II KO 67/26
Izba Karna2026-06-02
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia może stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu?Ratio decidendi
Postanowienie sądu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie należy do kategorii orzeczeń kończących prawomocnie i ostatecznie sprawę karną w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania. Instytucja wznowienia postępowania dotyczy orzeczeń, które definitywnie zamykają drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu lub ostatecznie kształtują sytuację prawną skazanego w sposób niepodlegający dalszym modyfikacjom. Postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego zwolnienia nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej skazanego, a skazany posiada otwartą drogę do ponownego ubiegania się o ten środek.Stan faktyczny
Skazany zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania odwoławczego zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie warunkowego przedterminowego zwolnienia. Skazany podniósł zarzuty dotyczące nienależytej obsady sądu odwoławczego i błędnego uzasadnienia orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 67/26 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie M. W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 czerwca 2026 r. kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2026 r., sygn. II AKzw 256/26, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z 3 marca 2026 r., sygn. VIII Kow 2107/25 w przedmiocie odmowy warunkowego przedterminowego zwolnienia nie stwierdza podstaw do wznowienia postępowania z urzędu UZASADNIENIE Pismem z 26 kwietnia 2026 r. skazany M. W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania odwoławczego zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2026 r., sygn. II AKzw 256/26, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z 3 marca 2026 r., sygn. VIII Kow 2107/25 w przedmiocie odmowy warunkowego przedterminowego zwolnienia. Skazany podniósł m.in., że w przedmiotowej sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na nienależytą obsadę sądu odwoławczego. Wskazał nadto, że orzeczenie sądu odwoławczego jest błędne, albowiem odnosi się do uzasadnienia zażalenia, którego on nie sporządził.
II KO 67/26 2 Analiza zarówno pisma skazanego, jak i charakteru sprawy prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie wznowienie postępowania jest niedopuszczalne. Argumentem przemawiającym za odmową wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest fakt, że postanowienie sądu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie należy do kategorii orzeczeń kończących prawomocnie i ostatecznie sprawę karną w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania. Instytucja wznowienia, o której mowa w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego, dotyczy orzeczeń, które definitywnie zamykają drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu lub ostatecznie kształtują sytuację prawną skazanego w sposób niepodlegający dalszym modyfikacjom w danym trybie. Postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego zwolnienia, choć staje się prawomocne z chwilą wydania orzeczenia przez sąd odwoławczy, nie ma charakteru ostatecznego zakończenia kwestii możliwości skorzystania przez skazanego z tego środka probacyjnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 marca 2026 r., sygn. V KO 6/26). Wprawdzie odmowa udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia ma negatywne konsekwencje dla sfery wolności skazanego, nie zmienia to jednak faktu, iż rozstrzygnięcie to nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej M. W. . Natomiast skazany, jak i jego obrońca oraz osoby wymienione w art. 161 § 2 k.k.w., są uprawnieni do wystąpienia z ponownym wnioskiem o udzielenie warunkowego zwolnienia w każdym czasie, gdy tylko uznają, że zaszły nowe okoliczności uzasadniające pozytywną prognozę społeczną, z zastrzeżeniem jedynie terminów okresowych wynikających z art. 161 § 3 k.k.w. Skoro zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy warunkowego przedterminowego zwolnienia nie kończy ostatecznie postępowania wykonawczego, a skazany posiada otwartą drogę do ponownego ubiegania się o ten środek, brak jest podstaw do uruchamiania nadzwyczajnego trybu, jakim jest wznowienie postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Nawet ewentualne zaistnienie uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. w toku procedowania przed sądem
II KO 67/26 3 odwoławczym nie może prowadzić do wznowienia, jeżeli samo orzeczenie nie spełnia warunku "zakończenia postępowania" w ujęciu materialnym i ostatecznym. W związku z powyższym orzeczono jak w części dyspozytywnej nn. postanowienia. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KO 20/24 2024-04-05Czy postępowanie w przedmiocie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia podlega procedurze wznowieniowej z urzędu?
- V KZ 54/25 2025-12-10Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia jest niedopuszczalny z mocy ustawy?
- III KO 83/14 2014-11-21Czy możliwe jest wznowienie postępowania w przedmiocie orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu?
- V KO 97/25 2025-07-08Czy możliwe jest wznowienie postępowania karnego zakończonego postanowieniem o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, w sytuacji gdy skazany podnosi zarzuty dotyczące wadliwego powołania sędziego?
- WO 13/15 2015-10-20Czy wniosek o wznowienie postępowania wykonawczego zakończonego prawomocnym postanowieniem odmawiającym warunkowego przedterminowego zwolnienia może być rozpoznany na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania dotyczą…
Powołane przepisy
art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 161 § 2 KKart. 161 § 3 KKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 KPK§ 1 pkt 2§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy