II KO 54/18
Izba Karna2018-11-08
Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Jerzy Grubba, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w sytuacji gdy skazany zarzuca wystąpienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, uznając, że zarzucane przez skazanego uchybienia nie mieszczą się w katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Wskazano, że wznowienie postępowania karnego z powodu wystąpienia tych przyczyn może nastąpić tylko z urzędu, a analiza akt nie wykazała ich zaistnienia.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem wobec Z. B. Skazany zarzucił wystąpienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych, wskazując m.in. na nieobecność podczas przesłuchania świadka oraz orzekanie przez sąd wyższego rzędu. Wcześniejsze wnioski o wznowienie postępowania były odrzucane lub odmawiano ich przyjęcia. Sąd Najwyższy analizował akta sprawy pod kątem wskazanych przez skazanego uchybień.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania karnego i obciążyć Skarb Państwa wydatkami postępowania w kwestii wznowienia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 54/18 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2018 r., sprawy Z. B., w kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. II AKa […], na podstawie art. art. 542 § 3 k.p.k. postanawia: 1. stwierdzić, że brak jest podstaw do wznowienia z urzędu postępowania karnego prawomocnie zakończonego wobec Z. B. wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II AKa […]; 2. obciążyć Skarb Państwa wydatkami postępowania w kwestii wznowienia. UZASADNIENIE Z. B. wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 kwietnia 2012, sygn. akt VIII K […], zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II AKa […], został skazany m.in. za czyn z art. 148 § 2 pkt 2 i 3 k.k. w zb. z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k. oraz innych, i została mu wymierzona kara jednostkowa oraz łączna dożywotniego pozbawienia wolności.
2 Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji obrońcy oskarżonego, postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II KK 211/13, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II Ko 15/15 odmówiono przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania, z uwagi na jego braki formalne. Wcześniej wyznaczony z urzędu obrońca skazanego, poinformował Sąd, iż nie znajduje podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. II KO 15/15 natomiast stwierdzono brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, a postanowieniem z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. II KO 16/17 oddalono wniosek o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy ponownie stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r, sygn. II KO 4/18. Skazany Z. B. pismem z dnia 12 września 2018 r., wystąpił ponownie z wnioskiem o zbadanie możliwości wznowienia postępowania z urzędu, albowiem jego zdaniem zaistniały bezwzględne przyczyny odwoławcze. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pismo skazanego zostało potraktowane jako zasygnalizowanie Sądowi Najwyższemu wystąpienia w jego sprawie uchybienia należącego do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych i uruchomiło przeprowadzanie czynności z urzędu. W przypadku potwierdzenia istnienia tego rodzaju uchybienia, doszłoby bowiem do wznowienia postępowania z urzędu, gdyż wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu wystąpienia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48). Analiza akt sprawy zarówno Sądu Okręgowego w W. jak i Sądu Apelacyjnego w […] pozwala stwierdzić, że żadna z okoliczności wskazanych w piśmie skazanego nie mieści się w katalogu tych przyczyn, a nadto wskazać należy, że badanie akt wskazuje jednoznacznie, że w sprawie nie występuje żadna inna bezwzględna przyczyna odwoławcza, o jakich mowa w art. 439 § 1 k.p.k.
3 Ustosunkowując się więc jedynie skrótowo do zasygnalizowanych przez skazanego kwestii, należy zauważyć, że: 1. do przesłuchania świadka W. P. doszło na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. Oskarżony Z. B. faktycznie nie był obecny na Sali rozpraw podczas składania zeznań przez tego świadka, gdyż w trybie art. 390 § 2 k.p.k. Przewodnicząca składu zarządziła opuszczenie sali rozpraw przez oskarżonego na czas składania zeznań, gdyż jego obecność mogła oddziaływać krępująco na świadka, o co zwrócił się św. P.. Po zakończeniu przesłuchania oskarżony powrócił na salę rozpraw i został poinformowany w trybie art. 375 § 2 k.p.k. o przebiegu rozprawy w czasie jego nieobecności; 2. orzekanie przez sąd wyższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu niższego rzędu nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Nadto należy wskazać, że sprawa o czyn z art. 263 § 2 k.k. była rozpoznawana przez Sąd Okręgowy jako sąd I instancji z uwagi na łączne jej rozpoznanie ze sprawą o zbrodnię zabójstwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw określonych w art. 542 § 3 k.p.k. do wznowienia postępowania z urzędu, orzekając o kosztach na podstawie art. 638 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- III KO 46/20 2021-03-02Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego prawomocnie zakończonego, w sytuacji gdy obrońca skazanego zarzuca wystąpienie uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze?
- III KO 166/25 2025-11-27Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu lub na wniosek skazanego, w szczególności w związku z zarzucaną nienależytą obsadą sądu lub brakiem udziału obrońcy?
- III KO 5/16 2016-02-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w sytuacji gdy skazany podnosi zarzut wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw.…
- III KO 70/16 2016-12-14Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy skazany wskazuje na wystąpienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 k.p.k. w prawomocnie zakończonym postępowaniu karny…
- III KO 89/22 2022-10-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego prawomocnie zakończonego, jeśli zarzucane uchybienia nie stanowią bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 148 § 2 pkt 2art. 280 § 2 KKart. 11 § 2art. 439 § 1 KPKart. 390 § 2 KPKart. 375 § 2 KPKart. 263 § 2 KKart. 638 KPK§ 3§ 2 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy