II KZ 38/16

PostanowienieIzba Karna2016-10-26

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oskarżyciel subsydiarny jest uprawniony do wniesienia kasacji od postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania?
Ratio decidendi
Oskarżyciel subsydiarny nie jest uprawniony do wniesienia kasacji od postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 519 k.p.k. i art. 521 § 1 k.p.k., kasację od prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie, w tym postanowienia sądu odwoławczego, może wnieść jedynie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a nie osoba prywatna, nawet jeśli jest oskarżycielem subsydiarnym.
Stan faktyczny
Oskarżyciel subsydiarny W. G. złożył kasację od postanowienia sądu okręgowego, które utrzymało w mocy postanowienie sądu rejonowego o częściowym umorzeniu postępowania w sprawie o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. Sąd okręgowy odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za złożoną przez osobę nieuprawnioną. W uzasadnieniu wskazano, że kasacja powinna być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego, a nie postanowieniu. Oskarżyciel subsydiarny złożył zażalenie na to zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji złożonej przez oskarżyciela subsydiarnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KZ 38/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras po rozpoznaniu w sprawie D. G. i innych oskarżonych z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. na posiedzeniu w dniu 26 października 2016 r., zażalenia oskarżyciela subsydiarnego W. G. na zarządzenie sędziego Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV WKK (…) o odmowie przyjęcia kasacji złożonej przez oskarżyciela subsydiarnego na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w K. nie uwzględnił zażalenia oskarżyciela subsydiarnego W.G. i utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 23 marca 2016 r. w sprawie sygn. II K (…) o częściowym umorzeniu postępowania (o czyn z art. 278 § 1 k.k.- opisany w pkt 2 subsydiarnego aktu oskarżenia) w oparciu o przesłankę z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. W dniu 8 lipca 2016 r. W. G. złożył pismo zatytułowane „skarga kasacyjna”, w którym zakwestionował decyzje sądów obu instancji domagając się osądzenia sprawców przestępstwa popełnionego na jego szkodę. Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV WKK (…) odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez W. G. w dniu 8 lipca 2016 r. jako złożonej przez 2 osobę nieuprawnioną. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że zgodnie z art. 519 k.p.k. strony mogą wnieść kasację tylko od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Tymczasem złożona do akt sprawy skarga oskarżyciela posiłkowego skierowana jest przeciwko prawomocnemu postanowieniu sądu drugiej instancji. Zwrócono także uwagę, że nieusuwalność braku formalnego, jakim obarczone jest pismo oskarżyciela subsydiarnego wyklucza konieczność ewentualnego wzywania go do uzupełnienia braku formalnego poprzez sporządzenie i podpisanie kasacji przez obrońcę będącego adwokatem. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył W. G. ponownie domagając się prowadzenia postępowania i ukarania sprawców przestępstwa określanego mianem „napadu rabunkowego” popełnionego na jego osobie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niezależnie od zgłoszonej w zażaleniu argumentacji, zażalenia nie można było uwzględnić, skoro oczekiwane przez skarżącego rozwiązanie, polegające na przyjęciu i rozpoznaniu kasacji stałoby w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Jedynie na marginesie analizując wniesiony środek odwoławczy dostrzec można intencję jego autora, która w sposób jednoznaczny wskazuje na chęć poddania kontroli Sądu Najwyższego prawomocnej decyzji sądu o umorzeniu postępowania w tej sprawie. Temu służyć ma przywołany w treści zażalenia wywód jego autora, przekonujący o wyrządzonej mu krzywdzie. Rzecz jednak w tym, że rozpoznając wniesiony w tym postępowaniu środek odwoławczy kompetencje Sądu Najwyższego ograniczały się wyłącznie do sprawdzenia prawidłowości (zgodności z prawem) zaskarżonego tym zażaleniem zarządzenia. Ta zaś w realiach tego postępowania nie może budzić wątpliwości. Wobec treści art. 519 k.p.k. oraz art. 521 k.p.k. jest przecież oczywiste, że w sytuacji zaskarżenia kasacją nie wyroku sądu odwoławczego, ale wydanego postanowienia, strona inna niż podmioty wymienione w art. 521 k.p.k., pozostaje osobą nieuprawnioną. W myśl art. 521 § 1 k.p.k. do wniesienia tzw. kasacji nadzwyczajnej od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie, a więc i postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania, uprawniony jest tyko Prokurator Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich. 3 Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 278 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 518 KPKart. 530 § 3 KPKart. 17 § 1 pkt. 9 KPKart. 519 KPKart. 521 KPKart. 521 § 1 KPK§ 1§ 3§ 1 pkt. 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy