II KO 75/26

Izba Karna2026-06-15

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzutach dotyczących braku obiektywizmu prokuratorów, uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzutach dotyczących braku obiektywizmu prokuratorów, jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z delegacji przewidzianej w art. 37 § 1 k.p.k. jest wyjątkiem od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy i może nastąpić, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. W sytuacji, gdy zarzuty wobec prokuratorów mogą budzić podejrzenia co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia, przekazanie sprawy innemu sądowi jest celowe dla uniknięcia zarzutów o braku obiektywizmu i bezstronności.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia innemu sądowi równorzędnemu. W zażaleniu zarzucono prokuratorom brak obiektywizmu i powiązania z osobami, które skarżący oskarża o znieważenie i pomówienie. Sąd Rejonowy uznał, że sytuacja ta może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 75/26 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia S. B. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa – Praga Północ w Warszawie z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt […] o odmowie wszczecia dochodzenia w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 czerwca 2026 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 15 maja 2026 r., sygn. akt III Kp 566/26 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 maja 2026 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie, w sprawie sygn. akt III Kp 566/26, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy z zażalenia S. B. . II KO 75/26 2 W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w zażaleniu na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego S. B. zarzucił prokuratorom, którzy pracują w okręgu apelacji warszawskiej brak obiektywizmu i rzetelności w rozpoznaniu złożonego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa m. in. z art. 234 k.k. oraz powiązania z R. G. lub K. D. , których oskarża o znieważenie jego osoby i pomówienie. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak zaznaczono w postanowieniu właściwego do ropoznania środka odwoławczego Sądu Rejonowego w sprawie zajdzie konieczność odniesienia się do zarzutów skierowanych przez skarżącego pod adresem prokuratorów okręgu warszawskiego, którzy występują jako oskarżyciele w szczególności przed sądem właściwym miejscowo. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie II KO 75/26 3 na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Białymstoku, który jest w stosunkowo bliskiej odległości od Warszawy, a jednocześnie leży poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego, jak i Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPKart. 234 KKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy