II KO 96/58

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Opolu kwestię prawną:1. "Czy przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" jest władzą względnie urzędem, korzystającym z ochrony prawnej przepisu art. 127 k.k.";2. "Czy zajęcia urzędowe kasy biletowej "PKP" są równoznaczne z zajęciami urzędowymi organu państwowego w rozumieniu art. 128 k.k. i doznają ochrony prawnej z tego przepisu" - rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneRozporządzenie Prezydenta R.P. z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (tekst jednolity Dz. U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312) stanowi, że stosunek służbowy pracowników przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", z wyjątkiem zatrudnionych na mocy umowy o pracę, jest publiczno-prawny (art. 26). To samo rozporządzenie ustala, że pracownicy przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" będą uważani za urzędników w rozumieniu prawa karnego (art. 31).Z analizy tych przepisów wynika, że pracownicy "PKP", z wyjątkiem zatrudnionych na mocy umowy o pracę, są urzędnikami. Punkt ciężkości bowiem pojęcia "urzędnika" w rozumieniu art. 292 k.k. tkwi w wyrazach "w służbie", przez które rozumieć należy działalność w trybie zarządu państwowego, wykonywaną przez osobę pozostającą względem Państwa w stosunku publiczno-prawnej "służby" (M. Siewierski: Kodeks karny, komentarzy wyd. VIII, str. 461).Jeżeli przepis stanowi ogólnie: "będą uważani za urzędników w rozumieniu prawa karnego", - to znaczy zarówno w rozumieniu art. 292 k.k., jak i stosownych przepisów rozdziału XX k.k.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 listopada 1945 r. o służbie w przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 52, poz. 299), nominujące stosunek służbowy pracowników etatowych i kandydatów (§ 1), nie wprowadza do omawianego stanowiska pracowników "PKP" żadnej zmiany, stanowiąc w § 44, iż: "Pracownikowi służy przy pełnieniu służby prawo do ochrony prawnej, przewidzianej dla urzędników w przepisach karnych". W szczególności, w związku z powołanymi wyżej przepisami podstawowego aktu ustawodawczego - odnoszące się do ochrony prawnej słowa: "przewidzianej dla urzędników" - nie mogą oznaczać w tym przypadku, iż rzeczeni pracownicy "PKP" nie są urzędnikami. Chodziło tu jedynie o wyraźne podkreślenie tego prawa do ochrony, którego w rozdziale pt. "Obowiązki i prawa pracowników" nie sposób było nie powtórzyć.Ten charakter pracowników "PKP" prowadzi konsekwentnie do wniosku, że korzystają oni z ochrony prawnej przewidzianej w art. 127 k.k., a miejsce ich urzędowania jest siedzibą urzędu w rozumieniu art. 128 k.k.