II KO 62/21
Izba Karna2022-02-03
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy sędzia orzekający w sprawie był delegowany do sądu, a następnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwestionował przepisy dotyczące delegowania sędziów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Kluczowe było ustalenie, że sędzia był prawidłowo delegowany do orzekania w sprawie w momencie wydawania wyroku. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że wyrok TSUE z dnia 16 listopada 2021 r. nie daje podstaw do wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego przed tą datą, nawet jeśli dotyczyło ono sędziego delegowanego na podstawie przepisów zakwestionowanych przez TSUE.Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo sygnalizujące wystąpienie podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Podnoszono, że w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego zasiadał sędzia, który mógł być nienależycie obsadzony z uwagi na brak delegacji. Sąd Najwyższy sprawdził akta sprawy i ustalił, że sędzia był prawidłowo delegowany do pełnienia obowiązków w sądzie apelacyjnym w czasie rozpoznawania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 62/21 ZARZĄDZENIE Dnia 3 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek zarządza: stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt XVIII K […]. UZASADNIENIE W dniu 15 lipca 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo J. W., oznaczone jako wniosek o wznowienie postępowania. Z uwagi na treść tego pisma, potraktować je należało – w myśl art. 9 § 2 k.p.k. – jako wniosek sygnalizujący wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II AKa […], gdyż podnoszona w nim okoliczność – uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. może stanowić podstawę wznowienia tylko z urzędu. Analiza akt sprawy oraz podjęte czynności sprawdzające nie potwierdzają, aby wymieniony wyżej wyrok Sądu Apelacyjnego w […] był dotknięty sygnalizowanym uchybieniem – tj. nienależytą obsadą sądu, wynikającą z braku delegacji do orzekania przez sędziego Sądu Okręgowego w W. - G. M.. Jak wynika z akt sprawy II AKa […], sprawa ta została przydzielona sędziemu G. M. jako sędziemu sprawozdawcy w dniu 27 grudnia 2017 r. (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału k. 9187), a więc w czasie, gdy był
2 delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w […]. W dniu 24 czerwca 2017 r. delegacji takiej, na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, udzielił mu na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. Minister Sprawiedliwości. Zgodnie z przepisem art. 47b § 4 wymienionej ustawy zmiana miejsca służbowego sędziego lub delegowanie do innego sądu oraz zakończenie delegowania nie stanowi przeszkody do podejmowania czynności w sprawach przydzielonych w dotychczasowym miejscu służbowym albo miejscu pełnienia służby, aż do ich zakończenia. Oznacza to, że biorąc udział w rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy II AKa […], dotyczącej m.in. J. W. i wydaniu wyroku, sędzia G. M. był uprawniony do orzekania w tej sprawie. Niezależenie od tego, z uzyskanego z Sądu Apelacyjnego w […] aktu delegacji wynika, że sędzia G. M. został w dniu 27 lutego 2018 r., na podstawie art. 77 § 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, delegowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] do pełnienia obowiązków w dniu 6 kwietnia 2018 r., w II wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w […]. Na koniec, w związku z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku z dnia 16 listopada 2021 r. (wielka izba), w którym Trybunał orzekł, iż „ Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. 2 TUE oraz art. 6 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi minister sprawiedliwości państwa członkowskiego może, na podstawie kryteriów, które nie zostały podane do publicznej wiadomości, z jednej strony delegować sędziego do sądu karnego wyższej instancji na czas określony albo na czas nieokreślony, zaś z drugiej strony w każdym czasie, na podstawie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia, odwołać sędziego z tego delegowania, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono na czas określony, czy na czas nieokreślony” zauważyć trzeba, iż treść wymienionego. orzeczenia nie daje podstaw do postrzegana sytuacji, której dotyczy niniejsze zarządzenie w kategoriach zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Jak wskazuje się w
3 orzecznictwie Sądu Najwyższego, odwołującym się w tym zakresie do orzecznictwa TSUE (wyrok TSUE (Wielka Izba) z dnia 24 października 2018 r. w sprawie C – 234/17 i powołane tam judykaty tego organu) „Trybunał wyraża pogląd, że prawo Unii Europejskiej nie zobowiązuje sądu danego Państwa członkowskiego do zaprzestania stosowania krajowych zasad proceduralnych, nadających powagę rzeczy osądzonej danemu orzeczeniu, nawet jeśli umożliwiłoby to usunięcie sytuacji w porządku krajowym, która jest niezgodna z prawem. Tym samym prawo Unii Europejskiej nie wymaga, aby w celu uwzględnienia wykładni określonego przepisu tego prawa, przyjętej przez Trybunał po wydaniu orzeczenia posiadającego powagę rzeczy osądzonej, sąd krajowy był co do zasady zobowiązany do zmiany prawomocnego orzeczenia” (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2021 r., II KK 379/20). Wskazany wyżej wyrok TSUE z dnia 16 listopada 2021 r. nie daje zatem podstaw do wzruszenia, prawomocnego przed tą datą, orzeczenia wydanego przez sąd, w którego składzie zasiadał sędzia delegowany przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie zakwestionowanych w tym orzeczeniu przepisów krajowych. Z uwagi na charakter postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu bezprzedmiotowymi były dołączone do wniosku sygnalizacyjnego wnioski o zwolnienie z kosztów postępowania wznowieniowego i wyznaczenie obrońcy z urzędu.
Powiązane orzeczenia
- II KO 80/22 2022-11-09Czy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące delegowania sędziów może stanowić samoistną podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem?
- II KO 207/25 2025-11-13Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych C-748/19 do C-754/19, dotyczący delegowania sędziów przez Ministra Sprawiedliwości, stanowi podstawę do wznowienia…
- II KO 43/24 2024-06-19Czy udział w składzie orzekającym sędziego delegowanego przez Ministra Sprawiedliwości, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stanowi bezwzględną podstawę do wznowienia postępowania z urzędu…
- II KO 154/24 2024-12-20Czy udział sędziego delegowanego przez Ministra Sprawiedliwości w składzie sądu orzekającego, na podstawie przepisów krajowych zakwestionowanych przez TSUE, stanowi bezwzględną przyczynę wznowienia postępowania karnego z…
- II KO 126/21 2022-03-09Czy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r. w sprawach połączonych od C-748/19 do C-745/19 stanowi samoistną podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym…
Powołane przepisy
art. 9 § 2 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 77 § 1 pkt 1art. 47b § 4art. 77 § 9art. 2art. 6 ust. 1art. 439 § 1 pkt 1 KPK§ 2§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy