II KO 8/22

Izba Karna2022-03-15

Skład orzekający: Piotr Mirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest zasadny, gdy powodem jest fakt, że sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo jest znany z wieloletniej praktyki orzeczniczej i zna większość sędziów tego sądu, a sprawa dotyczy znieważenia tego sędziego?
Ratio decidendi
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w sytuacji, gdy pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego miejscowo sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Samo istnienie relacji służbowych lub koleżeńskich między sędzią pokrzywdzonym a innymi sędziami orzekającymi w danym sądzie nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, gdyż nie można zakładać, że sędziowie ci nie są w stanie rozpoznać sprawy w sposób niezawisły i rzetelny. Taka sytuacja może co najwyżej uzasadniać wyłączenie konkretnego sędziego w trybie art. 41 k.p.k., ale nie zmianę właściwości sądu.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej znieważenia sędziego tego sądu innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku było to, że sędzia ten od lat orzeka w sądzie i zna większość sędziów, co mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 8/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 marca 2022 r., wniosku Sądu Okręgowego w R. z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt V Ka (…), o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt V Ka (…), Sąd Okręgowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy A. P., oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., mającego polegać m.in. na znieważeniu sędziego Sądu Okręgowego w R.. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że wymieniony sędzia od wielu lat orzeka w Sądzie Okręgowym i z tej racji znani mu są w zasadzie wszyscy sędziowie tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny i dlatego nie został uwzględniony. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w 2 razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Wskazany w postanowieniu Sądu Okręgowego powód wystąpienia z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu może świadczyć jedynie o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej wyłączenie w trybie art. 41 k.p.k. sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy. Ma ona jednak charakter indywidualny, dotykający konkretnego sędziego i jako taka nie może skutkować zmianą właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k., nawet jeżeli skutkować będzie wyłączeniem z tego samego powodu wszystkich sędziów sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy. Co do rozumienia powoływanego we wniosku pojęcia dobra wymiaru sprawiedliwości aktualne pozostaje stanowisko wyrażone już w tej sprawie przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2021 r., III KO 114/20. Wskazano w nim, że postrzeganie zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości wyłącznie przez fakt istnienia relacji służbowych oraz koleżeńskich sędziego pokrzywdzonego czynem zabronionym z innymi sędziami orzekającymi w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy prowadziłoby do niesłusznego wniosku, że w każdym wypadku, gdy sprawa w jakikolwiek sposób dotyczy sędziego bądź sędziów pracujących w danym sądzie, to pozostali sędziowie orzekający w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego nie są w stanie w sposób niezawisły i rzetelny rozpoznać sprawy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 216 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 41 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy