II KO 37/25
Izba Karna2025-03-18
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie karne wykonawcze zakończone prawomocnym postanowieniem o odmowie udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, w związku z sygnalizowaną przez skazanego bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może z urzędu wznowić postępowania karnego wykonawczego zakończonego prawomocnym postanowieniem o odmowie udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, nawet w przypadku sygnalizowania bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Instytucja wznowienia postępowania (art. 540 § 1 k.p.k.) ma zastosowanie do prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a postanowienie w przedmiocie odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności nie należy do tej kategorii. Orzeczenia wykonawcze o charakterze nietrwałym, niezamykające drogi do zmiany sytuacji prawnej skazanego, podlegają reformacji na podstawie art. 24 k.k.w.Stan faktyczny
Skazany J. S. złożył pismo sygnalizujące Sądowi Najwyższemu konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego wykonawczego. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Skazany wskazał na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (wadliwa obsada sądu).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania karnego wykonawczego.Pełny tekst orzeczenia
II KO 37/25 ZARZĄDZENIE Dnia 18 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po zapoznaniu się z pismem skazanego J. S. , sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego wykonawczego, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKzw 530/23, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt VIII Ko 2923/22, w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, zarządził stwierdzić, brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego powyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE W dniu 24 lutego 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego o wznowienie z urzędu postępowania karnego wykonawczego zakończonego wymienionym na wstępie postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w związku z wystąpieniem w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – tj. wadliwej obsady sądu. Traktując wniosek skazanego jako sygnalizację wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia
II KO 37/25 2 19 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKzw 530/23, stwierdzić trzeba, iż w kontekście art. 540 § 1 k.p.k. jest ona niezasadna. Zgodnie z treścią tego przepisu instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie do prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe. Postanowienie w przedmiocie odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności nie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., co stoi to na przeszkodzie wznowieniu postępowania karnego wykonawczego, nawet gdyby wystąpiły ku temu inne ustawowe przesłanki. Ustawodawca nie przewidział bowiem tej drogi wzruszenia orzeczenia dla kategorii orzeczeń wykonawczych o charakterze nietrwałym, tj. niezamykających drogi do zmiany sytuacji prawnej skazanego. Co do zasady, orzeczenia w postępowaniu wykonawczym podlegają reformacji na podstawie art. 24 k.k.w. – z uwagi na specyfikę i dynamizm tego postępowania. Postanowienie odmawiające udzielenia przerwy w wykonaniu kary nie zamyka drogi do jej uzyskania w późniejszym czasie. Zgodnie bowiem z art. 24 § 1 k.k.w., jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, sąd może w każdym czasie zmienić lub uchylić poprzednie postanowienie. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KO 9/22 2022-03-02Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie karne wykonawcze dotyczące odmowy odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności, jeśli orzeczenie to nie jest ostateczne w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowa…
- III KO 64/22 2023-01-11Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania karnego wykonawczego zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności, jeśli s…
- II KO 4/19 2019-04-25Czy postanowienie o odmowie odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności w postępowaniu wykonawczym stanowi postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem, które podlega wznowieniu na podstawie art. 540 § 1 k.p…
- IV KO 67/22 2022-07-13Czy wniosek o wznowienie postępowania wykonawczego dotyczący odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 540 § 1 k.p.k.?
- V KO 97/25 2025-07-08Czy możliwe jest wznowienie postępowania karnego zakończonego postanowieniem o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, w sytuacji gdy skazany podnosi zarzuty dotyczące wadliwego powołania sędziego?
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 24 KKart. 24 § 1 KK§ 3§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy