II KO 83/24
Izba Karna2024-07-25
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej przekroczenia uprawnień przez pracownika wydziału cywilnego tego samego sądu, a sędziowie tego sądu pozostają w kontaktach służbowych z osobą podejrzewaną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność wskazana we wniosku sądu rejonowego, tj. kontakty służbowe sędziów z osobą podejrzaną o przekroczenie uprawnień w wydziale cywilnym, nie stanowi podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Brak jest bowiem realnych okoliczności uzasadniających przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, a przepis art. 37 k.p.k. nie może zastępować normy art. 42 § 1 k.p.k. dotyczącej wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez pracownika wydziału cywilnego tego sądu. Sąd wnioskujący uzasadnił potrzebę przekazania tym, że sędziowie sądu właściwego do rozpoznania zażalenia pozostają w kontaktach służbowych z osobą podejrzaną, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 83/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie z zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa - Śródmieście z dnia 27 września 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. akt […] z zawiadomienia M. O., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 25 lipca 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. [J.J.] UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego, z wnioskiem opartym o dyspozycję art. 37 k.p.k., wystąpił Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie. Sąd ten w toku rozpoznawania zażalenia wniesionego na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa - Śródmieście w Warszawie z dnia 27 września 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. [...], doszedł do przekonania, że skoro wskazane śledztwo dotyczyło przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez pracownika wydziału cywilnego tego Sądu, to dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym aby rozpoznanie zażalenia na decyzję o odmowie wszczęcia śledztwa rozpoznawał inny sąd równorzędny.
II KO 83/24 2 Zdaniem sądu wnioskującego, sędziowie sądu właściwego do rozpoznania zażalenia pozostają w kontaktach służbowych z osobą podejrzewaną, a to mogłoby zrodzić wątpliwości co bezstronnego rozpoznania przez ten sąd wniesionego środka odwoławczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek okazał się niezasadny. Odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiłoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten ma myśli takie sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Przekazanie jest możliwe gdy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości cały sąd miejscowy jest nieodpowiedni do rozpoznania konkretnej sprawy. Muszą istnieć realne okoliczności stwarzające zasadne przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym. Okoliczność wskazana we wniosku jako podstawa wystąpienia, w żadnym przypadku nie stanowi okoliczności wyłączającej swobodę orzekania sądu karnego w przedmiocie zażalenia, już chociażby z tej przyczyny, że sprawa związana jest z czynnościami pracownicy wydziału cywilnego, a we wniosku nie wykazano aby ta osoba miała ściśle kontakty służbowe ze wszystkimi sędziami tego sądu, a zwłaszcza z sędziami pionu karnego. Podnieść również należało, że wbrew intencji sądu przepis art. 37 k.p.k. nie może zastępować normy art. 42 § 1 k.p.k., a poza tym obawa sądu wnioskującego, iż sędziowie sądu właściwego będą nagminnie składali wnioski o wyłączenie od rozpoznania zażalenia, co wypaczy szybkość postępowania w tej sprawie, stanowi na razie niczym nieuzasadnione przypuszczenie. Z tych względów postanowiono jak na wstępie. [J.J.] (r.g.)
II KO 83/24 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 36/15 2015-07-23Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd miejscowo właściwy miałby rozstrzygać o zasadności decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawi…
- V KO 30/13 2013-05-08Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sę…
- V KO 4/21 2021-01-29Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa są zarzuty popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu rejonowego i prokuratora prokuratury rejonowej, a sprawę tę ma rozpoznać sąd…
- II KO 124/23 2023-10-17Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędziowie są wyłączeni od rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej…
- IV KO 16/25 2025-02-28Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest czyn przypisywany pracownikowi sądu właściwego miejscowo do rozpoznania tego zażalenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 42 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy