II KS 19/23
Izba Karna2023-06-28
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać skargę na wyrok sądu odwoławczego, który uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli skarżący zarzuca zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, która powinna skutkować umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się do badania, czy w sprawie zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód do wydania wyroku zmieniającego, lub też konieczne jest przeprowadzenie w całości przewodu sądowego. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego musi jednoznacznie określać, która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Oskarżony został uniewinniony od zarzutu naruszenia nietykalności cielesnej. Sąd Okręgowy, na skutek apelacji, uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 437 § 1 i 2 k.p.k., wskazując na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. z powodu braku uzupełnienia braków formalnych prywatnego aktu oskarżenia w terminie. Sąd Najwyższy uznał, że prywatny akt oskarżenia został złożony w terminie, a tym samym skarga obrońcy była bezzasadna.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego i obciążył go kosztami postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
II KS 19/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie J. K. oskarżonego z art. 217 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 2023 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt IX Ka 1358/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II K 103/20, i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargę; 2. obciążyć oskarżonego kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIE J. K. został oskarżony o to, że w dniu 12 grudnia 2019 r. w W., przy ul. […], podczas posiedzenia Rady Fundacji – […] naruszył nietykalność cielesną J. S. w ten sposób, że - kiedy chciała wziąć ze stołu Uchwałę nr […] podjętą dnia […] 2019 r. podczas posiedzenia Rady Fundacji, z wykorzystaniem siły, rzucił się na nią, uderzył ją łokciem w okolice intymnych części ciała i wyrwawszy Uchwałę - odepchnął ją, wskutek czego doprowadził do uszczerbku na jej zdrowiu, polegającym na rozstroju zdrowia psychicznego w postaci ostrej reakcji na stres i w
II KS 19/23 2 konsekwencji formalnej niezdolności do pracy w okresie łącznie co najmniej 8 dni, tj. o czyn z art. 217 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie., sygn. akt II K 103/20, uniewinnił oskarżonego J. K. od zarzucanego czynu. Na skutek apelacji wniesionej m. in. przez obrońcę oskarżonego Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt IX Ka 1358/22, na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. uchylił wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej J.K. i przekazał Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania. Skargę na wyrok Sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 437 § 1,2 k.p.k. poprzez uchylenie zaskarżonego apelacją wyroku Sądu Rejonowego Warszawa – Śródmieścia w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonego J. K. i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpozna, podczas gdy Sąd Okręgowy w Warszawie nie dostrzegł, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. art. 17 § 1 ust 9 k.p.k. albowiem braki formalne prywatnego aktu oskarżenia nie zostały uzupełnione w terminie, co skutkuje uznaniem, że akt oskarżenia jest bezskuteczny. W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego J. K. i przekazanie Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga obrońcy oskarżonego okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a § 3 k.p.k., w którym wskazano podstawy skargi, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy
II KS 19/23 3 rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego lub też konieczne jest przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017 r., IV KS 6/16, LEX nr 2204960). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego musi jednoznacznie określać, która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Autor skargi wywodzi, że Sąd odwoławczy wydając kwestionowany wyrok kasatoryjny dopuścił się naruszenia przepisu art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na treść art. 454 k.p.k., podczas gdy – w ocenie skarżącego – zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., która winna skutkować umorzeniem postępowania. W skardze podniesiono zarzut oparty na bezwzględnej przesłance odwoławczej, mającej polegać na braku skargi uprawnionego oskarżyciela, zasadzający się na tym, że oskarżycielka prywatna J. S. została w dniu 20 lutego 2020 r. (data doręczenia wezwania, k. 25) wezwana do uzupełnienia braków formalnych aktu oskarżenia, pod rygorem uznania aktu oskarżenia za bezskuteczny. W ocenie oskarżonego oskarżycielka prywatna uchybiła zakreślonemu terminowi, gdyż jak wynika z prezentaty Sądu a quo, pismo obejmujące uzupełnienia braków zostało złożone w dniu 28 lutego 2020 r., zatem dzień po terminie. Powyższe skutkuje w ocenie skarżącego tym, że prywatny akt oskarżenia winien zostać uznany na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. za bezskuteczny. Skarżący pomija jednak, że wskazywana przez niego data 28 lutego 2020 r. na piśmie obejmującym uzupełnienie braków jest datą wpływu pisma do biura podawczego Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie. (k. 16). Samo pismo, datowane 27 lutego 2020 r., zostało nadane w Urzędzie Pocztowym
II KS 19/23 4 w W. w dniu 27 lutego 2020 r., co wynika ze stempla znajdującego się na kopercie załączonej do akt postępowania (k. 26). W tej sytuacji oskarżycielka prywatna niewątpliwie złożyła pismo w zakreślonym 7-dniowym terminie do uzupełnienia braków formalnych. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że orzeczenie Sądu odwoławczego znajdowało podstawy normatywne w art. 437 § 2 in fine k.p.k., i stwierdzając poprawność zastosowania przez Sąd Okręgowy tego przepisu, należało skargę obrońcy oskarżonego oddalić (art. 539e § 2 k.p.k.), rozstrzygając także o kosztach sądowych postępowania skargowego. [JML] [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- V KS 6/25 2025-03-05Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego może badać jedynie występowanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego, a także czy uzasadnienie wy…
- III KS 15/22 2022-03-24Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać skargę na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli sąd odwoławczy nie wskazał jednoznacznie podstawy uchylen…
- II KS 6/20 2020-06-25Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie zachodzi tzw. b…
- IV KS 3/21 2021-01-25Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego powinien badać, czy w sprawie zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza lub czy doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych…
- III KS 58/22 2022-10-18Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, al…
Powołane przepisy
art. 217 § 1 KKart. 539e § 2 KPKart. 157 § 2 KKart. 11 § 2 KKart. 437 § 1art. 454 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 ust 9 KPKart. 437 § 2 KPKart. 439 § 1 KPKart. 454 KPKart. 539a § 3 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy