II KZ 222/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szamrej (sprawozdawca). Sędziowie: J. Borodej, W. Sutkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Borkowska-Grabiec.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa S., oskarżonego z art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia wymienionego oskarżonego na zarządzenie Prezesa Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 12 września 1977 r. w kwestii odmowy przyjęcia rewizji wniesionej przez oskarżonego i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Katowicach wyrokiem z dnia 15 lutego 1977 r. skazał Józefa S. na karę 15 lat pozbawienia wolności za przypisane mu tym wyrokiem przestępstwo przewidziane w art. 148 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. W dniu 19 lutego 1977 r. wymieniony oskarżony złożył w administracji Aresztu Śledczego w S. prośbę skierowaną do Prezesa Sądu Wojewódzkiego w Katowicach o doręczenie mu powyższego wyroku, a w dniu 17 marca 1977 r., na żądanie sądu, złożył oświadczenie, że kwestię wniesienia rewizji rozważy po doręczeniu mu wspomnianego wyroku, i ponowił żądanie doręczenia mu tego wyroku z uzasadnieniem.Wyrok z uzasadnieniem został doręczony: obrońcom oskarżonego z urzędu, adwokatowi Antoniemu B. i Janowi G. w dniu 28 kwietnia 1977 r., a oskarżonemu Józefowi S. w dniu 11 maja 1977 r.Wymienieni obrońcy oskarżonego pismem z dnia 30 kwietnia 1977 r. poinformowali Sąd Wojewódzki, że oskarżony w dniu 15 lutego 1977 r. (data ogłoszenia wyroku) złożył pisemne oświadczenie, iż nie wnosi rewizji w sprawie własnej, i że wobec tego pozostawiają bez biegu pismo skierowane do nich przez Sąd Wojewódzki w Katowicach. Natomiast oskarżony w dniu 16 maja 1977 r. złożył w administracji Zakładu Karnego w N. pismo adresowane do Sądu Najwyższego, w którym prosi o rewizję wyroku.Prezes Sądu Wojewódzkiego w Katowicach potraktował powyższe pismo oskarżonego jako rewizję od powołanego na wstępie wyroku, jednakże zarządzeniem z dnia 12 września 1977 r. odmówił jej przyjęcia wobec wniesienia przez osobę nieuprawnioną (art. 394 § 1 k.p.k.).Zarządzenie to zaskarżył oskarżony Józef S., wnosząc zażalenie, w którym twierdzi, że odmowa przyjęcia jego rewizji nie jest słuszna.Uzasadnienie prawneSąd Najwżyszy zważył, co następuje:Wprawdzie o przyjęciu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 15 lutego 1977 r. nie mogło być mowy ze względu na to, że nie została ona sporządzona i podpisana przez adwokata (art. 394 § 1 k.p.k.), jednakże postępowanie związane z ujawnioną przez niego wolą zaskarżenia tego wyroku jest dotknięte takimi uchybieniami procesowymi, które skutkują uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.Złożone przez oskarżonego w dniu ogłoszenia wyroku oświadczenie, że nie wnosi rewizji w sprawie własnej, nie było wiążące i nie zamykało mu drogi do zaskarżenia tego wyroku w trybie przewidzianym w przepisach prawa proesowego (..).Ze względu na treść wspomnianego już oświadczenia oskarżonego, złożonego w dniu ogłoszenia wyroku, wypełnienie obowiązku sporządzenia, podpisania i wniesienia rewizji na korzyść oskarżonego przez jego obrońców było uzależnione od uzyskania wiadomości o zmianie przez niego decyzji i wyrażeniu woli zaskarżenia wymienionego na wstępie wyroku.Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił, czy i kiedy obrońcy oskarżonego uzyskali wiadomość o zmianie przez niego decyzji i wyrażeniu woli zaskarżenia wspomnianego wyroku, a ponadto z oczywistą obrazą art. 126 k.p.k. nie doręczył im odpisu zarządzenia o odmowie przyjęcia rewizji sporządzonej i podpisanej przez oskarżonego. Doręczenie zaś obrońcom oskarżonego odpisu zarządzenia o odmowie przyjęcia rewizji sporządzonej i podpisanej przez oskarżonego informowałoby ich w sposób wyraźny o zmianie przez niego decyzji oraz wyrażeniu woli zaskarżenia wyroku wydanego w jego sprawie i nie jest wyłączone, że skłoniłoby ich do sporządzenia, podpisania i złożenia rewizji od tego wyroku łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia (art. 111 § 1 k.p.k.).Poza tym w aktach sprawy brak wzmianki o pouczeniu oskarżonego, że - zgodnie z art. 394 § 1 k.p.k. - rewizja od wyroku Sądu Wojewódzkiego, która nie pochodzi od prokuratora lub osoby wymienionej w art. 79 § 2 k.p.k., powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata. Brak zaś pouczenia lub mylne pouczenie uczestnika postępowania karnego o przysługującym mu prawie, terminie lub sposobie wniesienia środka zaskarżenia stanowi przyczynę niedotrzymania terminu niezależną - w rozumieniu art. 111 k.p.k. - od uczestnika (OSNKW 1970, z. 4-5, poz. 34).Powyższe uchybienia zatem mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego zarządzenia i jako takie skutkują jego uchylenie oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.W przedstawionej wyżej sytuacji Sąd Wojewódzki powinien doręczyć obrońcom oskarżonego zawiadomienie o wniesieniu sporządzonej przez niego rewizji, która nie może być przyjęta ze względu na to, że nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 394 § 1 k.p.k., a oskarżonemu pouczenie o wymaganiach tego przepisu, i stworzyć w ten sposób możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia rewizji sporządzonej i podpisanej przez osobę uprawnioną.Przewidziany w art. 111 § 1 k.p.k. termin do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia rewizji sporządzonej i podpisanej przez osobę uprawnioną będzie się liczył od daty doręczenia wspomnianych informacji oskarżonemu i jego obrońcom z urzędu.