II KZ 179/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Szamrej.Sędziowie SN: J. Borodej (spr.), H. Szwaczkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: Zb. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Karna w Warszawie w sprawie Józefa L. oskarżonego z art. 202 § 2 k.k. po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 1981 r., sygn. akt III K 57/80, zezwalające na korzystanie z samochodu osobowego zabezpieczonego na poczet grożącej grzywny, po wysłuchaniu wniosku prokuratora, postanowił:utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy przyjmując za podstawę jego rozstrzygnięcia przepis art. 250 § 1 k.p.k.Uzasadnienie faktyczneW toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko Józefowi L. jako podejrzanemu o przestępstwo z art. 202 § 2 k.k., 200 § 1 i 266 § 4 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i art. 58 k.k., prokurator postanowieniem z dnia 2 listopada 1979 r. zabezpieczył na jego mieniu, grożącą oskarżonemu karę grzywny w wysokości 100.000 zł, konfiskatę mienia oraz roszczenie o naprawienie szkody w kwocie około 100.000 zł.Wykonując powyższe postanowienie Skarbowy Urząd Komorniczy Wydziału Finansowego Urzędu Dzielnicowego Wrocław-Krzyki dokonał zajęcia ruchomości należących do osk. Józefa L. o łącznej wartości 148.660 zł, w tym samochodu marki "Fiat 125 p".Oskarżony Józef L. pismem z dnia 26 lipca 1981 r. zwrócił się do Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu o zezwolenie na korzystanie z zabezpieczonego samochodu gdyż - jak twierdzi samochód nieużywany szybko niszczeje.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 sierpnia 1981 r., powołując się na przepis art. 213 k.p.k. zmienił sposób zabezpieczenia majątkowego dokonanego u oskarżonego w ten sposób, iż zezwolił oskarżonemu na eksploatację zabezpieczonego samochodu bez prawa jego zbycia.Stanowisko swoje w tym przedmiocie Sąd Wojewódzki uzasadnił potrzebą eksploatowania zabezpieczonego samochodu aby uchronić go przed stopniowym niszczeniem.Postanowienie Sądu zaskarżone zostało przez prokuratora, który wnosi o jego uchylenie i przekazanie wniosku oskarżonego do załatwienia według właściwości Wydziałowi Finansowemu Urzędu Dzielnicowego Wrocław-Krzyki.W szczególności prokurator stwierdza, że Sąd nie jest organem uprawnionym do zmiany sposobu dokonanego zabezpieczenia samochodu, a uprawnionym do tego organem jest tylko i wyłącznie wspomniany wyżej wydział finansowy, któremu wniosek Józefa L. o zezwolenie na eksploatację zabezpieczonego samochodu, należało przekazać do załatwienia we własnym zakresie. Skarżący podnosi, że decyzja Sądu Wojewódzkiego wydana została w sposób sprzeczny z obowiązującymi w tym względzie przepisami a także, że powołanie się przez Sąd na przepis art. 213 k.p.k. uznać należy za oczywiście bezzasadne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Zażalenie prokuratora jest zasadne tylko o tyle, o ile kwestionuje powołaną przez Sąd podstawę rozstrzygnięcia, natomiast w pozostałej części nie jest zasadne.W szczególności nie jest zasadne stanowisko prokuratora jakoby organem właściwym do rozpoznania wniosku Józefa L. o zmianę sposobu zabezpieczenia jego samochodu dokonanego na podstawie postanowienia prokuratura był wyłącznie organ finansowy administracji państwowej, a nie sąd przed którym toczy się postępowanie karne w sprawie, w której dokonano przedmiotowego zabezpieczenia.Kodeks postępowania karnego przyznaje pełnię praw w zakresie orzekania o zabezpieczeniu na mieniu oskarżonego roszczeń majątkowych oraz grożącej mu kary grzywny, konfiskaty mienia i przepadku rzeczy dwom organom - mianowicie sądowi i prokuratorowi. Każdy z tych organów wydaje postanowienie o zabezpieczeniu w innym stadium postępowania karnego, prokurator w toku postępowania przygotowawczego, a sąd w postępowaniu jurysdykcyjnym (art. 250 k.p.k.).Orzeczenie w przedmiocie zabezpieczenia Sąd lub prokurator wydaje w formie postanowienia, w którym określa sposób oraz zakres zabezpieczenia (art. 250 k.p.k.).Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego jakoby organ finansowy administracji państwowej, a nie sąd, miał być właściwym do zmiany sposobu tego zabezpieczenia. Stanowisko takie nie znajduje uzasadnienia w treści art. 250 § 1 k.p.k.Przepis art. 250 § 1 k.p.k. upoważnia sąd nie tylko do wydania postanowienia o zabezpieczeniu na majątku oskarżonego roszczeń majątkowych, konfiskaty mienia oraz grożącej mu kary grzywny, ale także i do zmiany tego postanowienia, jego uzupełnienia, lub uchylenia jeżeli zaistnieje ku temu konieczność.Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Sąd Wojewódzki władny był dokonać zmiany sposobu zabezpieczenia wspomnianego wyżej samochodu "Fiat 125 p" i zezwolić na jego eksploatację aby uchronić go w ten sposób przed zniszczeniem.Słusznie natomiast podnosi skarżący, że powołana przez Sąd podstawa prawna tej decyzji (art. 213 k.p.k.) jest wadliwa. Z tego też względu Sąd Najwyższy, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, zmienił tylko podstawę prawną rozstrzygnięcia, przyjmując jako właściwy, przepis art. 250 § 1 k.p.k. Z tych względów orzeczono jak na wstępie.