniosku powołuje szereg cytatów z tej opinii. W konkluzji obrońca stwierdza, że okoliczności te czynią zasadnym ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym również tych dowodów, o których dopuszczenie wnioskowała obrona w postępowaniu karnym, a które na skutek uchybień procesowych nie zostały przeprowadzone. Zdaniem autora wniosku celowym jest „skonfrontowanie tych dowodów z uprzednio zebranym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie, a także zeznaniami pokrzywdzonej”. Prokurator Prokuratury Generalnej w piśmie z dnia 21 października 2015 r. wniósł o oddalenie wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy skazanego nie zasługiwał na uwzględnienie. Dokument w postaci opinii biegłego złożonej w sprawie cywilnej nie może być potraktowany jako „nowy fakt lub dowód” (propter nova) w sprawie. Przesądzają o tym zarówno okoliczności, które wskazuje obrońca, a które pojawiły się w związku z opinią, jak również powód dla którego dopuszczono opinię. Autor wniosku potraktował postępowanie wznowieniowe, jako kolejną instancję odwoławczą. Analiza uzasadnienia wniosku wskazuje, że w przeważającej części sprowadza się ono do podważenia ustaleń faktycznych Sądu I instancji oraz rozumowania sądu odwoławczego akceptującego te ustalenia. Autor wniosku bardzo ogólnie stwierdza, że pokrzywdzona składała rozbieżne zeznania, zaś sąd I instancji niedostatecznie zweryfikował dowód z jej zeznań. Do tej okoliczności odniósł się już sąd odwoławczy rozpatrując analogiczny zarzut apelacyjny i uznał, że zeznania pokrzywdzonej są spójne i konsekwentne w zakresie najistotniejszych elementów przebiegu wypadków (k. 8 - 15 uzasadnienia SA). Tymczasem postępowanie wznowieniowe nie może być takim etapem postępowania karnego, w toku którego poddaje się ponownej ocenie zgromadzony materiał dowodowy, podlegający już przecież ocenie instancyjnej, a w tej sprawie także kasacyjnej. Obrońca skazanego
3 całe uzasadnienie poświęcił tym fragmentom opinii, w których jest mowa o tym, że pokrzywdzona jest osobą kłamliwą i skłonną do manipulacji, jednakże obrońca nie wykazuje, w jaki sposób oceny biegłego psychologa mogłyby prowadzić do wniosku, że skazany nie popełnił czynu. We wniosku obrońca wskazuje konkretnie tylko jedną okoliczność, o której dowiedział się z opinii sporządzonej na cele postępowania cywilnego tj. że pokrzywdzona udała się do mieszkania sprawcy „zapłacić mu czynsz”. Zarówno fragmenty opinii, jak i „nowe fakty” w postaci stwierdzenia, że pokrzywdzona udała się zapłacić czynsz są wyrwane z kontekstu jej relacji przekazanych biegłemu. Treść przytoczonej w opinii relacji pokrzywdzonej wskazuje, że pozostała ona konsekwentna co do faktów zasadniczych dotyczących przebiegu zdarzenia. Podjęta przez obrońcę próba weryfikacji ustaleń faktycznych sądu karnego w oparciu o oświadczenia pokrzywdzonej złożone w postępowaniu cywilnym nie znajduje uzasadnienia w prawnych podstawach wznowienia określonych w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Postępowanie w przedmiocie wznowienia nie może opierać się na wskazywaniu konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego. Wskazane we wniosku okoliczności nie są to nowe fakty i dowody, nie znane sądowi, które w istotny sposób wpływałyby na ocenę prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych, wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Z powyższych względów należało oddalić wniosek o wznowienie postępowania. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w treści art. 639 zd.2 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- III KO 45/14 2014-07-16Czy ujawnienie prywatnej opinii psychologa, która potwierdza wnioski opinii biegłego wydanej w toku postępowania, stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- IV KO 68/22 2022-11-23Czy komentarze biegłego psychologa do opinii sądowych, sporządzone na etapie postępowania przygotowawczego, mogą stanowić nowy dowód w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. uzasadniający wznowienie postępowania karnego?
- II KO 29/25 2025-05-22Czy ujawnienie nowych dowodów, takich jak prywatna opinia psychiatryczna, zeznania świadków kwestionujących wiarygodność pokrzywdzonej, dokumentacja fotograficzna czy dane dotyczące wyposażenia samochodu, może stanowić p…
- IV KO 54/21 2021-09-02Czy nowa opinia biegłego z postępowania cywilnego, dotycząca obrażeń pokrzywdzonego i przyczyn jego śmierci, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym?
- I KO 28/20 2021-12-16Czy ujawnienie nowych dowodów medycznych, wskazujących na chorobę psychiczną skazanego w momencie popełnienia czynu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem?
Powołane przepisy
art. 197 § 1art. 540 § 1 pkt 2art. 639§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy