II KS 2/20

Izba Karna2020-05-26

Skład orzekający: Rafał Malarski, Barbara Skoczkowska, Andrzej Siuchniński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczy uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest dopuszczalna, jeśli zarzuca naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd odwoławczy nie powołał się wprost na przesłankę konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości?
Ratio decidendi
Skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. lub naruszenia art. 437 k.p.k. Sąd odwoławczy, który jest przekonany o potrzebie skazania oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji, musi uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, nawet jeśli nie powołuje się wprost na przesłankę konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o ile uzasadnienie wskazuje na potrzebę odmiennej oceny dowodów i potencjalne skazanie.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 k.k. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje prokuratora i oskarżyciela posiłkowego, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. przez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo braku podstaw do przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego jako oczywiście bezzasadną i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KS 2/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Barbara Skoczkowska SSN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca) w sprawie L. G. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 maja 2020 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 listopada 2019r., sygn. akt III Ka (…), uchylający wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 2018r., sygn. akt II K (…) i przekazujący sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1) oddalić skargę; 2) obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…), uniewinnił L. G. od popełnienia trzech przestępstw określonych w art. 286 § 1 k.k. Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego oraz prokuratora Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2018r., sygn. akt II K (…), uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.. Skargę od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego L. G. zarzucając: „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. przez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i 2 przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, pomimo że taka podstawa uchylenia orzeczenia w tej sprawie nie wystąpiła”. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga jest oczywiście bezzasadna. Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. lub naruszenia art. 437 k.p.k., przy czym w § 2 tego ostatniego przepisu ustanowiono, że sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. W przedmiotowej sprawie, uzasadniając swoje orzeczenie kasatoryjne, Sąd Okręgowy w K. nie odwołał się do żadnej z wskazanych wyżej podstaw uchylając zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w K.. Niemniej, w pisemnym uzasadnieniu swego wyroku wskazał na potrzebę ponownego rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności oskarżonych, i dokonania odmiennej, kompleksowej i wnikliwej oceny wszystkich dostępnych dowodów. Sąd odwoławczy stanowczo stwierdził, że „złożone w sprawie apelacje i formułowane w nich zarzuty zasługują na uwzględnienie”. Przypomnieć w tym miejscu należy, że stawiane w apelacjach pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i prokuratora zarzuty dotyczyły błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na niesłusznym przyjęciu przez Sąd I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie oskarżonemu zarzucanych mu przestępstw z art. 286 § 1 k.p.k. W tej sytuacji oczywisty jest przekaz tego Sądu, że prawidłowa ocena całego zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie powinna doprowadzić do wydania wyroku skazującego, czego ze względu na zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. W sytuacji procesowej przewidzianej w art. 454 § 1 k.p.k. – jak wiadomo - Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej 3 instancji (…). Dlatego, jeżeli Sąd odwoławczy jest przekonany o potrzebie skazania oskarżonego musiało nastąpić uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Natomiast wbrew zarzutowi stawianemu przez skarżącego, Sąd odwoławczy orzekający w przedmiotowej sprawie nie mógł obrazić przepisu art. 437 § 2 k.p.k. w zakresie w jakim uprawnia on do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu „konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w całości na nowo”, skoro ta przesłanka w ogóle nie była podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji zarzut obrazy przepisu art. 437 § 2 k.p.k., a tylko taki postawiono w skardze, jawi się, tak jaki w konsekwencji cała skarga - jako oczywiście bezzasadny. Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 539e § 2 KPKart. 437 § 2 KPKart. 539a § 3 KPKart. 439 § 1 KPKart. 437 KPKart. 454 KPKart. 286 § 1 KPKart. 454 § 1 KPK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy