II KO 52/20
Izba Karna2020-09-03
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeśli strony procesu wykonują zawód adwokacki na terenie sądu właściwego, obrońca jest synem wiceprezesa tego sądu, a istnieje powiązanie towarzyskie między wiceprezesem a jedną ze stron, a także istnieje odbiór postępowania jako wewnątrzśrodowiskowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wskazano, że wykonywanie zawodu adwokackiego na terenie sądu właściwego nie stawia stron w uprzywilejowanej sytuacji. Powiązania rodzinne i towarzyskie, choć mogą budzić wątpliwości, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, jeśli nie wpływają na bezstronność całego sądu, a mogą być rozwiązane w inny sposób (np. wyłączenie sędziego). Argument o wewnątrzśrodowiskowym charakterze procesu również nie jest wystarczający, gdyż taki odbiór jest nieunikniony w sprawach z udziałem prawników.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi złożył wniosek o przekazanie sprawy karnej z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Jako przyczyny wskazano: miejsce wykonywania zawodu przez strony (adwokatów) na terenie sądu, powiązania rodzinne obrońcy z wiceprezesem sądu, powiązania towarzyskie wiceprezes z jedną ze stron, oraz odbiór postępowania jako wewnątrzśrodowiskowego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 52/20 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie J.M., P. M. i J. Ł. oskarżonych z art. 212§1 k.k. i art. 216§1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 września 2020r. wniosku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 31 lipca 2020r., sygn. akt IV K 650/19 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wnosząc o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazał na to, że z uwagi na miejsce wykonywania zawodu przez strony procesu, możliwe byłoby odniesienie wrażenia przez osoby obserwujące to postępowanie, że ma ono charakter procesu wewnątrzśrodowiskowego, co byłoby niepożądane i sprzeczne z interesem wymiaru sprawiedliwości. Ponad to wskazano zaś na rodzinne i towarzyskie powiązania pomiędzy oskarżonymi, ich obrońcą, a kierownictwem Sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Wskazane przyczyny nie uzasadniają uwzględnienia wniosku.
2 Zauważyć należy, że przede wszystkim obie strony procesu wykonują swoje zawody – adwokackie – na terenie sądu właściwego do rozpoznania ich sprawy. Żadna ze stron nie jest zatem z tego tytułu w uprzywilejowanej sytuacji. Argument natomiast, że obrońca oskarżonych jest synem wiceprezes tego Sądu, w tym samym stopniu odnosi się do każdej sprawy, w której przed tym sądem występuje wskazany adwokat. Praktyka wymiaru sprawiedliwości dowodzi, że z tego powodu sądy na ogół nie występują z wnioskami o przekazanie sprawy sądom równorzędnym. Nie ma też ustawowych ku temu przesłanek. Inaczej, przy takiej konfiguracji pokrewieństwa, należałoby wprowadzić zakaz wykonywania zawodu dla danego adwokata na obszarze określonego sądu. Z tego punktu widzenia dużo poważniejszym problemem jest towarzyskie powiązanie wskazanej wiceprezes z jedną ze stron. Nic nie wskazuje jednak na to i takich argumentów nie ma we wniosku, aby był to problem całego Sądu, a nie tej jednej osoby. Może (i powinien) zatem być on rozwiązany w trybie art. 42§1 k.p.k. Co zaś do argumentu, że proces ma charakter wewnątrzśrodowiskowy, to wypada jedynie stwierdzić, iż taki odbiór postępowania, którego uczestnikami są wyłącznie przedstawiciele jednego środowiska – prawnicy, jest nie tylko nie do uniknięcia bez względu na siedzibę sądu, ale i w jakimś stopniu będzie to odbiór prawdziwy. Ta konstatacja nie oznacza jednak, że w ślad za nią idą jakiekolwiek rzeczywiste wątpliwości co do bezstronności sądu rozpoznającego taką sprawę. Stąd brak jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia wniosku opartego na takich przesłankach. Jako zaś kolejny ważki argument przemawiający przeciwko przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi należy wskazać okoliczność, że akt oskarżenia w niniejszej sprawie wpłynął do Sąd Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w dniu 11 czerwca 2019 r. A więc od ponad roku Sąd właściwy procedował w niniejszej sprawie nie dostrzegając przeszkód w jej prowadzeniu ze względu na wątpliwości co do swojej bezstronności. Kierując się powyższymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. (r.g.) [ms]
3
Powiązane orzeczenia
- III KO 63/18 2018-06-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sądu orzekającego?
- IV KO 44/17 2017-05-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy jeden z oskarżonych jest adwokatem i wcześniej odbywał praktykę u przewodniczącej składu orz…
- V KO 88/26 2026-06-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd wnioskujący wskazuje na potencjalne podejrzenie braku bezstronności z uwagi na znajomość adwokata prowadzącego sprawę z sędz…
- V KO 49/21 2021-07-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony jest adwokatem aktywnie działającym w okręgu sądu właściwego miejscowo i pozostającym w relacjach służbowych i prywatnych z sę…
- III KO 104/17 2017-12-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieją powiązania z innymi postępowaniami i potencjalne obawy o bezstronność?
Powołane przepisy
art. 212§1 KKart. 216§1 KKart. 37 KPKart. 42§1 KPK§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy