II KR 272/81
WyrokIzba Karna1981-10-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wystawienie fikcyjnych faktur stanowiących pomoc w zbyciu zagarniętych materiałów hutniczych, dokonane przed lub w trakcie ich zagarnięcia, może być uznane za pomoc do zagarnięcia w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że działanie polegające na wystawieniu fikcyjnych faktur, które umożliwiało zrealizowanie zamierzonego przez sprawców celu, jakim było zbycie zagarniętych materiałów, stanowi pomoc do zagarnięcia, jeśli nastąpiło przed lub w czasie jego dokonania. Kluczowe jest, że pomoc ta nastąpiła w czasie, gdy sprawcy zagarnięcia realizowali jeszcze swój zamiar. Sąd podkreślił, że różnica między pomocą do zbycia przedmiotów uzyskanych w drodze zagarnięcia a pomocą do zagarnięcia wynika z odmiennej chwili udzielenia pomocy.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Adama K. za pomoc w zagarnięciu znacznych ilości wyrobów hutniczych. Oskarżony, działając w porozumieniu z innymi, wystawiał fikcyjne faktury dotyczące rodzaju, ilości i wartości materiałów, które następnie posłużyły do upłynnienia zagarniętych wyrobów. Działanie to miało miejsce w okresie od 1976 r. do sierpnia 1977 r. Sąd pierwszej instancji uznał to za pomoc do zagarnięcia, a nie do zbycia, ze względu na czas popełnienia czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając rewizje za niezasadne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Bartnik., J. Tobera.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kępiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Adama K. i innych, oskarżonych z art. 202 § 2 i innych k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora oraz przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 23 grudnia 1980 r.(...) utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. rozpoznał m.in. sprawę Adama K., oskarżonego o to, że w okresie od 1972 r. do sierpnia 1977 r. w W. oraz na terenie innych województw, działając w zorganizowanej grupie przestępczej, zagarnął wraz z innymi oskarżonymi na szkodę Centrali Materiałów Budowlanych Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego Nr 2, Zakładów Mechanicznych Ceramiki Budowlanej "Ceramo", Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych Nr 1, Przedsiębiorstwa Instalacji Sanitarnych Kombinatu Maszyn Rolniczych "Agromet" - Plimet, Zakładów Remontowo-Montażowych w W., Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w N. i Dolnośląskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego znaczne ilości wyrobów hutniczych w postaci blachy, stali zbrojeniowej, drutu, kątownika, dwuteownika oraz elektrody spawalnicze i różne inne materiały, przy czym: Adam K. wartości nie mniejszej niż 449.000 zł (...), tj. o popełnienie czynu określonego w art. 202 § 2 i art. 265 § 1 k.k. w związku z art. 58 i art. 100 § 2 k.k. (...).Wyrokiem z dnia 23 grudnia 1980 r. Sąd Wojewódzki (...) oskarżonego Adama K. uznał za winnego tego, że w okresie od 1976 r. do sierpnia 1977 r. w W., działając w porozumieniu z Julianem W., Zbigniewem R. i Ludwikiem L., udzielił im pomocy w zakresie zagarnięcia wyrobów hutniczych na szkodę jednostek gospodarki uspołecznionej wyżej wymienionych w ten sposób, że po dostarczeniu blankietów faktur uprzednio ostemplowanych przez wymienionych naniósł na nie fikcyjne dane co do rodzaju, ilości i wartości wyrobów hutniczych i elektrod spawalniczych, a następnie tak sporządzone przez siebie faktury przekazał Julianowi W., Zbigniewowi R. i Ludwikowi L., które z kolei posłużyły tym ostatnim do upłynnienia zagarniętych wyrobów wartość 287.565 zł, a osobiście na ich wypełnienie otrzymywał wynagrodzenia od 500 zł do 1.500 zł, czym wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 202 § 2 k.k. i art. 265 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 202 § 2 k.k., w związku z art. 10 § 2 i 3 k.k., w związku z art. 57 § 1 pkt 2 i 3 pkt 1 k.k., art. 36 § 2 i 3 k.k., 40 § 1 pkt 3 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności, 80.000 zł grzywny oraz pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat (...).Od tego wyroku wniósł rewizję prokurator w części dotyczącej między innymi oskarżonego Adama K. i obrońca oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Rewizja nie jest zasadna.Wbrew wywodom rewizji sąd pierwszej instancji stwierdził, że chociaż oskarżony ten nie brał udziału bezpośrednio w zagarnięciu wyrobów hutniczych, to jednak działanie jego, polegające na wystawieniu fikcyjnych faktur, miało charakter pomocy do zagarnięcia, gdyż umożliwiało zrealizowanie zamierzonego przez sprawców zagarnięcia celu, jakim było zbycie zagarniętych materiałów.Różnica pomiędzy udzieleniem pomocy do zbycia przedmiotów uzyskanych w drodze zagarnięcia (art. 215 § 1 k.k.) a udzieleniem pomocy do zagarnięcia (art. 199-203 k.k.) wynika z odmiennej chwili udzielenia pomocy. W pierwszym wypadku chodzi o pomoc już po dokonanym zagarnięciu, a w drugim wypadku przed lub w czasie jego dokonania.Z prawidłowych ustaleń zaskarżonego wyroku wynika, że działanie przestępne oskarżonego nastąpiło w czasie, gdy sprawcy zagarnięcia realizowali jeszcze swój zamiar zagarnięcia wyrobów hutniczych.Nie jest również zasadny zarzut rewizji kwestionujący wymiar kary, gdy się zważy, że oskarżony dopuścił się aż 15-krotnego wystawienia fikcyjnej faktury, a ze względu na łagodzące okoliczności skorzystał już z przepis zezwalającego na nadzwyczajne złagodzenie kary.
Powiązane orzeczenia
- II KR 93/67 1968-08-01Czy pomocnictwo do zagarnięcia mienia społecznego, polegające na zapewnieniu zbytu przywłaszczonych przedmiotów, powinno być kwalifikowane z art. 27 k.k. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., czy też z…
- WA 21/15 2016-02-23Czy pomocnictwo w uzyskaniu dokumentu poświadczającego nieprawdę, w zamian za korzyść majątkową, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 228 § 3 k.k. i w zb. z art. 271 § 3 k.k., nawet jeśli opis c…
- II KR 359/86 1986-11-27Czy pomoc w ukryciu rzeczy uzyskanej za pomocą przestępstwa, udzielona z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej przez sprawców, stanowi paserstwo (art. 215 k.k.), a nie poplecznictwo (art. 252 k.k.)?
- V KR 111/77 1977-08-24Czy systematyczne nabywanie rzeczy uzyskanych za pomocą czynu zabronionego, bez wcześniejszego porozumienia ze sprawcą, może być kwalifikowane jako pomocnictwo, czy też jako kwalifikowana postać paserstwa?
- III KK 369/20 2021-01-20Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zakwalifikował czyn jako pomocnictwo do rozboju kwalifikowanego, jeśli czyn ten zakończył się jedynie usiłowaniem, a odpowiedzialność pomocnika powinna być traktowana jak za usiłowanie?
Powołane przepisy
art. 202 § 2art. 265 § 1 KKart. 58art. 100 § 2 KKart. 18 § 2 KKart. 202 § 2 KKart. 10 § 2art. 57 § 1 pkt 2art. 36 § 2art. 215 § 1 KKart. 199§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.