II KO 72/19

Izba Karna2019-08-13

Skład orzekający: Krzysztof Cesarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obawa o bezstronność sądu, wynikająca z faktu, że świadek w sprawie jest wieloletnim prokuratorem z tego samego okręgu, z którym sędziowie utrzymują zawodowe kontakty, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sama znajomość prokuratora występującego w roli świadka na gruncie zawodowym z sędziami sądu właściwego, nawet jeśli sprawa budzi zainteresowanie opinii publicznej, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. a contrario. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości wymaga istnienia realnych okoliczności wskazujących na obawę o bezstronność, a nie abstrakcyjnych wątpliwości czy potencjalnych konfliktów interesów świadka, który nie jest stroną postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej R. B. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że kluczowym świadkiem w sprawie jest wieloletni prokurator Prokuratury Rejonowej w K., z którym sędziowie sądu właściwego utrzymują zawodowe kontakty. Sąd Rejonowy podniósł, że ustalenia w tej sprawie mogą wpłynąć na sytuację prawną świadka, a jego znajomość z sędziami może budzić wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 72/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz w sprawie R. B. , oskarżonego z art. 56 § 1 i 2 k.k.s. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2019 r., wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy R. B. innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że świadkiem w sprawie jest S. E. wieloletni prokurator Prokuratury Rejonowej w K. (obecnie zawieszony w czynnościach), a z treści aktu oskarżenia wynika, że ustalenia czynione w niniejszej sprawie będą miały wpływ na sytuację prawną ww. świadka, który należał do osób zarządzających klubem koszykarskim w K.. Łączenie przez niego tych funkcji jest przedmiotem dużego zainteresowania opinii publicznej. Fakt znajomości sędziów Sądu właściwego ze świadkiem, z którym utrzymywali wieloletnie kontakty na gruncie zawodowym, może budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. 2 Wniosek powyższy nie jest zasadny. Słusznie dostrzegł Sąd właściwy, że kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości, jako przesłanka przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. zostanie spełnione wówczas, gdy istnieje obawa o bezstronność Sądu właściwego. Nie może mieć ona jednak wymiaru abstrakcyjnego, lecz uzasadniać ją muszą realne okoliczności. Powołując się na stanowisko doktryny Sąd Rejonowy w K. wskazał, że sytuacja taka wystąpi, gdy prokurator z okręgu objętego właściwością sądu będzie stroną, a zatem podmiotem mającym ponieść odpowiedzialność karną lub pokrzywdzonym przestępstwem będącym przedmiotem postępowania, a nadto wykazane zostanie, że z sędziami sądu właściwego łączą go takiego rodzaju relacje, że mogłyby powodować uzasadnioną obawę co do ich bezstronności. Powyższe nie znajduje jednak przełożenia na realia niniejszej sprawy, w której prokurator występuje w roli świadka i nawet gdyby z powodów wskazanych przez Sąd zainteresowany był wynikiem postępowania, nie można tego rodzaju okoliczności utożsamiać z podstawami do zastosowania art. 37 k.p.k. Trudno uznać, aby sama znajomość prokuratora na gruncie zawodowym automatycznie miała za tym przemawiać czy też fakt, że sprawa znajduje wydźwięk w lokalnej społeczności. Przekazanie sprawy z trybie art. 37 k.p.k. nie może być również substytutem nieuwzględnienia wniosków o wyłączenie sędziów (art. 41 § 1 k.p.k.). Reasumując, Sąd właściwy nie wykazał dostatecznych podstaw do uznania, że pozostawienie sprawy w jego gestii sprzeciwia się dobru wymiaru sprawiedliwości, które wymaga, by przedmiotowa instytucja nie była nadużywana, co wówczas dopiero mogłoby podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawiłości sędziów.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56 § 1art. 37 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy