II KS 17/24

Izba Karna2024-05-22

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok sądu odwoławczego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli prokurator wniósł skargę na podstawie art. 539a k.p.k., zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości?
Ratio decidendi
Skarga prokuratora wniesiona w trybie art. 539a k.p.k. nie jest zasadna, jeśli prokurator nie wykazał dostatecznie, że ocena sądu odwoławczego o wadliwości postępowania pierwszoinstancyjnej, uzasadniającej konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, jest błędna w takim stopniu, że zastosowanie art. 437 § 2 k.p.k. było niezasadne. Instytucja skargi musi pozostawać w zgodzie z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania, a ocena sądu odwoławczego o wadliwości postępowania pierwszoinstancyjnej, która uniemożliwia sanację na etapie odwoławczym, pozostaje pod ochroną przepisów procedury karnej.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał oskarżonych za winnych popełnienia przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i innych. Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prokurator wniósł skargę na wyrok sądu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy oddalił skargę prokuratora.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę prokuratora i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

II KS 17/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie H. W. , P. M. oraz T. Ś. oskarżonych z art. 279 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 maja 2024 r., skargi prokuratora w trybie art. 539a k.p.k., na wyrok sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt X Ka 1019/23, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 785/21, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 22 czerwca 2023 r. (sygn. akt II K 785/21) - H. W. został uznany winnym czynów z art. 279 § 1 k.k. i z art. 291 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności; - P. M. został uznany winnym czynu z art. 279 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, II KS 17/24 2 - T. S. został uznany winnym czynu z art. 279 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2024 r. (sygn. akt X Ka 1019/23) uchylono wyrok Sądu I instancji i przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu w Piasecznie do ponownego rozpoznania. Prokurator wniósł w trybie art. 539a k.p.k. skargę na to orzeczenie Sądu odwoławczego, zarzucając wyrokowi „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., poprzez uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 785/21 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania na skutek błędnego uznania, że zachodzi podstawa do takiego rozstrzygnięcia określona w art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. w postaci konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.” Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W jej uzasadnieniu Prokurator oprócz przytoczenia obszernego orzecznictwa dotyczącego instytucji skargi na orzeczenie sądu odwoławczego, nie przedstawił pogłębionej krytycznej analizy uzasadnienia orzeczenia Sądu II instancji w niniejszej sprawie. Na s. 3 i 4 jedynie polemicznie odniósł się do poszczególnych elementów uzasadnienia Sądu odwoławczego, kwestionując w przypadku wskazanej potrzeby przeprowadzenia opinii traseologicznej konieczność jej przeprowadzenia przed Sądem I instancji (ze wskazaniem, że możliwe to było na etapie odwoławczym). Sąd II instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku stwierdzono liczne uchybienia, które podważają rzetelność całego postępowania, co wymagało powtórzenia wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w Sądzie I instancji. W istocie uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego nie jest nadmiernie rozbudowane. Natomiast w zestawieniu z treścią apelacji obrońców oskarżonych, II KS 17/24 3 do których Sąd się wprost odwołuje można zidentyfikować, o jakie konkretnie mankamenty oceny m.in. osobowych źródeł dowodowych chodzi. Ostatecznie uznać wypada, że brak opinii traseologicznej oraz związanej z lokalizacją telefonu H. W. , a także naruszająca art. 7 k.p.k. analiza zarówno wyjaśnień oskarżonych jak i zeznań świadków (m.in. policjantów, co do czynu paserstwa F.) oceniane łącznie, uzasadniły przekonanie Sądu II instancji, że w istocie całość postępowania była tak dalece wadliwa, że nie jest możliwa sanacja tego stanu rzeczy na etapie odwoławczym. Instytucja skargi z art. 539a i n. k.p.k. musi pozostawać w zgodzie z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania. Jeśli Sąd odwoławczy ocenia, że postępowanie pierwszoinstancyjne było wadliwe w takim stopniu, że czynienie wszelkich nowych ustaleń, ocena dowodów i gromadzenie nowych powodowałoby de facto do utraty instancji przez stronę, to ocena taka pozostaje pod ochrona przepisów procedury karnej. W niniejszej sprawie Prokurator nie wykazał dostatecznie, że owa ocena jest błędna w takim stopniu, że zastosowanie wskazanych przepisów było niezasadne. [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 279 § 1 KKart. 539a KPKart. 291 § 1 KKart. 437 § 2 KPKart. 437 § 2art. 7 KPKart. 539a§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy